Vấn đề chủ quyền đối với
hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa:
Vài nhận xét về lập luận của hai chính phủ
Bắc Kinh và Đài Loan

Giáo Sư Tạ quốc Tuấn

Cuộc tranh chấp về chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa đã kéo dài hơn bốn chục năm rồị  Ngoại trừ trận đụng độ lớn giữa hải quân Việt Nam Cộng hòa và hải quân Trung Cộng tại quần đảo Hoàng sa ngày 19 và 20 tháng 1 năm 1974, trong đó Trung Cộng với một lực lượng lớn hơn lại không bị phân tán cũng như suy yếu vì nội chiến nên đã cưỡng chiếm được quần đảo này, và một trận nổ súng nhỏ ngày 14.3.1988 tại vùng quần đảo Trường sa giữa hải quân của hai nước cộng sản Việt Nam và Trung Hoa, phần nhiều sự tranh chấp đều diễn ra dưới hình thức tranh biện qua các lời tuyên bố, thông cáo, văn thư hay bạchổ thư của các chính phủ Việt Nam và Trung Hoa thuộc cả hai phe quốc gia và cộng sản. Ngoài ra, còn có nhiều bài báo, biên khảo hay sách viết về vấn đề chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa của một số học giả, nhà văn, nhà báo hai bên nữạ

Để biện minh hành động xâm lăng của mình năm 1974 trái với tinh thần của bản Hiến chương Liên hiệp quốc mà Trung Cộng từ khi gia nhập vào tháng 10 năm 1971 đã cam kết tôn trọng và bảo vệ, Trung Cộng đã nại cớ hai quần đảo Hoàng sa (hay là Tây sa trong từ ngữ Trung Hoa) và Trường sa (Trung Hoa gọi là Nam sa) vốn từ lâu là một phần lãnh thổ của Trung quốc nhưng đã bị Nhật bản xâm chiếm trong Thế chiến II và đã được chính phủ Trung Hoa Dân quốc thu hồi lại năm 1946, sau khi trận chiến này chấm dứt. Trung Hoa Dân quốc cũng đã phụ họa sự biện minh nàỵ Các luận cứ của Trung Cộng còn được nhiều tài liệu ngoại quốc nhắc đi nhắc lạị

Trong bài này chúng tôi sẽ đưa ra những nhận xét về các luận cứ của các giới trong chính phủ Trung Hoa, quốc gia lẫn cộng sản, đã cố gắng chứng minh chủ quyền của Trung quốc trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sạ Tuy các phe tranh chấp gồm có Việt Nam (trước là Việt Nam Cộng hòa, sau là Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa  Việt Nam), Trung quốc (cả Trung Hoa Dân quốc lẫn Trung Hoa Nhân dân Cộng hòa quốc), Phi luật tân, và gần đây lại còn thêm cả Mã lai á, Brunei, v.v..., nhưng hai phe tranh chấp chính là Việt Nam và  Trung Hoạ Chúng tôi không nghiên cứu luận cứ của Việt Nam vì nhiều người đã làm việc này rồi, Trái lại, chúng tôi chỉ cứu xét luận cứ của Trung quốc thôi, vì ngoài lý do Trung quốc là một trong hai phe tranh chấp chính ra mà còn vì lý do là dù là quốc gia hay cộng sản, Trung quốc vẫn có một ảnh hưởng và một thế lực quan trọng tại Đông nam Á châụ

Mặt khác, chúng tôi cũng giới hạn thời gian nghiên cứu vào từ sau trận Thế chiến thứ II trở lại đây thôi, không đề cập tới thời gian trước đó. Chỉ từ khi vấn đề Hoàng sa và Trường sa được đề cập tới trong một hiệp ước quốc tế, Hoà ước Cựu kim Sơn ký ngày 8 tháng 9 năm 1951, nhất là từ khi người ta tìm thấy có nhiều túi dầu rất quan trọng ở trong vùng này, sự tranh chấp chủ quyền mới trở nên ngày một mạnh. Thêm vào đó là biến cố Đảng Cộng sản Trung quốc nắm được chính quyền ở Hoa lục ngày 1.10.1949, đã làm sôi động chính trường  quốc tế, nhất là ở vùng Đông Á và Đông nam Á châu, từ thập niên 1950 trở đị

Sau hết, bài này chỉ cứu xét các luận cứ chính thức của cả hai chính phủ Trung Cộng và Đài loan thôị Luận cứ của các nhân vật hay cơ quan ngoài chính quyền sẽ là đối tượng của một bài nghiên cứu khác.

Các tài liệu sử dụng trong bài này nếu là của chính phủ đều phát xuất từ Bắc kinh hay Đài bắc. Nếu có nguyên bản Hoa văn thì chúng tôi dùng làm tài liệu chính; nếu không, chúng tôi dùng bản dịchổ Anh ngữ cũng của hai chính phủ đó. Trong trường hợp không có hai loại tài liệu này, chúng tôi căn cứ vào bản dịchổ Anh ngữ của nhiều nguồn khác, nhất là của Tòa Tổng Lãnh sự Hoa kỳ tại Hương cảng (như các nhà nghiên cứu các vấn đề Hoa lục đã dùng trước năm 1971) hay của các đài phát thanh Hoa kỳ, Anh quốc,
v.v...

Vì sử dụng các tài liệu thuộc nhiều loại khác nhau như vậy nên không có sự thuần nhất trong việc ghi chép nhiều địa danh và đặc biệt là nhân danh Trung Hoạ Chúng tôi cố gắng ghi các từ đó bằng Việt ngữ. Tuy nhiên khi không biết rõ một từ viết bằng Hoa ngữ như thế nào, chúng tôi sẽ không ghi bằng Việt ngữ vì sợ có thể ghi sai và bắt buộc giữ lại lối ghi âm trong tài liệu mà chúng tôi dùng. Lối ghi âm này có khi là bằng pinyin (phan âm) được dùng ở Hoa lục hay trong các tài liệu của các người hay cơ quan ngoại quốc biên soạn từ thập niên 1980 trở đi, hoặc bằng phương pháp Wade Giles hiện vẫn được dùng trong phần lớn  các tài liệu phát xuất từ Đài loan hoặc của các tác giả thuộc phe Trung Hoa Dân quốc cũng như trong các tài liệu ngoại quốc trước thập niên 1980.

Ngoài ra, có một số danh từ riêng hay địa danh mà người Trung Hoa dùng khác người Việt Nam. Trong tài liệu này, khi đứng về phương diện Trung quốc, chúng tôi sẽ dùng các từ theo lối của người Hoa, còn khi đứng về phương diện Việt Nam chúng tôi dùng các từ theo người Việt.

Chẳng hạn người Hoa nói Tây sa, Nam sa, Nam hải (hay Nam Trung  quốc hải), Quốc vụ Viện (Trung Cộng), Hành chính Viện (Đài loan), v.v..., còn người Việt lại nói Hoàng sa, Trường sa, Đông hải (hay biển Đông), Chính phủ...

oOo

Nhận xét về các luận cứ

Luận cứ của các chính phủ Trung Hoa Dân quốc (gọi tắt là Đài loan) và Trung Hoa Nhân dân Cộng hòa quốc (tức Trung Cộng) thường được phát biểu những khi có một biến cố hay sự việc nào có liên quan tới vấn đề chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sạ

Ị Phản ứng đối với lời tuyên bố của Tổng thống Phi luật tân Quirino (1951)

Năm 1945 Nhật bản bị các nước Đồng minh đánh bại ở Thái bình dương phải đầu hàng. Một trong những việc nước này phải làm khi đầu hàng là từ bỏ các đất đai ở ngoại quốc mà Nhật bản đã chiếm được trong thời kỳ toàn thịnh của chế độ quân phiệt, trong đó có hai quần đảo Hoàng sa và Trường sạ Bốn năm sau, Đảng Cộng sản Trung quốc chiếm được toàn thể Hoa lục và Trung Hoa Nhân dân Cộng hòa quốc ra chào đời ngày 1.10.1949, còn chính phủ Trung Hoa Dân quốc phải lánh nạn sang Đài loan. Với hai biến cố trọng đại này vấn đề tranh chấp chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa bắt đầu bước vào giai đoạn mới.

Lần đầu tiên Trung Cộng chính thức lên tiếng về vấn đề chủ quyền trên hai quần đảo này là khi trong một cuộc họp báo ở Manila ngày 17.5.1951 Tổng thống Phi luật tân Quirino đã tuyên bố là vì quần đảo Trường sa ở kế cận quần đảo Phi luật tân nên nó phải thuộc về Phi luật tân. Hai ngày sau, ngày 19 tháng 5, Bắc kinh đã có phản ứng. Chính phủ Trung Cộng tuyên bố như sau:

"Lời tuyên truyền vô lý của Chính phủ Phi luật tân đối với lãnh thổ của Trung quốc rõ ràng là sản phẩm chỉ thị của Chính phủ Hoa kỳ. Bọn khiêu khíchổ Phi luật tân và những k Hoa kỳ ủng hộ chúng phải bỏ ngay mưu đồ mạo hiểm đó đi, nếu không thì hành động này có thể đưa tới những hậu quả nghiêm trọng. Nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa không bao giờ để cho bất cứ một ngoại bang nào xâm lược quần đảo Nam sa hay bất cứ đất đai nào khác thuộc về Trung quốc."(1)

Tuy nhiên Trung Cộng chỉ nói qua loa như vậy thôi chứ không đưa ra được một bằng chứng nào, dù là lịch sử hay pháp lý, cho thấy Trường sa thuộc quyền Trung Hoa làm chủ. Sự thiếu sót này kéo dài cho tới hiện tạị

IỊ Dịp có Hoà hội Cựu kim sơn (1951)

Đến đầu tháng 9 năm 1951, theo lời mời của Chính phủ Hoa kỳ, năm mươi mốt quốc gia trước kia đã từng tham gia hay có liên hệ tới cuộc chiến chống xâm lăng Nhật bản từ năm 1939 đến năm 1945 đã tham dự Hội nghị Hoà bình nhóm họp ở Cựu kim Sơn (Hoa kỳ) để thảo luận vấn đề chấm dứt tình trạng chiến tranh và tái lập bang giao với Nhật bản. Điểm đáng chú ý là cả hai phe Quốc gia và Cộng sản Trung Hoa đều không được mời tham dự hội nghị. Trong hội nghị, vấn đề chính là thảo luận bản dự thảo hòa ước do hai nước Anh và Hoa kỳ đề nghị ngày 12.7.1951.  Ngày 8.9.1951, ngoại trừ Liên sô và một số nước đàn em, các nước tham dự hội nghị đã ký hòa ước với Nhật bản(2).

Vì thấy mình bị Hoa kỳ gạt ra ngoài hoà hội, các nhà lãnh đạo Bắc kinh, ngay từ cuối năm 1950, đã có phản ứng. Một mặt họ ra một số tuyên bố chính thức, mặt khác họ cho phép đăng các bài báo để lên án việc không mời Trung Cộng tham dự hoà hội và để trình bày quan điểm của Bắc kinh về một số vấn đề cần phải được thảo luận, trong đó có vấn đề chủ quyền trên quần đảo Hoàng sa và Trường sạ Vì giới hạn của đề tài, ở đây chúng ta chỉ xét tới các luận cứ của chính phủ Trung Cộng đối với vấn đề chủ quyền này thôị

Ngày 4.12.1950 Châu Ân lai, lúc đó là Bộ trưởng Ngoại giao, trong bản tuyên bố đầu tiên của chế độ, đã nêu ra căn bản chính để ký một hoà ước với Nhật bản:

"Bản Tuyên cáo Cairo, Thỏa ước Yalta, bản Tuyên ngôn Potsdam và các chính sách căn bản đối với Nhật bản sau khi nước này đầu hàng đã được các quốc gia trong y hội Vin đông thỏa thuận và thông qua ngày 19.6.1947    các văn kiện quốc tế mà Chính phủ Hoa kỳ đã ký két là căn bản chính cho một hòa ước liên hợp với Nhật bản."(3)

Châu Ân lai còn nói thêm:

"Nhân dân Trung quốc rất ước muốn sớm có một hoà ước liên hợp với Nhật bản cùng với các quốc gia đồng minh khác trong thời kỳ Thế chiến thứ haị Tuy nhiên căn bản của hoà ước phải hoàn toàn thíchhợp với bản Tuyên cáo Cairo, Thỏa ước Yalta, bản Tuyên ngôn Potsdam và các chính sách căn bản đối với Nhật bản sau khi nước này đầu hàng được qui định trong các văn kiện nàỵ"(4)

Tuy bản tuyên bố trên của Trung Cộng không đề cập đến vấn đề chủ quyền đối với Hoàng sa và Trường sa mà chỉ đề cập tới các vấn đề khác, nhưng vì nó đã nêu ra quan điểm chính yếu của Bắc kinh nên chúng ta cần phải nghiên cứu kỹ nó cùng với bản tuyên bố ngày 15.8.1951 là tuyên bố chính thức của Bắc
kinh về vấn đề chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa để tìm hiểu giá trị các luận cứ của Trung Cộng.

