
Ngày
17 tháng 4 năm 1974, chiến hạm Vĩnh Long HQ-802 (LST)
của chúng tôi bỗng sôi động hẳn lên với
lệnh rời vùng trách nhiệm Trường Sa để
tiến về quần đảo Hoàng Sa. Có tin đồn
Trung Cộng sắp tấn công tấn chiếm quần
đảo Hoàng Sa, và Hải Đội III Đặc Nhiệm
trực thuộc Hạm Đội chuẩn bị nghênh
chiến. Chiến hạm chúng tôi được
điều động đi yểm trợ tiếp
vận v́ đă được thực tập trong lực
lượng đặc nhiệm Hải Đội III năm
1973, vừa là 1 tàu với nhiều máy móc kỹ thuật.
Phản ảnh sự sôi động của t́nh h́nh bây
giờ, người ta c̣n nghe mọi thủy thủ trên tàu
trong câu chuyện thường nhật lại nói chêm thêm
dăm ba câu tiếng tàu vào các câu đùa cợt trong suốt
hải tŕnh ra vùng Hoàng Sa. Đời quân đội là thế,
thằm chút khôi hài trong cái cực nhọc để t́m chút
vui tươi. Cá nhân tôi, vừa được đi du
tập qua các quốc gia Á Châu trong vùng trách nhiệm của
Đệ Thất Hạm Đội Hoa Kỳ về lại
Hạm Đội VN, nhận thấy quá rơ ràng thái độ
mới của chính trường Hoa Kỳ và sự bấp
bênh của chính quyền Nixon, ḷng tôi âu lo về sự
xuất hiện của loài cá mập này càng làm gia tăng
gánh nặng cho HQVN. Như vậy, thật bất ngờ,
trận hải chiến Hoàng Sa sắp thành sự thật.
Nhiệm
vụ của Hải Đội đặc nhiệm
được thành lập từ năm 1973 nhằm
đối phó với vấn đề đặt quân trú
pḥng trên lănh hải Hoàng Sa và Trường Sa, song song với
việc thăm ḍ tài nguyên thiên nhiên dầu hỏa thuộc
về chủ quyền VN. Hải Đội đặc
nhiệm được chỉ huy bởi HQ Đại Tá Hà
Văn Ngạc (Khóa 5), cũng là Chỉ Huy Trưởng
Hải Đội 3 (Hải Đội Tuần Dương),
thuộc BTL Hạm Đội. Thành phần của Hải
Đội đặc nhiệm cùng thao dượt mùa hè 1973
gồm có: CXH HQ-802 (Hạm Trưởng HQ Trung Tá Vũ
Quốc Công) là soái hạm, CXH HQ-801 (có chở theo các Sinh Viên
Sĩ Quan thuộc Trung Tâm Huấn Luyện HQ Nha Trang), Khu
Trục Hạm HQ-4 (DER) và 3 Tuần Dương Hạm
(WHEC). Ngoài ra c̣n được tăng phái 1 số hạm
trưởng thâm niên để thực tập các công tác
tiếp vận quy mô ngoài khơi.
Trước
đó khoảng 3 tháng, bỗng dưng Bắc Kinh lên
tiếng tuyên bố chủ quyền hai quần đảo
Hoàng Sa và Trường Sa mà họ gọi là Tây Sa và Nam Sa.
Ngoại trưởng VNCH ông Vũ Văn Bắc liền
lên tiếng bác bỏ và cực lực lên án ư đồ xâm
lăng này của Trung Cộng. Ngày 16-1-1974 Trung Cộng mang
2 chiến hạm số 402 và 407 cùng nhiều ngư
thuyền vũ trang đổ bộ lên đảo Cam Tuyền,
một đảo thuộc quần đảo Hoàng Sa. Ngày
17-1-1974, Khu Trục Hạm HQ-4 đến Hoàng Sa gây áp
lực buộc lức lượng Trung Cộng rút khỏi
2 đảo Cam Tuyền và Vĩnh Lạc. Tuy nhiên, chiến
hạm của Trung Cộng vẫn lảng vảng trong
vùng. Chiều lại, tin báo cáo cho biết có thêm 2 chiến
hạm săn tàu ngầm loại Kronstad của Trung
Cộng được tăng cường. Nhận
thấy t́nh h́nh nghiêm trọng, Bộ Tư Lệnh HQ Vùng 1
Duyên Hải ban hành lệnh hành quân Hoàng Sa 1 nhằm chiếm
lại các đảo Cam Tuyền, Quang Ḥa, Duy Mộng và
Vĩnh Lạc. Đồng thời, tăng cường thêm
Tuần Duyên Hạm HQ-5 (Cruiser) và Hộ Tống Hạm
HQ-10 (Escort) vào vùng chiến cùng với Khu Trục Hạm
HQ-4 (Destroyer) và Tuần Duyên Hạm HQ-16 (Cruiser). Tăng
cường thêm có Toán Hải Kích SEAL điều
động bởi HQ Đại Úy Nguyễn Minh Cảnh (Khóa
20), và toán Biệt Hải điều động bởi HQ
Trung Úy Lê Văn Dũng (Khóa 20), 1 Trung Đội Địa
Phương Quân đang trú pḥng tại đảo chính,
đảo Hoàng Sa, và 1 phái đoàn công binh của Quân Đoàn 1
(do Thiếu Tá Hồng chỉ huy) tăng viện để
xây cất một phi đạo trên đảo Hoàng Sa. Lực
lượng HQ Trung Cộng có 11 chiến hạm và ghe
thuyền (gồm các tàu Khinh Tốc Đỉnh Komar với
hỏa tiễn hải-hải, Vớt Ḿn, Trục Lôi
Hạm và Hộ Tống Hạm), tổng số binh sĩ
Trung Cộng hiện diện không rơ.
Chiến
hạm chúng tôi, HQ-802, hai máy tiến full vận chuyển
với tốc độ nhanh đến vùng 1 Duyên Hải
ngày 18-1-1974 để nhận lệnh. Trên đường
đi Hạm Trưởng HQ Trung Tá Vũ Quốc Công ra
lệnh hạm phó, Thiếu Tá Thái, chỉ huy bắn
thử các trọng pháo để thao dượt tác xạ.
Mỗi phát đại bác bắn đi, tàu chúng tôi rung
chuyển khắp thân của khối sắt nỗi,
hầu hết thủy thủ đoàn đều lên boong tàu
lúc thao dượt tác xạ. Chúng tôi chỉ biết HQ-5 đă
tiến ra Hoàng Sa với toán SEAL, HQ-4 mang theo toán Biệt
Hải, và HQ-16 đang có mặt ngoài khơi Hoàng Sa. Dĩ
nhiên là mọi thủy thủ đều quan tâm đến
những diễn tiến đầy kinh ngạc này. Đang
bận đương đầu với chiến cuộc
với CSVN mà HQVN tham dự bằng yểm trợ hỏa
pháo từ mặt biển, nay nghe tin HQ Trung Cộng sử
dụng chiến hạm với tốc độ nhanh trang
bị hỏa tiễn vượt trội hơn hỏa
lực HQVN, ai cũng lo ngại về sự bất cân
bằng của trận hải chiến. Trước đó
khoảng 1 năm, CXH Vĩnh Long HQ-802 được
lệnh đi thao dượt tập đội tại
ngoài khơi Trường Sa, theo các tin tức là 2 quần
đảo Trường và Hoàng Sa có thể có các mỏ
dầu quan trọng. Từ đó chúng tôi rời đất
liền với những công tác dài hạn kéo dài vài ba tháng
lênh đênh chỉ thấy những nước và sóng
biển, thèm khát mặt đất, cây cối, nhà cửa và
những tà áo dài. Hải đảo Trường Sa buổi
chiều các hải âu bay về ḥn đảo nhỏ
với số lượng đông đảo làm đen cả
bầu trời và tiếng kêu chíu chít nhộn nhịp
của bầy chim có thể nói kinh khủng như phim
"Birds" của vua kinh dị Hitchkok. Ai muốn bắt
bao nhiêu chim và lấy bao nhiêu trứng chim hải âu này
đều được cả. Chỉ cần lấy
xoong, giỏ ra mà xúc bắt v́ chúng nhiều vô số. Các sinh
vật dưới biển nhiều con thật lạ lùng,
các anh Địa Phương Quân ăn phải cá biển