Thực vậy, khi nghiên cứu dự thảo hoà ước Cựu kim sơn của Anh Mỹ gửi cho các quốc gia được mời tham dự hoà hội, Chính phủ Trung Cộng thấy điều 2 của bản dự thảo này không qui định là hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa mà Nhật bản từ bỏ phải dược trao cho quốc gia nàọ Vì thế ngày 15.8.1951, sau khi đề cập tới quan điểm của Trung Cộng về từng vấn đề một được nêu trong bản dự thảo(5), Châu Ân lai đã tuyên bố:

"... Dự thảo Hiệp ước qui định là Nhật bản sẽ từ bỏ mọi quyền đối với đảo Nam uy (đảo Spratly) và quần đảo Tây sa (quần đảo Paracel), nhưng lại cố ý không đề cập tới vấn đề tái lập chủ quyền trên hai quần đảo nàỵ Thực ra, cũng như các quần đảo Nam sa, quần đảo Trung sa và quần đảo Đông sa, quần đảo Tây sa (quần đảo Paracel) và đảo Nam uy (đảo Spratly) lúc nào cũng là lãnh thổ của Trung quốc. Dù các đảo này đã có lúc bị Nhật bản chiếm đóng trong một thời gian trong trận chiến tranh xâm lăng do đế quốc Nhật bản gây ra, sau khi Nhật bản đầu hàng Chính phủ Trung Hoa đã thu hồi những đảo nàỵ

"Chính phủ Nhân dân Trung ương nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa do đó tuyên bố: dù Dự thảo Hiệp ước Anh Mỹ có chứa đựng các điều khoản về vấn đề này hay không và dù các điều khoản này có được soạn thảo như thế nào, chủ quyền bất khả xâm phạm của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa trên đảo Nam uy (đảo Spratly) và quần đảo Tây sa (quần đảo Paracel) sẽ không vì thế mà bị ảnh hưởng."(6)

Họ Châu sau đó kết luận vấn đề này bằng Cách phủ nhận giá trị bất cứ một thỏa ước nào ký với Nhật bản mà không có sự tham dự của Bắc kinh:

"Chính phủ Nhân dân Trung ương nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa một lần nữa tuyên bố: Nếu không có sự tham dự của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa trong việc chun bị, soạn thảo và ký hòa ước với Nhật bản dù nội dung và kết quả một hiệp ước như vậy có như thế nào, Chính phủ Nhân dân Trung ương cũng coi hòa ước ấy hoàn toàn bất hợp pháp, và vì vậy sẽ vô hiệụ"(7)

Tuy rằng lời kết luận này nhằm chung toàn thể hòa ước với Nhật bản, nó cũng bao trùm luôn cả vấn đề chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sạ

Trong bản tuyên bố này chúng ta nhận thấy có những điểm đáng chú ý sau:

Thứ nhất, tuy tuyên bố là đảo Nam uy và quần đảo Hoàng sa lúc nào cũng là lãnh thổ của Trung quốc, Châu Ân lai lại không nêu ra một chi tiết nào để chứng minh chủ quyền của Trung quốc đối với các đảo nàỵ

Đành rằng trong một bản tuyên bố chính thức của chính phủ không thể nào kể hết mọi chi tiết hay dẫn chứng, nhưng ít nhất nó cũng phải nêu ra một vài thí dụ cụ thể để h trợ lời tuyên bố và để giúp người ngoại cuộc có thể hiểu rõ một Cách kháchổ quan hơn những điều được trình bày trong bản tuyên bố. Làm thế nào người ngoại cuộc có thể thông cảm và ủng hộ lời tuyên bố nếu nó không mang một chi tiết nào, dù là nhỏ nhất, để giúp người ngoại cuộc có thể kiểm chứng tính Cách xác thực và chân thực của lời tuyên bố? Nếu tuyên bố chỉ để tuyên bố thì lời tuyên bố rất yếụ Chúng ta cũng nên biết rằng trong bản tuyên bố này khi đề cập đến các vấn đề khác họ Châu đã nêu nhiều chi tiết để chứng minh hay biện hộ.

Vì vậy sự không dẫn chứng của Châu Ân lai đối với vấn đề chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa thật đáng cho chúng ta phải ngạc nhiên và khiến chúng ta phải tự hỏi phải chăng vì biết Trung Cộng quả không có một căn bản nào vững vàng, về pháp lý cũng như về lịch sử, để chứng minh chủ quyền này nên Trung Cộng phải bỏ không viện dẫn chứng cớ?

Thứ hai, bản tuyên bố này, cũng như các bản tuyên bố khác sau này của Trung Cộng, và cả của Đài loan, đã đề cập tới việc Chính phủ Trung Hoa thu hồi Hoàng sa và Trường sa sau khi Nhật bản đầu hàng tháng 8 năm 1945.

Một câu hỏi được đặt ra: việc Chính phủ Trung Hoa (khi đó là Trung Hoa Dân quốc) thu hồi hai quần đảo này có phải là một hành vi hợp pháp không?

Chúng ta biết rằng năm 1938, trước khi xy ra trận Thế chiến thứ II, Nhật bản đã chiếm Lâm đảo thuộc quần đảo Hoàng sa, nói là để khai thác thương mại nhưng thực ra chính là để lập căn cứ chiến lược làm bàn đạp tấn công vùng Đông nam Á. Theo R. Serene thì "Năm 1938 Nhật bản mượn cớ khai thác thương mại đã chiếm Lâm đảo để bành trướng sự kiểm soát tới các đảo Cam tuyền và Linh côn..."(8). Rồi đến ngày 31.3.1939, Bộ Ngoại giao Nhật bản ra một thông cáo loan tin là ngày hôm trước, 30.3, Nhật bản đã quyết định đặt quần đảo Trường sa duới quyền kiểm soát của Nhật bản vì lý do tại đây đã thiếu một chính quyền hành chính địa phương nên đã làm thiệt hại đến quyền lợi của Nhật bản(9). Trong suốt thời gian của trận Thế chiến thứ II, Nhật bản đã đóng quân trên hai quần đảo này cho tới khi đầu hàng quân đội Đồng minh.

Vào cuối năm 1943, trong lúc chiến tranh đang ở mức độ ác liệt nhất thì các nhà lãnh đạo tối cao của Hoa kỳ, Anh và Trung Hoa Dân quốc đã bí mật gặp nhau tại Cairo, thủ đô nước Ai cập, từ 23 đến 27 tháng 11(10) để thảo luận các chiến lược tiêu diệt phe Trục (Đức Nhật). Ngày 26, Tổng thống Hoa kỳ Franklin D. Roosevelt, Thủ tướng Anh Winston Churchill và Tổng thống Trung Hoa Dân quốc Tưởng Giới thạchổ đã ký một bản tuyên cáo chung (thường được gọi là Tuyên cáo Cairo) trong đó có một đoạn như sau:

"Đối tượng của các nước này [tức là của ba nước Đồng minh] là phải tước bỏ quyền của Nhật bản trên tất cả các đảo ở Thái bình dương mà nước này đã cưỡng đoạt hay chiếm đóng từ khi có trận Thế chiến thứ I năm 1914 và tất cả các lãnh thổ Nhật bản đã cướp của người Trung Hoa, như là Mãn châu, Đài loan và Bành hồ, phải được hoàn trả Trung Hoa Dân quốc.  Nhật bản cũng sẽ phải bị trục xuất khỏi các lãnh thổ khác chiếm được bằng võ lực và lòng tham."(11)

Đọc đoạn tríchổ dẫn trên chúng ta thấy Tuyên cáo Cairo có hai qui định quan trọng. Thứ nhất, chỉ có các đất Mãn châu, Đài loan và Bành hồ được qui hoàn cho Trung quốc thôị Thứ hai, còn các lãnh thổ khác mà Nhật bản chiếm được thì bản tuyên cáo này chỉ qui định việc trục xuất Nhật bản thôi, chứ không hề nói
tới việc qui hoàn chúng cho Trung quốc. Chỉ có điều đáng tiếc, và đó cũng là nguyên nhân gây ra những vụ tranh chấp về chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa sau này, là Tuyên cáo Cairo đã không nói các lãnh thổ khác ấy phải được qui hoàn cho nước nàọ

Quyết định này đã được Tổng Thư ký đảng Cộng sản Liên sô Joseph Stalin tán thành. Trong một bữa ăn trưa công tác giữa ông, Tổng thống Roosevelt và Thủ tướng Churchill tại Tòa Đại sứ Liên sô ở Tehran (Ba tư) ngày 30.11.1943, khi Churchill hỏi ông đã đọc  bản Tuyên cáo Cairo chưa thì Stalin cho biết ông đã đọc rồi và còn nói thêm là mặc dù ông không thể cam kết điều gì, ông hoàn toàn tán thành bản tuyên cáo và tất cả những điều nói trong đó. ng cho hay việc hoàn Mãn châu, Đài loan và Bành hồ lại cho Trung quốc là phải(12). Ngoài ra, Stalin hoàn toàn không hề nói gì đến hai quần đảo Hoàng sa và Trường sạ

Một năm rưỡi sau, quyết định của tam cường tại Hội nghị Cairo được tái xác nhận trong một hội nghị thượng đỉnh tam cường khác nhóm tại Potsdam từ 17.7 đến 2.8.1945 để ấn định các điều kiện cho Nhật bản đầu hàng. Tổng thống Hoa kỳ, Thủ tướng Anh (13) và Tổng thống Trung Hoa Dân quốc đã ra một tuyên ngôn (thường gọi là Tuyên ngôn Potsdam) ngày 26.7.1945 trong đó có ghi là "Các điều khoản của bản Tuyên cáo Cairo sẽ được thi hành"(14).

Tại hội nghị Potsdam này các nhà lãnh đạo tam cường đã quyết định chia Đông dương làm hai khu vực để cho tiện việc giải giới quân đội Nhật bản đóng tại đâỵ V tuyến thứ 16 được chọn làm ranh giới: việc giải giới ở khu vực bắc v tuyến ủy thác cho Quốc quân Trung Hoa và ở khu vực phía nam do liên quân Anh n đảm nhận(15). Vì quần đảo Hoàng sa nằm ở giữa hai vĩ tuyến  thứ 15 và 17 nên việc giải giới quân đội Nhật trú đóng ở đây thuộc thm quyền Quốc quân Trung Hoạ Trái lại, việc giải giới ở quần đảo Trường sa phải do liên quân Anh n đảm nhận do lẽ quần đảo này nằm giữa hai v tuyến thứ 8 và 12.

Nhật bản khi đầu hàng đã chịu điều kiện qui định trong bản Tuyên cáo Cairo và ghi nhận trong Văn kiện Đầu hàng ngày 2.9.1945(16). Đồng thời, khi ra lệnh cho quân đội Nhật bản ở ngoại quốc đầu hàng và nộp vũ khí cho quân đội Đồng minh, Nhật hoàng Hirohito đã ban hành Tổng Mệnh lệnh số 1, trong đó
điều I khoản (a) qui định là:

"Các tư lệnh Nhật bản và tất cả lục, hải quân cùng các lực lượng phụ thuộc ở trên đất Trung Hoa (ngoại trừ Mãn châu),Đài loan và Đông Pháp ở 16 độ bắc v tuyến đầu hàng Đại Nguyên soái Tưởng Giới thạch"(17).

Việc giải giới quân đội Nhật bản của Quốc quân Trung Hoa ở bắc v tuyến thứ 16 được coi là bắt đầu từ ngày 9.9.1945, khi Quốc quân Trung Hoa do Tướng Lư Hán chỉ huy tiến vào thành phố Hà nội để thi hành nhiệm vụ này, và chấm dứt vào cuối tháng 8 năm 1946 khi đội quân chiếm đóng Trung Hoa cuối cùng rời khỏi Việt Nam(18) sau khi Trung Hoa Dân quốc đã ký với Pháp một thỏa ước ngày 28.2.1946 nhường lại quyền giải giới cho quân đội Pháp(19). Tuy nhiên theo Bành phẩm quang viết trong bài "Quần đảo Nam sa tiền đồn phòng thủ lãnh hải" thì:

"Ngày 26.10.1946, hạm đội đặc biệt của Trung Hoa Dân quốc gồm 4 chiến hạm, mi chiếc chở một số đại diện của các bộ và 59 binh s thuộc trung đội độc lập về cảnh vệ của hải quân (tiền thân của thủy quân lục chiến) từ cảng Ngô tùng xuất phát ngày 29 tháng 10 và ngày 29 tháng 11 thì các tàu Vnh hưng và Trung
kiện mới tới đảo Vnh hưng thuộc quần đảo Tây sa và đổ bộ lên đâỵ Ngày 4 tháng 12 chiến hạm Vnh hưng còn đi qua đảo La bột, đảo Ba bột v.v... rồi trở lạị Còn hai chiến hạm Thái bình và Trung nghiệp đến ngày 9 tháng 12 mới tới quần đảo Nam sạ     Tháng 12 hoàn tất công tác chiếm đóng đảo Thái bình, ngày 15 tháng 1 chiến hạm Thái bình tới các đảo I thái, Đế đô, Song tử, Nam cực, v.v... rồi trở về. Đến đây công tác chiếm đóng và tiếp thu quần đảo Tây sa và Nam sa đã hoàn tất và lần lượt trở về cảng Du lâm."(20)

Như vậy việc Quốc quân Trung Hoa đổ bộ lên hai quần đảo này, mà cả hai Chính phủ Trung Hoa Dân quốc và Trung Cộng gọi là "tiếp thu", là một hành vi bất hợp pháp vì nhiều lý do:

a) Theo quyết định của hội nghị Potsdam, Quốc quân Trung Hoa chỉ có quyền giải giới quân đội Nhật bản ở trên quần đảo Hoàng sa chứ không có quyền ở trên quần đảo Trường sa vốn thuộc thẩm quyền liên quân Anh n. Chúng tôi không biết và cũng không thấy có tài liệu nào cho thấy là liên quân Anh n hay chính phủ hoàng gia Anh đã ủy thác việc giải giới quân đội Nhật bản ở đây cho Quốc quân Trung Hoạ
 
b) Việc giải giới phải thực hiện trước cuối tháng 8/1946. Tuy nhiên Quốc quân Trung Hoa lại đổ bộ quân lính lên hai quần đảo này vào hai tháng 11 và 12 năm 1946 và tháng 1 năm 1947, như thế là đã làm một hành vi xâm lược chứ không phải là hành vi thụ ủy hợp pháp, vì từ tháng 8/1946 hành vi giải giới của Quốc quân Trung Hoa không còn căn bản pháp lý nữạ

Thực vậy, theo Hiệp ước Về Việc Pháp Khước từ Trị ngoại Pháp quyền và các Quyền Liên hệ khác ở Trung quốc, do Đại sứ Pháp tại Trung Hoa là Jacques Meyrier ký với Bộ trưởng Ngoại giao Trung Hoa Dân quốc Wang Shih chieh ngày 28.2.1946 và có hiệu lực từ ngày 8.6.1946, lãnh thổ của Quốc dân Chính phủ Trung Hoa là Trung Hoa Dân quốc (nghĩa  là Hoa lục và các đảo lân cận) và của Chính phủ Cộng hòa Pháp là Pháp quốc, Algeria, tất cả các thuộc địa, các
 xứ bảo hộ ở hải ngoại cùng là các thác quản địa của Pháp   (điều 1). Mặt khác, theo văn thư trao đổi cùng ngày, việc quân đội Pháp thay thế Quốc quân Trung Hoa (lúc đó đang chiếm đóng ở Viêt nam phiá bắc v tuyến thứ 16) để canh giữ tù binh Nhật bản, duy trì an ninh trật tự được thực hiện từ ngày 1 đến  ngày 15 tháng 3 và chấm dứt tr nhất là ngày 31 tháng 3.

Trong khi đó, theo Hoà ước Pháp Hoa do Khâm sai Đại thần Thanh triều là Tổng đốc Trực lệ Lý Hồng chương ký với đại diện Pháp là Trung tá Hải quân Fournier tại Thiên tân ngày 11.5.1884, Trung  quốc khước bỏ mọi quyền đối với Việt Nam và Việt Nam từ ngày đó trở đi không còn là một thuộc quốc của Trung Hoa nữạ
Hoà ước này được tái xác nhận hơn một năm sau trong một hòa  ước khác ký ngày 9.6.1885. Mặt khác, sau khi Thế chiến thứ II chấm dứt, hoàng đế Việt Nam khi đó là Bảo đại (1925 1945) ngày 11.3.1945 đã hủy bỏ tất cả các hiệp ước bảo hộ Pháp Việt và tuyên bố Việt Nam độc lập. Nền độc lập của Việt Nam được  tái xác nhận ngày 2.9.1945 khi Đảng Cộng sản Việt Nam nắm chính quyền  (19.8.1945). Chính nước Pháp cũng công nhận nền độc lập của Việt Nam trong điều 1 của Tạm ước Pháp Việt ký ngày 6.3.1946. Nói Cách khác, kể từ 11.3.1945 trở đi lãnh thổ của nước Việt Nam độc lập gồm giải đất từ ải Nam quan đến mũi
Cà mâu và các đảo phụ thuộc Việt Nam ở ngoài khơi, kể cả hai quần đảo Hoàng sa và Trưởng sạ Như vậy đối với cả hai nước Pháp và Trung Hoa, Việt Nam không phải là thuộc quốc của nước nào cả.

Do đó, việc "tiếp thu" hay "giải giới" của Quốc quân Trung Hoa do  Bành phẩm quang báo cáo kể trên, dù là để thi hành quyết định của các quốc gia đồng minh trong trận Thế chiến thứ II, đúng là một hành vi bất hợp pháp, trái với các nguyên tắc căn bản của luật quốc tế. Nó đã vi phạm đến chủ quyền của nước
Việt Nam độc lập.

c) Bản Tuyên cáo Cairo và Tuyên ngôn Potsdam hoàn toàn không đề  cập tới vấn đề trao hoàn cho Trung quốc hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa mà Nhật bản cưỡng chiếm vào đầu trận thế chiến thứ IỊ Sự thiếu sót này có phải là do các nhà lãnh đạo đồng minh sơ ý hay quên không? Lẽ d nhiên là không. Trái lại,
chúng ta phải giải thíchlà các vị ấy đã không quan niệm hai uần đảo này là phần lãnh thổ của Trung quốc. Điểm đặc biệt đáng chú ý hơn nữa là chính Tổng thống Trung Hoa Dân quốc, Đại Nguyên soái Tưởng Giới thạch, đã tham dự cả hai hội
nghị và đã ký vào cả Tuyên cáo Cairo lẫn Tuyên ngôn Potsdam, chứ không phải một người đại diện nào khác để bảo là có thể đã không thi hành đúng chỉ thị của Chính phủ Trung Hoa Dân quốc.  Nếu hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa thực sự thuộc chủ quyền của Trung quốc thì không có lý gì họ Tưởng chỉ đòi trao
hoàn có Mãn châu, Đài loan và Bành hồ thôi mà lại không đòi luôn Hoàng sa và Trường sạ Hơn nữa, trong bản văn của Tuyên cáo Cairo và Tuyên ngôn Potsdam chúng ta cũng không thấy từ "vân vân"    để có thể nói là vấn đề đã dược bao hàm trong hai văn kiện nàỵ

Mười hai năm sau khi tham dự Hội nghị Cairo và ký bản Tuyên cáo, gày 8.2.1955 Tưởng Giới thạchổ vẫn còn nhắc lại là:

"Trong thông cáo công bố vào lúc bế mạc hội nghị, chúng tôi đã  tuyên bố là tất cả các lãnh thổ do Nhật bản 'cướp' của Trung Hoa, kể cả Đông tam tỉnh, Đài loan và Bành hồ phải được trao hoàn lại cho Trung Hoa Dân quốc. Lời tuyên bố này đã được bản Tuyên ngôn Potsdam công nhận và Nhật bản chấp nhận khi nước này đầu hàng."(21)

Một lần nữa, ông hoàn toàn không nói gì đến việc phải trao hoàn hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa cho Trung quốc. Vào lúc  ông nói lời trên ông không phải là không biết có sự tranh chấp về chủ quyền đối với hai quần đảo này mà cả chính phủ của  ông lẫn chính phủ của Mao Trạchổ đông đang đòị

d) Giải giới quân đội Nhật bản ở Hoàng sa và Trường sa không thể hiểu là tiếp thu hay thu hồi được. Hai hành động này có bản chất khác nhaụ Giải giới chỉ có nghĩa  là tước bỏ tất cả vũ khí của một đội quân nào để cho đội quân đó không thể dùng vào việc chiến tranh được nữạ Dù việc giải giới đó  được thực hiện trên phần lãnh thổ của một nước khác vớI nước có phận sự giải giới nó cũng không thể là lý do để cho nước giải giới chiếm lãnh thổ đó được, trừ phi trong hiệp định ủy thác việc giải giới đó có qui định thêm cho phép nước giải giới được chiếm lấy lãnh thổ đó. Ngược lại, tiếp thu ay thu hồi ngụ ý chỉ nước làm công việc này tiếp nhận lạI phần lãnh thổ của mình trước đó đã bị một nước khác chiếm đoạt.

Như chúng ta được biết, cả Tuyên cáo Cairo lẫn Tuyên ngôn Potsdam chỉ cho phép Trung Hoa Dân quốc giải giới quân đội Nhật bản ở quần đảo Hoàng sa thôi, chứ không hề cho phép Trung Hoa Dân quốc thu hồi quần đảo này cùng là giải giới quân đội Nhật bản ở quần đảo Trường sa hay thu hồi quần đảo đó. Vì thế việc chiếm đóng và thu hồi hai quần đảo này của Trung Hoa Dân quốc là bất hợp pháp và vi phạm trầm trọng luật quốc tế vì đi trái với quyết định của Tuyên cáo Cairo và Tuyên ngôn Potsdam.

Vì các lý do vừa kể trên, chúng ta phải nhìn nhận rằng lờI  tuyên bố ngày 15.8.1951 của Châu Ân lai đã mâu thuẫn với lờI tuyên bố ngày 4.12.1950 cũng của họ Châụ Một đằng Trung Cộng đòi các quốc gia phải tuân theo hai văn kiện quốc tế này và các chính sách căn bản đối với Nhật bản sau khi nước này đầu
hàng, trong đó việc chia đôi Đông dương để giải giới quân đội Nhật bản đóng tại đây cũng là một chính sách căn bản, một đằng lại cho việc tiếp thu hai quần đảo không hề được qui định trong hai văn kiện quốc tế là một hành vi hợp pháp.

Thứ ba, Trung Cộng coi bất cứ một hòa ước nào ký với Nhật Bản mà không có sự tham dự của Trung Cộng vào việc chuẩn bị,  soạn thảo và ký kết là bất hợp pháp và vô hiệụ Hòa ước Cựu kim sơn ngày 8.9.1951 ký với Nhật bản có phải là một hòa ước bất hợp pháp và vô hiệu không?