độc bị sưng phù và nhiễm bệnh nhiều
đến nỗi chúng tôi phải chở thêm y sĩ ra
trị bệnh. Có buổi chiều tàu bỏ neo, tôi
đứng gần anh hạ sĩ Đương đang
thả mồi câu cá. Mồi nhấp nhấp rung
dưới nước, hạ sĩ Đương giật
lên 1 con cá khá lớn. Anh vừa kéo cá lên khỏi mặt
nước khoảng 1 mét, bỗng từ dưới
nước nổi lên 1 con cá mập phóng ngang qua táp mất
con cá của hạ sĩ Đương, cắn đứt
luôn cả dây câu, và biến vào ḷng biển. Mọi
người chúng tôi đều nh́n nhau kêu "Ồ"
một tiếng. Từ hôm ấy, chúng tôi không rủ nhau
nhảy xuống biển vùng ấy để bơi
lội khi trời nóng bức, điều mà chúng tôi vẫn
thường làm mấy hôm trước. Cả hai vùng
biển Trường và Hoàng Sa đều nổi tiếng
là có nhiều đá ngầm tức là các đỉnh núi
của những núi ch́m với chân núi sâu một hai ngàn
thước, ví như các băi chông dễ thọc lũng các
tàu bè. Các tàu khi mắc đá ngầm bị bể nát cả
thân, chỉ nỗi lềnh bềnh phần trên trở thành
xác khô phơi thân cùng sương gió. Ngày c̣n phục vụ
trên HQ-800 tàu chúng tôi cũng đă trợ giúp kéo tàu
Trường Xuân của Vishipcoline khi tàu này bị mắc
cạn ở Trường Sa. Có trải qua cái khổ tâm
đó th́ mới hiểu cái kinh dị của hai vùng
biển này.
Sáng
sớm ngày 19-1-74, trong khi tàu chúng tôi được lệnh
bỏ neo ngoài khơi, quá Đà Nẵng ngang ḥn Tri Tôn, Hạm
trưởng Công ra lệnh 2 toán đặc biệt trang
bị vũ khí và áo phao có cả 2 binh sĩ người
nhái trực thuộc HQ-802 hạ xuồng chuẩn bị
ứng chiến. Tuy nhiên, lệnh từ Bộ Tư
Lệnh Vùng 1 vẫn giữ chúng tôi trong t́nh trạng
chờ để yểm trợ. Cùng lúc ấy, tại
quần đảo Hoàng Sa, toán Hải Kích SEAL (Người
Nhái) của HQVN được lênh đổ quân lên
đảo Quang Ḥa do Trung Cộng chiếm cứ. Quân Trung
Cộng nổ súng khiến cho 2 người nhái VN chết
(Hạ Sĩ Long "sandwich", và HQ Trung Úy Đơn). Toán
Hải Kích rút về chiến hạm HQ-5 lúc 9:30 sáng.
Trận hải chiến ngay sau đó bắt đầu lúc
10:00 sáng. Tôi được biết chiến hạm 2 phía
dàn h́nh đối mặt, HQ Việt Nam ở ṿng ngoài
tiến về hướng Đông Nam vào, Trung Cộng vây quanh
đảo Quang Ḥa, hướng về phía Đông Bắc nghênh
chiến. Sĩ quan chỉ huy chiến thuật (HQ Đại
Tá Ngạc) ra lịnh khai hỏa, tác xạ trực tiếp
vào tàu địch. HQ Trung Cộng phản công. Trận
hải chiến diễn ra với tổn thất hai bên
như sau:
-
VNCH: HQ-10 bị ch́m tại trận. HQ-16 bị hư
hại nặng, (pḥng máy bị trúng đạn nhưng c̣n
hải hành được). HQ-5 và HQ-4 bị hư hại
nhẹ. Gần 50 binh sĩ bị tử thương,
kể cả hạm trưởng HQ Thiếu Tá Ngụy
Văn Thà của HQ-10 cùng chết theo tàu.
-
Trung Cộng: Chiếc Kronstad 271 (soái hạm ) bị ch́m. Ba
chiến hạm tham chiến c̣n lại bi hư hại
nặng và trung b́nh. Con số tử vong và bị
thương không rơ.
Chúng
tôi nóng ḷng theo dơi các diễn tiến của trận hải
chiến và rất đau ḷng trước cái chết
của một số đàn anh và các chiến hữu mà chúng
tôi đă gặp từ Hải Đội 3 Duyên Pḥng (Vũng
Tàu). . . Một lần nữa cái đau xót xưa lại
trở về, kẻ thù Phương Bắc lại dày xéo
mănh giang sơn mà cha ông chúng ta đă lập nên. Sau trận
Hoàng Sa, Trung Cộng lập tức huy động một
lực lượng hùng hậu kết hợp
Hải-Lục-Không Quân với gồm cả 42 chiến
hạm và 2 tiềm thủy đĩnh tấn công
đổ bộ bao vây tấn chiếm đảo chánh Hoàng
Sa và các đảo kế cận, bắt giữ tất
cả binh sĩ VN trên các đảo giải về Trung Cộng.