Theo định nghĩa của luật quốc tế, một hiệp ước bị coi là bất hợp pháp khi nào nó nhằm theo đuổi một đối tượng vô luân, khi nào nó tạo ra những nghĩa  vụ bất hợp pháp trái với các  nguyên tắc của luật quốc tế đã được mọi quốc gia công nhận, trái với nhân quyền, trái với các nguyên tắc căn bản của Hiến chương Liên hiệp quốc, hoặc giả một hiệp ước mà sự   thi hành sẽ tạo nên một bất công pháp lý cho một quốc gia đệ
tam, hoặc khi nó được được ký kết bất xứng hay mâu thuẫn với các nghĩa vụ của hiệp ước có trước mà tất cả hay một trong các nước kết ước đã ký (22). Chính Trung Cộng cũng chấp nhận giải thíchnày và quan điểm của Trung Cộng được hai học giả luật quốc tế nổi tiếng là Thiệu Kim phủ và Trần Thể cường trình bày trong hai bài biên khảọ 

Khi bàn về Hòa ước Cựu kim sơn, Trần Thể cường đã nhắc lạI  định nghĩa của luật quốc tế là "một quốc gia có bổn phận không được ký các hiệp ước nào không phù hợp với các nghĩa vụ của các hiệp ước có trước. Việc ký kết những hiệp ước như vậy là một hành vi bất hợp pháp không thể tạo nên những kết quả hợp pháp có lợi cho quốc gia vi phạm luật.(23)

Mặt khác, trong bài "'Lưỡng Cá Trung Quốc' Mậu Luận Hòa Quốc Tế Pháp Nguyên Tắc"(24), Thiệu Kim phủ đã viện dẫn lời của L. Oppenheim cho rằng "Hiệp ước phải phù hợp với luật pháp, biểu hiện trong các nguyên tắc của luật quốc tế được công nhận một Cách phổ biến cũng như trong các tập tục của các quốc
gia"(25) và "các nghĩa  vụ mâu thuẫn với các nguyên tắc của luật quốc tế đã được mọi quốc gia công nhận thì không thể là đối tượng của một hiệp ước được."(26) Ngoài ra, ông cũng viện dẫn điều 103 của Hiến chương Liên hiệp quốc nói rằng khi có sự phân tranh giữa các nghĩa  vụ của một quốc gia hội viên Liên hiệp quốc theo Hiến chương này và các nghĩa  vụ do hiệp ước quốc tế khác tạo nên, nghĩa  vụ theo Hiến chương Liên hiệp quốc sẽ ưu thắng. Rồi ông kết luận là hiệp ước nào không phù hợp với Hiến chương Liên hiệp quốc sẽ bị coi là vô hiệu không thể chấp hành được.

Đem áp dụng các định nghĩa  nêu trên vào Hòa ước Cựu kim sơn, chúng ta thấy các quốc gia ký hòa ước với Nhật bản là để chấm dứt tình trạng chiến tranh có từ khi xảy ra trận Thế chiến thứ II, khôi phục địa vị của Nhật trên trường quốc tế, làm giảm tình trạng căng thẳng trên thế giới ngõ hầu xúc tiến việc tạo dựng và duy trì hòa bình trên thế giới, v.v... Như vậy các quốc gia này đã tuân thủ các nguyên tắc căn bản của Hiến chương Liên hiệp quốc và theo đuổi một đối tượng cao quý, chứ không phải là vô luân. Riêng đối với Trung Cộng, nếu muốn, nước này có thể viện cớ không được mời tham dự hòa hội Cựu kim sơn để coi hoà ước không thể chấp hành đối với mình thôi, chứ không thể coi nó là hòa ước bất hợp pháp
và vô hiệu được.

Ngược lại, đứng về phương diện hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa, chính Trung Cộng đã có hành vi bất hợp pháp khi nhà cầm quyền Bắc kinh cổ võ và biện minh cho việc Trung Hoa Dân quốc đem quân đến chiếm hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa dưới danh nghĩa  tiếp thụ

Thực vậy, điều 2 của Hoà ước Cựu kim sơn sau khi đã nói về việc Nhật từ bỏ mọi quyền, danh nghĩa  và đòi hỏi đối với tất cả các lãnh thổ nào không phải là lãnh thổ chính của Nhật bản mà nước này đã chiếm được từ khi có trận Thế chiến thứ I cho đến khi chấm dứt trận Thế chiến thứ II đã qui định thêm trong đoạn (f) như sau:

"Nhật bản khước từ mọi quyền, danh nghĩa  và đòi hỏi trên quần  đảo Trường sa và quần đảo Hoàng sạ"
 
Các qui định trong điều 2 như vậy đã theo đúng với quyết định  của Hội nghị Cairo năm 1943 được diễn tả trong bản Tuyên cáo Cairo mà Trung Cộng vẫn luôn đòi phải được coi là căn bản chính cho một hòa ước ký với Nhật bản đã nói ở bên trên. Nói Cách khác, chính Trung Cộng đã coi quyết định của các đại cường là hợp lý, hợp tình và hợp pháp.

Về giá trị của bản Tuyên cáo Cairo và Tuyên ngôn Potsdam, cả hai phe Quốc Cộng Trung Hoa đều nhìn nhận là có hiệu lực. Chúng ta có thể nêu ra vài thí dụ.

Về phía Trung Hoa Dân quốc, ngày 8.2.1955, khi duyệt xét tình hình thế giới, Tổng thống Tưởng Giới thạch, đã nói như sau:

"Tôi còn nhớ rằng năm 1945, cố Tổng thống Hoa kỳ Roosevelt và đương kim Thủ tướng Anh Churchill đã cùng tôi họp hội nghị ở Cairo để thảo luận về các vấn đề liên quan tới việc tiến hành chiến tranh chống Nhật bản và hậu quả của nó. Trong thông cáo công bố vào lúc bế mạc hội nghị, chúng tôi đã tuyên bố
là tất cả các lãnh thổ do Nhật bản 'cướp' của Trung quốc kể cả Đông Tam tỉnh, Đài loan và Bành hồ phải được trao hoàn cho Trung Hoa Dân quốc. Lời tuyên bố này đã được bản Tuyên ngôn Potsdam công nhận và Nhật bản chấp nhận khi nước này đầu hàng. Như vậy giá trị của nó, tức là của bản Tuyên cáo Cairo, dựa trên một số thỏa thuận và không ai có thể hoài nghi được ...........

"Có ngưới phủ nhận giá trị của bản Tuyên cáo Cairo ... Nếu người ta có thể phủ nhận giá trị của bản Tuyên cáo Cairo, thì bản Tuyên ngôn Potsdam và tất cả các hiệp ước, thỏa ước quốc tế được ký kết từ khi chấm dứt Thế chiến thứ II sẽ ra saỏ Có thể phủ nhận giá trị của những văn kiện này được không?
Nếu như các nước dân chủ không thừa nhận bản Tuyên cáo Cairo mà chính họ đã ký kết thì làm thế nào mà bây giờ hay trong tương lai họ có thể chỉ tríchổ khối Cộng sản xâm lăng xé bỏ các hiệp ước, thỏa ước được?..."(27)

Về quan điểm của Bắc kinh đối với vấn đề giá trị của hai văn kiện quốc tế quan trọng này, chúng ta đã thấy (a) khi cuộc tranh luận tại Liên hiệp quốc về địa vị của đảo Đài loan đang tiến hành, ngày 24.8.1950 nhà cầm quyền Cắm thành đã gửi một bức công điện cho tổ chức quốc tế này trong đó có đề cập tới Tuyên cáo Cairo và Tuyên ngôn Potsdam coi là "những thỏa ước có ước thúc lực" mà các quốc gia ký kết phải tôn trọng và tuân hành(28), (b) hoặc như qua lời tuyên bố ngày 4.12.1950 của Châu Ân lai nói trên, (c) cũng như trong lời tuyên bố ngày 15.8.1951 của Châu Ân lai như sau:

"Dù xét về thủ tục mà hòa ước được chun bị hay về nội dung, ta thấy Dự thảo Hòa ước Anh Mỹ trắng trợn vi phạm các thỏa ước quốc tế quan trọng, mà Anh Mỹ đều là phe kết ước, như là ... bản Tuyên cáo Cairo, ... bản Tuyên ngôn Potsdam ... Vi phạm sự thỏa thuận theo bản Tuyên cáo Cairo và bản Tuyên ngôn Potsdam, Dự thảo Hòa ước chỉ qui định là Nhật bản sẽ khước từ các quyền đối với Đài loan và Bành hồ..."(29)

Bên cạnh quan điểm của nhà cầm quyền Bắc kinh còn có quan điểm của học giả nữạ Chẳng hạn Trần Thể cường đã viết một bài nhan đề "Đài loan đíchổ Chủ quyền Thuộc ư Trung quốc," trong đó ông có nói:

"Bản Tuyên cáo Cairo ... là một văn kiện quốc tế 'ràng buộc về  pháp lý các quốc gia đương sự.' Hơn nữa, bản Tuyên ngôn Potsdam do Trung quốc, Hoa kỳ và Anh quốc ký ngày 26 tháng 7 năm 1945 để thúc Nhật bản đầu hàng đã tái xác định các nghĩa  vụ trong bản Tuyên cáo Cairọ Bản Tuyên ngôn Potsdam qui định là 'các điều khoản của bản Tuyên cáo Cairo sẽ được thì hành.' Câu 'sẽ được thi hành' như vậy chứng tỏ rằng bản Tuyên cáo Cairo là một văn kiện tạo nên nghĩa  vụ quốc tế, chứ không phải chỉ là lời tuyên
bố về các ý định của các người ký ...

Đứng về phương diện học lý của luật quốc tế, không thể nào nghi ngờ hiệu lực ước thúc của bản Tuyên cáo Cairo, một hiệp ước quốc tế ." (30)

Như vậy là cả hai phe Quốc Cộng Trung Hoa đều đồng ý là bản Tuyên cáo Cairo có hiệu lực đối với các quốc gia kết ước. Trung Hoa, một trong những quốc gia đó, có bổn phận phải tuân thủ những điều cam kết. Do đó, tuy không tham dự việc chun bị, soạn thảo và ký Hòa ước Cựu kim sơn, Trung Cộng không thể nào coi hòa ước này bất hợp pháp được vì lẽ nó đã qui định đúng những quyết định của bản Tuyên cáo Cairo mà Trung Cộng vẫn đòi mọi quốc gia kết ước phải tuân theọ Nói Cách khác, vì Hòa ước Cựu kim sơn là một văn kiện quốc tế nhằm thi hành những quyết định của Hội nghị Cairo 1943, nó cũng phải có hiệu lực như bản Tuyên cáo Cairo, kể cả đối với Trung Cộng vốn tự nhận là "đại diện duy nhất chân chính của nhân dân Trung Hoạ"

Hơn một tháng sau khi lên tiếng ngày 15.8.1951 về vấn đề chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa nói trên, khi bình luận về việc ký Hòa ước Cựu kim sơn, trong một thông cáo của Bộ Ngoại giao Bắc kinh ngày 18.9.1951, Châu Ân lai không hề nói gì về vấn đề hai quần đảo này cả mà chỉ lập lại lập trường cũ, phủ nhận giá trị và hiệu lực của hòa ước vì đã được ký kết mà không có sự tham dự của Trung Cộng(31).

Sự im lặng này càng khó hiểu hơn nữa khi chắc chắn là Trung Cộng phải biết rằng hòa hội Cựu kim sơn đã bác bỏ đề nghị của phái đoàn Nga sô đòi trao trả hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa cho Trung Cộng và về phản ứng của phái đoàn Quốc gia Việt Nam(32).

Thực vậy, ngày 5.9.1951, trong phiên họp khoáng đại hội nghị thứ 2 của Hòa hội Cựu kim sơn, đại biểu Nga sô Andrei Ạ Gromyko sau khi chỉ tríchổ tính Cách bất hợp pháp và sự vô nghĩa  cùa bản dự thảo hòa ước của Anh Mỹ để ký với Nhật bản đã đưa ra một đề nghị 7 điểm gọi là để hướng dẫn việc ký kết hòa ước thực sự với Nhật bản. Điểm 6 đề nghị trao trả hai quần đảo này cho Trung Cộng. Hai ngày sau, 7.9.1951 Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Trần văn Hữu, trưởng phái đoàn Quốc gia Việt Nam, đã
lên tiếng tái xác định chủ quyền của Việt Nam trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sạ

Về đề nghị của Gromyko, chính phủ Bắc kinh không chính thức lên tiếng. Chỉ có bán nguyệt san Anh ngữ của Trung Cộng Peoplés China (Nhân dân Trung quốc) tường thuật lại trong một bài nhan đề "At the San Francisco 'Conferencé" (Tại "Hội nghị" Cựu kim sơn), trong đó có ghi điểm 6 của đề nghị Nga Sô như sau:

"Qui hoàn Đài loan, quần đảo Bành hồ (Pescadores), quần đảo Tây sa và các lãnh thổ Trung Hoa khác cho nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoạ" (33)

Ngoài điểm này ra, bài tường thuật cũng không đả động gì đến việc hòa hội bác bỏ đề nghị của Nga sô và phản ứng của Quốc gia Việt Nam. Sự im lặng này đáng lạ vì bài tường thuật được viết trong khoảng thời gian giữa các ngày 5.9.1951 (ngày Gromyko nêu đề nghị 7 điểm), ngày 7.9.1951 (ngày trưởng phái
đoàn Quốc gia Việt Nam tái xác định chủ quyền của Việt Nam) và ngày 16.9.1951 (ngày báo phát hành). Như vậy không thể nào Trung  Cộng không biết gì đến phản ứng của Việt Nam đối với đề nghị của Nga sô và không có lý nào nhà cầm quyền Cấm thành lại quên được, nhất là bài báo nói trên trước khi được in đã phải được nhà cầm quyền Trung Cộng kiểm duyệt và cho phép.

Một điểm khác chúng ta cũng nên nhớ là bất cứ một hành vi  nào của Quốc gia Việt Nam (và sau này của Việt Nam Cộng hòa) đều bị Trung Cộng theo dõi rất kỹ và, khi thấy thuận tiện, phê bình, chỉ tríchổ rất nặng nề. Nếu quả thực hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa là của Trung quốc thì việc trưởng phái đoàn
Quốc gia Việt Nam tái xác định chủ quyền trong hòa hội không thể nào mà không bị Trung Cộng chỉ tríchổ dữ dội và lên án, đe dọa như sau này Trung Cộng sẽ làm.

Sự im lặng lại càng trở nên khó hiểu hơn nữa khi trong bản tuyên bố ngày 5.5.1952(34) về hòa ước mà Trung Hoa Dân quốc đã ký với Nhật bản ngày 28.4.1952, Châu Ân lai không nói gì đến hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa, mặc dù hai quần đảo này đã được đề cập tới trong điều 2 của hòa ước như sau:

"Điều 2.  Hai bên nhìn nhận là theo điều 2 Hòa ước vớ i Nhật bản ký ngày 8 tháng chín năm 1951 tại Cựu kim sơn ở Hoa kỳ, Nhật bản đã khước từ mọi quyền, danh nghĩa  hay đòi hỏi liên quan đến Đài loan (Formosa) và Bành hồ (the Pescadores), cũng như quần đảo Trường sa và Hoàng sạ"(35)

Theo điều khoản này, Nhật bản chỉ nhắc lại việc khước từ thôi chứ không nói rõ là Nhật bản qui hoàn hai quần đào này cho Trung Hoa Dân quốc. Có một sự khác biệt rất lớn giữa hai hành động khước từ và qui hoàn. Khước từ là một hành động tiêu cực do đó người (hay nước) khước từ nhìn nhận là từ ngày có (hay ký) quyết định khước từ người (hay nước) ấy sẽ không còn bất cứ một thứ quyền hợp pháp nào đối với vật mà người (hay nước) ấy từ bỏ. Tuy nhiên, người (hay nước) này không chuyển giao hay chuyển nhượng vật đó cho một người (hay nước) khác. Trái lại, qui hoàn là một hành động tíchổ cực, có nghĩa  là người chiếm hữu một vật gì, dù là chiếm hữu hợp pháp hay là bất hợp pháp, trả vật đó lại cho sở hữu chủ hợp pháp của nó. Sở hữu chủ của vật được qui hoàn là đối tượng xác định của hành động qui hoàn.

Vì mục đíchổ của chúng tôi trong bài biên khảo này chỉ là tìm hiểu các luận cứ của Trung quốc về vấn đề chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa thôi nên chúng tôi không tìm hiểu nguyên nhân của sự im lặng của Trung Cộng.

IIỊ Phản ứng của Trung quốc đối với việc Phi luật tân lại đòi chủ quyền trên quần đảo Trường sa (1956)

Sau khi hòa hội Cựu kim sơn bế mạc, cả Trung Cộng lẫn Đài loan không có dịp nào để lên tiếng về vấn đề chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa cho tới năm 1956 khi Phi luật tân lên tiếng đòi chủ quyền trên quần đảo Trường sạ   Trong hai năm 1949 và 1950, Tomas Cloma, chủ một đội ngư thuyền và thương thuyền và giám đốc một trường hàng hải(36) đã khám phá thấy một nhóm đảo lớn nhỏ ở Cách đảo Palawan của Phi luật Tân(37) khoảng 400 dặm về phía tâỵ ng hy vọng lập một nhà máy
nước đá và một nhà máy đóng đồ hộp ở trên một hòn đảo lớn nhất ở đây, cũng như là khai thác phân chim trong những hòn đảo kế cận.

Tuy nhiên, mãi đến đầu năm 1956 Cloma mới lại tiếp tục khám phá những hòn đảo này trong một chuyến du hành 38 ngàỵ Ngày 15.3.1956, chiếc tàu PMI IV    vẫn được dùng để huấn luyện các sinh viên
trường hàng hải của Cloma    do thuyền trưởng Filemon Cloma, em trai Tomas Cloma, điều khiển đã lên đường ra các hòn đảo này chiếm đóng(38). 40 thủy thủ trên tàu, tất cả đều có quốc tịchổ Phi luật tân, đã dựng quốc kỳ Phi luật tân trên một hòn đảo và chính thức tuyên bố chiếm hữu đảo này theo tục lệ quốc tế.  Tại mi hòn đảo họ tới chiếm đóng, họ đều niêm yết cáo thị chiếm hữụ Họ đặt tên những hòn đảo ở đây, tất cả có 53 đảo và cù lao với diện tíchổ tổng cộng 64.976 dặm vuông, là "Freedomland" hay Đất Tự do(39).

Ngày 15.5.1956 Cloma chính thức thông báo cho Phó Tổng thống kiêm Ngoại trưởng Phi luật tân Carlos P. Garcia hay là một số công dân Phi luật tân đã quan sát, trắc lượng và chiếm hữu "một lãnh thổ ở Nam hải, bên ngoài hải phận Phi luật tân và không thuộc thm quyền quản hạt của nước nàọ"(40) Cloma cũng nói thêm là lãnh thổ này đã được Cloma và các đồng sự tuyên bố chiếm hữụ   Mặt khác, Cloma đã gửi "cáo thị" về việc chiếm hữu này tới báo chí trong và ngoài nước, yêu cầu đăng tải theo thủ tục luật quốc tế. Cáo thị nhấn mạnh là sự tuyên bố này căn cứ vào quyền khám phá và/hay chiếm hữu công khaị  Sáu ngày sau, ngày 21.5.1956, Cloma gửi một bức thư thứ nhì cho Bộ Ngoại giao Phi luật tân để thông báo cho Chính phủ Phi luật tân hay là lãnh thổ mà ông tuyên bố chiếm hữu được đặt tên là "Freedomland." Kềm theo thư là danh sách các đảo và cù laọ   Trong thư Cloma còn nói thêm là:

"Kính xin lưu ý là sự tuyên bố này do 'các công dân Phi luật tân' làm chứ không phải là 'nhân danh Chính phủ Phi luật tân' bởi vì chúng tôi không được phép làm như vậỵ Tuy nhiên việc này có hậu quả là lãnh thổ trở thành một phần của Phi luật tân. Vì lý do đó chúng tôi hy vọng và thỉnh cầu Chính phủ Phi luật tân ủng hộ cùng là bảo vệ sự tuyên bố của chúng tôi và xin cũng đừng đưa một tuyên bố nào khác ra Liên hiệp quốc để tránh khỏi khuyến khích, xúi giục sự phản đối của các nước khác."(41)

Sau đó Cloma chính thức tuyên bố thành lập một chính quyền riêng biệt cho quần đảo Freedomland và gửi một bản tuyên cáo về việc thành lập chính quyền này cho Ngoại trưởng Phi luật tân ngày 6.7.1956. Bản tuyên bố còn yêu cầu Phi luật tân cho quần đảo hưởng qui chế bảo hộ. 

Vấn đề rắc rối thêm khi Ngoại trưởng Phi luật tân trong thư trả lời Cloma đã viết:

"Về phần Bộ Ngoại giao, thiểm Bộ coi các đảo, cù lao, ám sa san hô, thiển than và các bãi cát bao gồm ở trong vùng mà ông mệnh danh là "Freedomland", ngoại trừ nhóm 7 hòn đảo mà quốc tế thường gọi là quần đảo Spratly, là đất vô chủ, có cái mới nổi lên, có cái đã được ghi chú trên bản đồ quốc tế chưa thám sát và sự hiện hữu đáng nghi ngờ, và tất cả đều chưa có ai tới chiếm hữu, chưa có ai cư ngụ; nói một Cách khác, điều đó có nghĩa  là mọi công dân Phi luật tân có quyền tự do khai thác kinh tế và lập nghiệp như công dân bất cứ quốc gia nào khác, ngày nào mà chủ quyền chuyên hữu của bất cứ quốc gia nào trên những đảo này không được thiết lập theo các nguyên tắc vẫn được luật quốc tế chấp nhận hay được cộng đồng các quốc gia thừa nhận.

"Còn về nhóm 7 hòn đảo mà quốc tế thường gọi là quần đảo Spratly, Chính phủ Phi luật tân coi những đảo này như là ở trong chế độ giám hộ trên thực tế của các quốc gia đồng minh thắng trận Thế chiến thứ 2 do kết quả của Hòa ước Nhật bản ký tại Cựu kim sơn ngày 8.9.1951 do đó Nhật bản khước từ mọi quyền, danh nghĩa  và đòi hỏi trên quần đảo Spratly và quần đảo Paracel và cho tới nay các quốc gia đồng minh chưa có một vụ dàn xếp đất đai nào về hai quần đảo nàỵ Vì thế ngày nào mà nhóm các đảo đó còn ở trong tình trạng này, mọi công dân hay nhân viên các quốc gia đồng minh có quyền khai thác kinh tế và
lập nghiệp trên căn bản bình đẳng cơ hội và đối đãi về các vấn đề xã hội, kinh tế và thương mại liên quan tới hai quần đảo nàỵ

"Phi luật tân là một trong những quốc gia đồng minh đã đánh bại Nhật bản trong trận Thế chiến thứ 2 và cũng là quốc gia ký Hòa ước Nhật bản đã nói bên trên.

"Về phương diện vị trí địa dư của những hòn đảo và cù lao bao gồm trong "Freedomland", vì chúng kế cận biên giới lãnh thổ Phi luật tân về phía tây, vì những quan hệ lịch sử và địa chất của chúng đối với quần đảo Phi luật tân, vì giá trị chiến lược lớn lao của chúng đối với nền quốc phòng và an ninh của chúng ta, ngoài tiềm năng kinh tế đáng kể về ngư nghiệp, sản phẩm san hô, hải sản và phốt phát, chắc chắn là Chính phủ Phi luật tân không coi thường sự khai thác kinh tế và lập nghiệp  của các công dân Phi luật tân tại những nhóm đảo và cù lao này ngày nào họ còn theo đuổi những mục đíchổ hợp pháp."(42)

Ngoài ra, trong một buổi họp báo tại Manila ngày 19.5.1956, ông Carlos P. Garcia cũng tuyên bố là một nhóm đảo ở Nam hải, kể cả đảo Thái bình và đảo Trường sa, đúng lý ra phải thuộc về Phi luật tân vì chúng kế cận nước nàỵ

Các sự kiện và lời tuyên bố này đã đưa đến những phản ứng mãnh liệt trên thế giớị Vì đề tài của bài này, ở đây chúng tôi chỉ đề cập tới phản ứng của Trung quốc thôi chứ không đề cập tới phản ứng của Việt Nam và của các quốc gia khác.