Sáng
ngày 20-1-74, hai chiến hạm HQ-4 và HQ-5 về lại Đà
Nẵng cập bến an toàn gặp lại HQ-16 đă
về đó trước, tất cả các chiến hạm
đều bị trúng đạn. Chiến hạm chúng tôi
sau đó được lệnh trở về Vũng Tàu.
Sau này khi tàu về đến Vũng Tàu, tôi thấp
thỏm mong tin về các bạn SQ cùng khóa tham dự trong
trận đánh đó là HQ Đại Úy Nguyễn Minh Cảnh
(Người Nhái) và nhất là HQ Trung Úy Lê Văn Dũng
(Biệt Hải) bị HQ Trung Cộng tiến chiếm
đảo Hoàng Sa bắt mang về Trung Cộng, cùng
với các Địa Phương Quân và toán Công Binh. Khi thoáng
thấy HQ-471 do HQ Đ/Úy Hoàng Thế Dân (Khóa 20) làm Hạm Phó lù
lù xuất hiện về lại cửa biển Vũng Tàu
từ vùng chiến Hoàng Sa, chúng tôi đă lên máy truyền tin
và v́ quá mong đợi tin an nguy lẫn nhau đă liên lạc
trực tiếp bằng bạch văn về tin tức
của trận hải chiến, bất chấp các lệnh
mă hóa truyền tin.
Trong
hải sử cận đại mà các cuộc hải
chiến xảy ra rất hiếm hoi, biến cố Hoàng Sa
là trận hải chiến đă hâm nóng lại mối thù
sâu xa với kẻ thù Phương Bắc, mà liên tục qua
nhiều thế kỷ đă t́m cách xâm chiếm và xâm
phạm chủ quyền nước Việt Nam, như
một anh láng giềng ngoan cố tệ hại nhất.
Trận hải chiến Hoàng Sa đă để lại tâm
khảm tôi một số ưu tư dằn vặt mà qua
thời gian tôi vẫn không thể nào khuây. Chúng ta không
thể nào quên được ư đồ xâm chiếm
của kẻ thù Phương Bắc. Kém may mắn thay,
đi kèm với hành động xâm lăng ấy là một
thái độ trở cờ của chính trường HK,
hậu quả của lỗi lầm về chánh trị
của Tổng Thống Nixon trong vụ Watergate.
Nước VN đă bị cô lập và bị từ
khước các chọn lựa bằng giải pháp
ngoại giao, để rồi phải chọn h́nh thức
hi sinh, chiến đấu trong vô vọng, liều chết
để bảo tồn danh dự trước kẻ thù
mạnh hơn ḿnh về quân sự. Tuy nhiên có lẽ
niềm đau day dứt nhất vẫn là cái chết
đáng thương của các chiến sĩ Hải Kích
kiêu hùng mà quân chủng Hải Quân đă phải tốn bao
nhiêu công sức để đào tạo. Họ
được lệnh đổ bộ lên đảo
trước các mũi súng địch đang gờm
chờ sẵn trong hàng pḥng thủ, mà không hề
được hải pháo dọn băi yểm trợ.
Rồi nghĩ lại hoàn cảnh HQ-10 trong t́nh trạng bán
khiển dụng (tàu có 2 máy chánh nhưng một đă
bị hư), mà vẫn được lệnh tham
chiến để rồi bị trúng đạn ch́m vào ḷng
biển cả. Người lính VN đă phải trực
diện với bao phi lư của thời cuộc như
thế chỉ để nối tiếp các thế hệ
đàn anh viết lên những trang sử đỏ thẳm
bằng máu của chính họ. Xin đốt một nén
hương ḷng cho các anh hùng Hoàng Sa và mượn lời
thơ của Nguyệt Trinh để ghi khắc công
trạng ấy và cầu mong cái chết của họ không
trở thành vô nghĩa:
Sóng
biển chiều nay cuồn cuộn quá
C̣n đây uy dũng pháo Hoàng Sa
Vành khăn tang trắng đầu con trẻ
Kinh buồn vĩnh biệt tiếng cười cha