Ngày 29.5.1956 Bộ Ngoại giao Trung Cộng đã ra một tuyên bố về vấn đề chủ quyền trên hai quần đảo, nội dung như sau:

"Theo tin gần đây của một vài hãng thông tấn ngoại quốc Bộ trưởng Ngoại giao Phi luật tân Carlos Garcia đã tuyên bố trong một cuộc họp báo là nhóm các đảo ở Nam Trung quốc hải kể cả đảo Thái bình và đảo Nam uy 'đúng lý ra phải thuộc về Phi luật tân vì chúng ở kế cận.' Các báo cáo của các hãng thông tấn ngoại quốc còn tiết lộ là Chính phủ Phi luật tân hiện đang tiếp xúc với bề lũ Tưởng Giới thạchổ ở Đài loan mưu toan 'dàn xếp' cái gọi là vấn đề chủ quyền trên quần đảo Nam sạ Về vấn đề này, Chính phủ nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa thấy cần phải tuyên bố như sau:

"Đảo Thái bình và đảo Nam uy ở Nam hải nói trên, cùng với những đảo nhỏ ở lân cận đều được gọi chung là quần đảo Nam sạ Quần đảo này lúc nào cũng là một phần lãnh thổ của Trung quốc. Nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa có chủ quyền bất khả tranh nghị và hợp pháp đối với quần đảo nàỵ Ngay từ ngày 15.8.1951, Bộ trưởng Ngoại giao nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Châu Ân lai trong bản Tuyên bố về Dự thảo Hòa ước ký với Nhật bản của Anh Mỹ và Hội nghị Cựu kim sơn đã long trọng vạchổ rõ rằng: 'Cũng như toàn thể quần đảo Nam sa, quần đảo Trung sa và quần đảo Đông sa, quần đảo Tây sa (quần đảo Paracel) và đảo Nam uy (đảo Spratly) lúc nào cũng là lãnh thổ của Trung quốc.  Mặc dù đã có thời kỳ những đảo này bị Nhật bản chiếm đóng trong trận chiến tranh xâm lăng do đế quốc Nhật bản gây ra, sau
khi Nhật bản đầu hàng, Chính phủ Trung Hoa lúc bấy giờ đã thu hồi lạị' Cớ do Chính phủ Phi luật tân nêu ra để che đậy ý đồ xâm chiếm lãnh thổ của Trung quốc, quần đảo Nam sa, hoàn toàn không thể biện minh được.

"Chính phủ nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa long trọng tuyên bố: sự xâm phạm chủ quyền hợp pháp của Trung quốc đối với quần đảo Nam sa của bất cứ quốc gia nào, vì bất cứ lý do nào, và bằng bất cứ phương tiện nào, cũng tuyệt đối không thể dung thứ được."(43)

Một lần nữa chúng ta thấy bản tuyên bố vừa kể trên cũng không nêu ra một chi tiết cụ thể nào để chứng minh chủ quyền của Trung quốc đối với quần đảo Trường sa, và cả Hoàng sa nữa.  Vẫn chỉ là sự tái khẳng định chủ quyền đó một Cách vu vơ thôị  Về phía Đài loan, Chính phủ Trung Hoa Dân quốc, qua đại sứ ở Manila, đã phản kháng mạnh mẽ cùng Chính phủ Phi luật tân và viện vào cớ là quần đảo này thuộc về Trung quốc từ thế kỷ thứ 15. Chúng tôi rất tiếc không được rõ nội dung sự phản kháng này nên không biết luận cứ của Đài loan ra sao và căn cứ vào đâu Đài loan cho là chủ quyền đó có từ thế k thứ 15. 

Song song với việc phản kháng tại Manila, phát ngôn viên Đài loan   còn loan tin Đài loan phái một lực lượng đặc nhiệm tới quần đảo Trường sa "có thể và chắc chắn sẽ xảy ra" và quả thực một hạm đội Đài loan đã được phái tới nơi trong một thời gian ngắn để ngăn chặn mọi việc không hay xảy rạ  Nhận được tin này, Ngoại trưởng Phi luật tân vội vàng chỉ thị cho Đại sứ Phi luật tân tại Đài bắc là Narciso Ramos báo cho Chính phủ Đài loan "không nên quá e ngại về diễn biến của tình hình." Ngoài ra ông cũng loan báo là Chính phủ Phi luật tân chưa có một thái độ chính thức nào về những lời tuyên bố của Cloma và tuy Phi luật tân chưa thăm dò ý kiến với Chính phủ Hoa kỳ về vấn đề này, ông ngh rằng nếu sau này cần có một trung gian hòa giải thì Hoa kỳ sẽ là "một trọng tài công minh chính trực" vì Hoa kỳ có quan hệ thân hữu với cả hai nước.

Trong khi đó, ngày 8.6.1956 Cloma lại phái một đoàn thứ 2 mang thực phẩm ra tiếp tế cho 29 thủy thủ đã ở lại quần đảo trong chuyến đi thứ nhất.  đảo Thái bình, các thủy thủ của Cloma thấy hải quân Đài loan đã bốc rỡ những mốc bia đánh dấu mà họ dựng lên trên đảo trong chuyến đi thứ nhất và đã dựng một dấu hiệu của Trung Hoa Dân quốc trên mốc bia cũ của Nhật bản và cũng vẽ dấu hiệu Trung Hoa trên tường một căn nhà đổ nát trước kia thuộc trại lính Nhật bản.

Cuộc chạm trán đầu tiên giữa đội của Cloma và hải quân Đài loan xảy ra ngày 1.10.1956. Lúc thuyền trưởng Filemon Cloma đang ở trên tàu PMI IV bỏ neo ở ngoài khơi đảo Ciriaco thì có hai chiếc tàu của Đài loan từ phía nam tiến lại gần. Thuyền trưởng Cloma được mời lên tàu của Đài loan để thuơng nghị với thuyền trưởng họ Hồ. Cuộc thảo luận kéo dài 4 tiếng đồng hồ. Sau đó một đoàn thủy quân Đài loan lên tàu của Cloma kiểm soát trong hai tiếng đồng hồ. Họ tịchổ thu tất cả súng ống, võ khí, bản đồ và các tài liệu trên tàụ Mặc dù có phản kháng, thuyền trưởng Cloma vẫn bị giữ trên tàu mãi đến 9 giờ đêm hôm đó.
Hôm sau, thuyền trưởng Cloma lại dược mời lên tàu Đài loan. Tuy từ chối không chịu nhận Freedomland là lãnh thổ của Trung Hoa và không chịu ký vào tờ tuyên bố là ông và các thủy thủ sẽ rời Freedomland không bao giờ trở lại, nhưng ông không bị bắt buộc phải nộp võ khí cho các viên chức Đài loan. Ngày  3.10.1956 tàu của Đài loan rời khu vực nàỵ

Nói tóm lại, cả Bắc kinh lẫn Đài bắc đều nhận hai quần đảo Trường sa và Hoàng sa là lãnh thổ của Trung quốc. Tuy nhiên, cả hai chính phủ Quốc Cộng Trung Hoa lại vẫn không đưa ra dược một dẫn chứng cụ thể nào để bênh vực quan điểm của mình mà chỉ biết dùng võ lực để ép người khác phải nhìn nhận quan điểm của họ. Chính sách sử dụng võ lực này 18 năm sau (1974) đã được Trung quốc dùng tới một lần nữa, lần này đến phiên Trung Cộng.

IV. Dịp Việt Nam Cộng hòa bắt giữ ngư dân Trung Cộng (1959)

Ngót ba năm sau, năm 1959, lại có một biến cố khác đã xảy ra khiến cho Trung quốc có dịp lên tiếng về vấn đề chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sạ  

Đêm ngày 20 rạng ngày 21.2.1959, một đơn vị hải quân Việt Nam Cộng hòa đóng tại quần đảo Hoàng sa phát giác thấy Trung Cộng đã lén đưa ngư dân đổ bộ lên các đảo Cam tuyền (Robert), Duy mộng (Drummond) và Quang hòa (Duncan) trong nhóm Nguyệt thiềm (Crescent) thuộc quần đảo Hoàng sa với mục đíchổ chiếm lấy quần đảọ Đây không phải là lần đầu họ làm như vậỵ Năm 1956 các ngư dân Trung Cộng đã lén lút đổ bộ lên Lâm đảo (Wooded Island) và đảo Linh côn (Lincoln Island), cũng thuộc nhóm Nguyệt thiềm, và sau được thay thế bằng quân chính qui của Trung Cộng. Tuy nhiên  lần đổ bộ này họ không thành công. Hải quân Việt Nam Cộng hòa đã ngăn chặn các ngư thuyền của họ và ra lệnh cho họ rút luị Khi họ từ chối và kháng cự, các lực lượng hải quân Việt Nam Cộng hòa đã bắt giữ 82 ngư dân và 5 ngư thuyền. Vài bữa sau họ được thả.

Ngót một tuần sau, Bắc kinh mới phản ứng. Trong một bản tuyên bố ngày 27.2.1959, Bộ Ngoại giao Trung Cộng đã vu cáo là hải quân VNchổ đã xâm nhập bất hợp pháp quần đảo Hoàng sa, bắt cóc 82
ngư dân và chiếm giữ 5 ngư thuyền cùng các tài sản khác của ngư dân Trung Cộng. Bản tuyên bố còn nói thêm là:

"Quần đảo Tây sa là một phần của lãnh thổ Trung quốc. Chính phủ nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đã long trọng tuyên bố về sự kiện này ngày 15.8.1951 và ngày 29.5.1956. Bây giờ hải quân Nam Việt đã vi phạm sự toàn văn lãnh thổ của Trung quốc và bắt cóc các ngư dân, ngư thuyền Trung Hoạ Điều này làm cho nhân dân Trung Hoa hết sức tức giận.

"Bộ Ngoại giao nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa long trọng cảnh cáo nhà cầm quyền Nam Việt phải phóng thíchngay những ngư dân Trung Hoa bị bắt cóc, trao trả tất cả các ngư thuyền và tài sản khác đã bị chiếm mang đi, bồi thường thiệt hại cho những người này và bảo đảm không để cho những việc bất hợp pháp  tương tự tái diễn trong tương laị Nếu không, nhà cầm quyền Nam Việt sẽ phải chịu tráchổ nhiệm về tất cả các hậu quả."(44)

Bản tuyên ngôn này, cũng như biết bao bản tuyên ngôn trước đó, không hề đưa ra một chi tiết nào để chứng minh Hoàng sa, và cả Trường sa nữa, là một phần lãnh thổ của Trung quốc. Tuy nhiên, bản tuyên bố cũng mang một vài điểm đáng cho chúng ta chú ý.

Thứ nhất, khác với những lần trước Trung Cộng chỉ nói đến chủ quyền của Trung quốc trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa và sự không dung thứ những hành vi nào mà Trung Cộng cho là vi phạm đến chủ quyền đó thôi, lần này bản tuyên bố đã đe dọa rằng nhà cầm quyền Nam Việt, một danh từ Trung Cộng thường dùng để gọi Việt Nam Cộng hòa, "sẽ phải chịu tráchổ nhiệm về tất cả những hậu quả." Lời đe dọa đó sau này được Trung Cộng thực hiện bằng việc đánh chiếm quần đảo Hoàng sa năm 1974.

Thứ hai, Trung Cộng đã coi việc hải quân Việt Nam Cộng hòa đóng tại quần đảo Hoàng sa là xâm nhập bất hợp pháp quần đảo Hoàng sa và vi phạm sự toàn văn lãnh thổ của Trung quốc. Tuy nhiên, điều đáng nói là không phải chỉ đến ngày 20 và 21.2.1959, nghĩa  là ngày xảy ra biến cố bắt giữ ngư dân Trung Cộng, hải quân Việt Nam Cộng hòa mới tới đồn trú tại đây; trái lại họ đã đồn trú ở đó từ lâu rồị Một việc quan trọng như vậy, đến độ Trung Cộng phải ghép vào loại "vi phạm sự toàn văn lãnh thổ của Trung quốc" chắc chắn là cả Trung Cộng lẫn Đài loan đều phải biết. Trái lại, theo sự khảo cứu của chúng tôi, cả
Trung Cộng lẫn Đài loan không hề lên tiếng phản đối việc đồn trú nàỵ Phải đợi đến khi ngư dân Trung Cộng bị bắt giữ thì Trung quốc mới có phản ứng. Hơn nữa, chỉ có nhà cầm quyền Bắc kinh mới lên tiếng kết tội Việt Nam Cộng hòạ Trái lại Đài loan hoàn toàn im lặng, không ra một lời tuyên bố nào, dù là chính thức hay bán chính thúc, về việc hải quân Việt Nam Cộng hòa đồn trú tại quần đảo Hoàng sa cũng như về việc bắt giữ ngư dân, ngư thuyền Trung Cộng.

Thứ ba, Trung Cộng đã vu cáo hải quân Việt Nam Cộng hòa "bắt cóc ngư dân, ngư thuyền Trung Hoạ" Sở d chúng tôi phải dùng từ "vu cáo" ở đây là vì Trung Cộng đã dùng từ "bắt cóc" gán ghép cho hành động của hải quân Việt Nam Cộng hòạ

Theo định nghĩa  "bắt cóc" là tội bắt giữ người một Cách bất hợp pháp và di chuyển người đó đi nơi khác. Theo luật quốc nội cũng như luật quốc tế, đây là một hình tộị Muốn bị kết tội bắt cóc, ngưới bắt giữ phải phạm những yếu tố sau đây: cố ý phạm tội, bắt giữ nạn nhân bất hợp pháp, và di chuyển nạn nhân đi chổ khác.

Cố ý phạm tội có nghĩa  là người bắt cóc phải đã có ý định bắt cóc nạn nhân trước khi thực hiện ý định đó. Trong việc bắt giữ các ngư nhân Trung Cộng, hải quân Việt Nam Cộng hòa không hề có ý định bắt giữ họ từ trước mà chỉ giữ họ lại khi họ không chịu rời khỏi các đảo Cam tuyền, Duy mộng và Quảng
hòa theo như yêu cầu của hải quân Việt Nam Cộng hòa thôị

Bắt cóc là một hành vi bất hợp pháp. Tuy nhiên, nếu người bắt giữ người khác do tráchổ nhiệm, bổn phận của mình trong phạm vi pháp luật cho phép, dù là pháp luật quốc nội hay pháp luật quốc tế, người bắt giữ không làm hành vi bất hợp pháp. Trong vụ bắt giữ ngư dân Trung Cộng, hải quăn Việt Nam Cộng hòa hỉ thi hành nhiệm vụ của mình là bảo vệ lãnh thổ quốc giạ Đó là một nhiệm vụ mà bất cứ quân nhân nuớc nào trên thế giới, kể cả Trung Cộng, cũng phải thi hành. Hơn nữa, nếu người bắt giữ không chịu thả nạn nhân khi nạn nhân có quyền được thả ra thì mới có thể bị coi là phạm tội bắt cóc. đây, hảị quân Việt Nam Cộng hòa đã thả các ngư dân Trung Cộng ngay sau khi đã làm các hành vi thuộc bổn phận của mình nên cũng không thể coi là bắt cóc họ. Nói Cách khác, họ chỉ bắt giữ theo luật định chứ không bắt cóc.

Ngoài ra, việc bắt cóc ngụ ý chỉ người làm ra hành động giới hạn sự di chuyển của nạn nhân, không cho nạn nhân đi đâu hết. Trái lại, nếu chỉ ngăn chặn không cho nạn nhân tới một chổ nào vì một lý do hợp pháp nào thì việc đó không phải là bắt cóc.  Mặt khác, nếu nạn nhân có Cách thoát khỏi sự giam giữ mà không nguy hại đến tính mệnh của mình, việc bắt giữ nạn nhân cũng không thể coi là bắt cóc được. Trong vụ này các ngư dân Trung Cộng đã được hải quân Việt Nam Cộng hòa đồn trú tại ba hòn đảo nơi xảy ra biến cố, mà Việt Nam Cộng hòa cho là phần lãnh thổ của mình và ủy thác cho hải quân Việt Nam Cộng hòa bảo vệ và canh giữ, để cho tự do đi bất cứ nơi nào khác ngoại trừ đổ bộ lên ba hòn đảo này nếu không có phép của Việt Nam Cộng hòạ Như vậy khi hải quân Việt Nam Cộng hòa bắt giữ các ngư
dân Trung Cộng không chịu rút lui khỏi  ba đảo họ không bắt cóc các ngư dân đó.

Sau hết, cũng nên nói thêm là Trung Cộng đã dùng sai từ "bắt cóc". Bắt cóc đòi hỏi việc di chuyển nạn nhân đi một nơi khác với nơi bị bắt giữ và nơi đó không được tiết lộ. Ở đây các ngư dân Trung Cộng không hề bị hải quân Việt Nam Cộng hòa di chuyển đi dâu cả, mà chỉ bị ngăn không được lưu lại ba hòn
đảo thôị Hành vi của hải quân Việt Nam Cộng hòa không thể bị ghép tội bắt cóc được.

Thứ tư, chính quyền Bắc kinh đòi Vi(r)t nam Cộng hòa chẳng  những là phải "phóng thíchngay những ngư dân Trung Hoa bị bắt cóc" mà còn phải "trao Dụng ý của Trung Cộng * đây khi vu cáo như vậy là có ý muốn tỏ cho thế gi3/4i biết rằng hải quân Việt nam Cộng hòa đã có hành dộng bất hợp pháp của những tên hải tặc chuyên môn đánh cướp trên mặt bể, chứ không phải là hành dộng hợp pháp của
các quân nhân bảo v(r) lãnh thổ quốc giạ Tuy nhiên, sự vu cáo này của Trung Cộng cũng không đáng cho mọi người ngạc nhiên vì Trung Cộng có thói quen vu cáo và lăng nhục những nước  hay những
người đối nghịchổ với Trung Cộng và thói quen đó đã nổi tiếng trên thế giớị

Thứ tư, chính quyền Bắc kinh đòi Việt Nam Cộng hòa chẳng những là phải "phóng thíchngay những ngư dân Trung Hoa bị bắt cóc" mà còn phải "trao trả tất cả các ngư thuyền và tài sản khác   đã bị chiếm mang đi". chổ này Trung Cộng vu cáo quá lố. Hải quân Việt Nam Cộng hòa chỉ giữ các ngư dân Trung Cộng và ngư thuyền thôi và không hề lấy một chút tài sản nào khác chứ đừng nói là "chiếm mang đị" rả tất cả các ngư thuyền và tài sản khác   đã bị chiếm mang đi". Dụng ý của Trung Cộng ở đây khi vu cáo như vậy là có ý muốn tỏ cho thế giới biết rằng hải quân Việt Nam Cộng hòa đã có hành dộng bất hợp pháp của những tên hải tặc chuyên môn đánh cướp trên mặt bể, chứ không phải là hành dộng hợp pháp của các quân nhân bảo vệ lãnh thổ quốc giạ   Tuy nhiên, sự vu cáo này của Trung Cộng cũng không đáng cho mọi người ngạc nhiên vì Trung Cộng có thói quen vu cáo và lăng nhục những nước hay những người đối nghịchổ với Trung Cộng và thói quen đó đã nổi tiếng trên thế giớị
 

V. Phản ứng đối với lời tuyên bố của Tổng thống Phi luật tân về chủ quyền trên quần đảo Trường sa (1971)

Mười hai năm lại trôi qua đi không có dịp nào dể các nhà cầm quyền Bắc kinh và Đài bắc lên tiếng về vấn đề chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa, cho tới năm 1971.

Trong một buổi họp báo tại điện Malacanang(45) ngày 10.7.1971, trước buổi khai mạc hội nghị kỳ thứ 6 của Hiệp hội các Quốc gia Á châu và Thái bình dương trên cấp bậc Tổng trưởng tại Manila, Tổng thống Phi luật tân Ferdinand Marcos tố cáo quân đội Đài loan, lúc đó đang chiếm đóng ở đảo Thái bình (Itu Aba, hay Ligaw theo tên Phi luật tân), đã đặt những ổ trọng pháo để tăng cường sự phòng thủ đảo này và trong một vài trường hợp đã bắn cảnh cáo vào những phi cơ và tàu của Phi luật tân đi trinh sát trong vùng. ng cũng nói thêm là Hội đồng An ninh Quốc gia

Phi luât tân trong phiên họp ngày hôm đó đã đồng thanh cho rằng vì những diễn biến nhanh chóng xảy ra trong vùng và vì đảo này ở kế cận lãnh thổ Phi luật tân nên việc một nước ngoài chiếm đóng ở đây là một mối đe dọa trầm trọng cho nền an ninh của Phi luật tân(46). Ngoài ra, ông còn nhắc lại quan điểm
của Phi luật tân (đã nói ở đoạn III bên trên) là quần đảo Trường sa đang ở trong chế độ giám hộ trên thực tế của các quốc gia đồng minh theo Hòa ước với Nhật bản ký tại Cựu kim sơn ngày 8.9.1951. Trong hòa ước này Nhật bản khước từ mọi quyền, danh nghĩa  và đòi hỏi đối với quần đảo nàỵ Vẫn theo lời Marcos, vì quần đảo Trường sa ở dưới chế độ giám hộ, không nước nào có quyền mang quân đội vào bất cứ hòn đảo nào trong nhóm quần đảo này nều không có phép và sự thỏa thuận của các quốc gia đồng minh. Sau hết, ông loan báo thêm là vì Đài loan thiết lập một đồn binh tại đảo Thái bình không có phép và sự thỏa thuận của các quốc gia đồng minh nên Phi luật tân đã yêu cầu Chính phủ Đài bắc rút quân đội khỏi nơi nàỵ

Lời tuyên bố cùa Marcos đã gây ra phản ứng tại nhiều quốc giạ Vài ngày sau khi có lới tuyên bố này, các Chính phủ Anh và Hoà lan loan báo hai nước khước từ quyền giám hộ trên quần đảo Trường să47). Chính phủ Việt Nam Cộng hòa, qua lời tuyên bố của Ngoại trưởng Trần văn Lắm ngày 13.7.1971, tái khẳng định chủ quyền của Việt Nam trên quần đảo Trường sa mà các dữ kiện lịch sử và pháp lý chứng tỏ là thuộc về Việt Nam, ít nhất là từ thế k thứ 18. ng cũng nhắc lại lời tuyên bố của cựu Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Trần văn Hữu tại Hoà hội Cựu kim sơn ngày 7.9.1951 (đã nói ở phần II bên trên).

Về phần Đài loan, Ngoại trưởng Châu Thư giai đã tuyên bố rằng quần đảo Nam sa từ thời xa xưa vẫn thuộc về Trung Hoa và quân đội Đài loan đã chiếm đóng quần đảo này hơn 20 năm quạ Sau đó ông đã hội đàm với Ngoại trưởng Phi luật tân Carlos Romulo, nhưng nội dung không được tiết lộ.

Đáng tiếc là Châu ngoại trưởng đã không đưa ra một chi tiết hay một thí dụ nào để chứng minh chủ quyền của Trung quốc đối với quần đảo này "từ thời xa xưa" và cũng không cho biết là "thời xa xưa" ấy là từ bao giờ. Chúng tôi xin mở dấu ngoặc ở đây để nói thêm là Đài loan đã cho leo thang thời gian chủ
quyền. Trong lần phản ứng năm 1956 (nói ở phần II bên trên), Đài loan nói là Trung quốc có chủ quyền trên hai quần đảo này từ thế k thứ 15, nay lại đổi thành từ thời xa xưạ Hơn nữa, ông lại cố tình che dấu tính Cách bất hợp pháp của việc Quốc quân Đài loan chiếm đóng ở đây như chúng tôi đã trình bày trong đoạn II bên trên.

Mặt khác, trong vụ này nhà cầm quyền Bắc kinh đã không chính thức lên tiếng mà chỉ cho phép hãng thông tấn nhà nước là Tân Hoa xã phổ biến ngày 16.7.1971 một bài nhan đề là "Philippine Authorities Openly Violate Chinás Territorial Sovereignty by Occupying Islands of Chinás Nansha Islands" (Nhà Cầm Quyền Phi luật tân Công khai Vi phạm Chủ quyền Lãnh thổ của Trung quốc Bằng Cách Chiếm đóng
Các Đảo thuộc Quần đảo Nam sa của Trung quốc), để lên án việc Phi luật tân phái quân tới chiếm đóng vài hòn đảo trong quần đảo Nam sa, cho "đó là một biến cố trầm trọng của một sự vi phạm trắng trợn chủ quyền lãnh thổ của Trung quốc của nhà cầm quyền Phi luật tân trong lúc theo đuổi chính sách xâm lược và mưu đồ chiến tranh ở Á châu của đế quốc Mỹ." Bài này nói là:

"Quần đảo Nam sa gồm đảo Thái bình, đảo Nam uy, đảo Trung nghiệp, đảo Mã hoan và nhiều cù lao khác ở Nam hảị Những đảo này lúc nào cũng là phần lãnh thổ của Trung quốc. Nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa có quyền bất khả tranh nghị và hợp pháp trên những đảo nàỵ Mặc dù quần đảo Nam sa đã có lần rơi vào tay đế quốc Nhật bản sau khi nước này tung ra trận chiến tranh xâm lăng, khi Nhật bản đầu hàng Chình phủ Trung Hoa lúc bấy giờ đã thu hồi lại quần đảo nàỵ(48)

Sau khi nhắc lại các lời tuyên bố ngày 15.8.151 của Châu Ân lai và ngày 29.5.1956 của phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Cộng là "tuyệt đối không nước nào được phép vi phạm chủ quyền hợp pháp của Trung quốc trên quần đảo Nam sa vì bất cứ lý do nào và dưới bất cứ hình thức nào", bài của Tân Hoa xã còn cảnh cáo:

"Chính phủ và nhân dân Trung Hoa tuyệt đối không thể nào dung thứ việc chính phủ Phi luật tân công khai vi phạm chủ quyền lãnh thổ của Trung quốc. Chính phủ Phi luật tân phải ngưng ngay việc vi phạm chủ quyền lãnh thổ của Trung quốc và rút nhân viên ra khỏi quần đảo Nam sạ"(49)

Điểm đáng chú ý là bài này làm ngơ không đả động gì đến việc Đài loan chiếm đóng đảo Thái bình và tuyên bố chủ quyền của Trung quốc trên quần đảo Trường sạ

Một lần nữa, Trung Cộng, giống Đài loan, không đưa ra được bằng chứng nào mà chỉ nói vu vơ là quần đảo Trường sa thuộc về Trung quốc thôị

VỊ Luận cứ nêu ra trong vụ đụng độ hải quân với Việt Nam Cộng hòa (1974)

Vấn đề chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa bước sang một giai đoạn mới vào tháng giêng năm 1974, lần này đưa đến việc giải quyết bằng vũ lực qua một cuộc đụng độ hải quân công khai và trực tiếp giữa Việt Nam Cộng hòa và Trung Cộng tại quần đảo Hoàng sạ Vì là một nước rất nhỏ bé, về
địa dư cũng như về nhân số, so với Trung Cộng, vì không được sự giúp đỡ tận tình của các quốc gia tự nhận là đồng minh, vì bị thế giới làm ngơ và vì kiệt sức trước cuộc chiến tranh trong nước đã kéo dài ngót 30 năm, Việt Nam Cộng hòa chỉ chống lại Trung Cộng được có hai ngày để rồi cuối cùng nhìn
thấy quần đảo Hoàng sa rơi vào tay Trung Cộng mà hậu quả còn kéo dài tới ngày naỵ

Biến cố này xảy ra sau khi Chính phủ Việt Nam Cộng hòa đã quyết định sáp nhập quần đảo Trường sa vào xã Phước hải, quận Đất Đỏ, tỉnh Phước tuy, ngày 6.9.1973(50).

Đây không phải là lần đầu tiên có sự sáp nhập hai quần đảo Hoàng sa và quần đảo Truòng sa vào các đơn vị hành chính nội địa ở Việt Nam. Thực vậy, trong thời Pháp thuộc, ngày 21.12.1933 quần đảo Trường sa đã được sáp nhập vào địa phận tỉnh Bà rịa (51) và ngày 30.3.1938 quần đảo Hoàng sa được sáp nhập vào tỉnh Thừa thiên(52). Từ khi Việt Nam giành được độc lập khỏi tay thực dân Pháp, quần đảo Hoàng sa dược tổ chức thành xã Định hải, do một phái viên hành chính cai trị và trực thuộc quận Hoà vang, tỉnh Quảng nam ngày 13.7.1961(53), rồi đến ngày 21.10.1969 xã Định hải (tức quần đảo Hoàng sa) sáp nhập vào xã Hòa long cùng quận Hòa vang, tỉnh Quảng nam(54); còn quần đảo Trường sa được đặt thuộc tỉnh Phước tuy (tên mới của tỉnh Bà rịa) ngày 22.10.1956(55). Nghị định ngày 6.9.1973 chỉ đổi quận trực tiếp quản trị quần đảo Trường sạ

Tuy nhiên, chúng ta nhận thấy là trong các việc sáp nhập hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa trước đây các chính phủ Trung Hoa không hề lên tiếng phản đối gì cả. Chỉ đến lần cuối cùng, năm 1973, thì cả Bắc kinh lẫn Đài loan mới có phản ứng.

Ạ Phản ứng của Trung Cộng

1. Tuyên bố ngày 1.1.1974

Điều chúng ta không hiểu rõ là vì lý do gì mà mãi hơn 4 tháng sau khi có việc sáp nhập quần đảo Trường sa vào quận Đất Đỏ Bắc kinh mới có phản ứng.

Ngày 11.1.1974 Bộ Ngoại giao Trung Cộng đã ra một bản tuyên bố(56), mở đầu như sau:

"Cách đây không lâu, nhà cầm quyền Sài gòn ở Nam Việt đã trắng trợn loan báo đặt hơn mười đảo thuộc quần đảo Nam sa của Trung quốc, kể cả Nam uy và Thái bình, dưới quyền quản trị của tỉnh Phước tuy ở Nam Việt. Đây là một sự xâm phạm điên cuồng đến sự toàn văn lãnh thổ và chủ quyền của Trung quốc."

Sau khi nhắc lại lời tuyên bố đã từng được nói tới nhiều lần là "cũng giống như các quần đảo Tây sa, Trung sa và Đông sa, quần đảo Nam sa luôn luôn là lãnh thổ của Trung quốc," bản tuyên bố đã tố cáo đây không phải là lần đầu Việt Nam Cộng hòa đã có hành động như vậy:

"Trong những năm gần đây nhà cầm quyền Sài gòn đã gia tăng xâm chiếm vài hòn đảo trong quần đảo Nam sa và Tây sa, trong nhiều trường hợp đã ồn ào đòi chủ quyền trên hai quần đảo này, ngay cả dựng các "bia chủ quyền" trên đó. Giờ đây nhà cầm quyền Sài gòn lại đi thêm bước nữa, công khai sáp nhập hơn mười đảo, kể cả đảo Nam uy và Thái bình, vào ranh giới của mình. Hành động này tạo nên một bước mới nhằm nắm vnh vin quần đảo Nam sa của Trung quốc."

Đoạn bản tuyên bố nhắc lại lập trường cũ của Trung Cộng:

"Chính phủ nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa nhắc lại ở đây rằng các quần đảo Nam sa, Tây sa, Trung sa và Đông sa tất cả  đều là phần của lãnh thổ Trung quốc. Nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa có chủ quyền bất khả tranh nghị trên những quần đảo nàỵ"

Sau hết bản tuyên bố đã kết luận bằng Cách phủ nhận giá trị hành động của Việt Nam Cộng hòạ

"Quyết định của nhà cầm quyền Sài gòn đem sáp nhập đảo Nam uy, Thái bình và các đảo khác ở quần đảo Nam sa vào Nam Việt là bất hợp pháp và vô hiệu lực. Chính phủ Trung Hoa sẽ không bao giờ dung thứ việc xâm phạm đến sự văn toàn lãnh thổ và chủ quyền nào do nhà cầm quyền Sài gòn gây rạ"

Bản tuyên bố ngày 11.1.1974 này vẫn không đưa ra bằng chứng nào để chứng minh hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa thuộc về Trung quốc. Tuy nhiên, bản tuyên bố đó có mấy điểm đáng cho chúng ta chú ý.

Thứ nhất, không giống các lần tuyên bố trước, lần tuyên bố này có giọng điệu gay gắt hơn ("trắng trợn loan báo," "xâm phạm điên cuồng," "ồn ào đòi chủ quyền") như báo hiệu trước những biện pháp mạnh của Trung Cộng sẽ dùng tớị

Thứ hai, trong những bản tuyên bố trước Trung Cộng chỉ nói đến việc các nước vi phạm chủ quyền lãnh thổ của Trung quốc thôi, lần này Trung Cộng lại vu cáo Việt Nam Cộng hòa gia tăng xâm chiếm hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa trong mưu đồ nắm vnh vin hai quần đảo nàỵ Sự vu cáo đó dường như nhằm đánh lạc hướng dư luận quốc tế, qui tội xâm lăng cho Việt Nam Cộng hòa trước, để cho việc đánh chiếm hai quần đảo này của Trung Cộng trở nên hợp pháp, nghĩa  là muốn chứng minh Trung Cộng chỉ dùng võ lực để bảo vệ lãnh thổ, chủ quyền của mình thôị   Nhận xét này đã được chứng minh rõ ràng sau ngày 19 và 20.1.1974. Khi Trung Cộng cưỡng chiếm quần đảo Hoàng sa, thế giới đã hoàn toàn im lặng, không một nước nào lên tiếng. Ngay   cả Liên hiệp quốc, một tổ chức quốc tế có bổn phận duy trì an ninh thế giới, cũng giữ thái độ im lặng khó hiểụ        Ngoài ra, sau biến cố này Việt Nam Cộng hòa tính đưa nội vụ ra trước Liên hiệp quốc và chun bị hồ sơ kiện tại Toà Án Quốc tế, nhưng một số nước vẫn nhận là đồng minh của Việt Nam Cộng hòa đã tìm Cách ngăn cản để cho Việt Nam Cộng hòa không thể làm được việc nàỵ Đấy là chưa kể vào thời gian xảy ra vụ Trung Cộng cưỡng chiếm quần đảo Hoàng sạ Đệ Thất Hạm đội của Hoa kỳ đang tuần tiu và hoạt động ở quanh vùng biển Đông, gọi là để bảo vệ Việt Nam Cộng hòa, cũng không có một phản ứng nào trước hành động của Trung Cộng.

Thứ ba, từ năm 1956 trở đi, mỗi khi nói đến chủ quyền của Trung quốc trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa, Trung Cộng bao giờ cũng dùng từ "chủ quyền bất khả tranh nghị và hợp pháp" hay "chủ  quyền hợp pháp". Tuy nhiên trong lần tuyên bố ngày 11.1.1974 này    và cả những lần sau đó, như chúng ta sẽ thấy    Trung Cộng chỉ nói tới "chủ quyền bất khả tranh nghị" hay "chủ quyền bất khả
xâm phạm" thôi và hoàn toàn không dùng từ "hợp pháp" nữạ Có lẽ Trung Cộng đã yên chí là thế giới đã mắc phải bả của mình rồi nên thấy không cần dùng từ này nữa!

Thứ tư, lần đầu tiên Trung Cộng đã công khai bộc lộ rõ nguyên nhân thầm kín thúc đẩyviệc tranh chấp chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa: đó là nguồn tài nguyên thiên nhiên ở vùng nàỵ Thực vậy, bản tuyên bố ngày 11.1.1974 có câu:

"Các tài nguyên thiên nhiên trong các vùng biển quanh các quần đảo này cũng thuộc về Trung quốc."

Điểm đáng chú ý ở đây là sự sử dụng chữ của Trung Cộng.  Bản tuyên bố không nói là những tài nguyên thiên nhiên trên càc quần đảo này mà lại nói tới "những tài nguyên thiên nhiên trong các vùng biển quanh các quần đảo này" cũng thuộc về Trung quốc.   Như vậy, Trung Cộng cố đòi cho kỳ được chủ quyền đối với Hoàng sa và Trường sa không phải chỉ vì chổ phân chim, phốt phát hay các tài nguyên khác tìm thấy trên hai quần đảo mà chính là nhằm vào những túi dầu có ở quanh hai quần đảo đương tranh. Đây mới là động lực chính thúc đẩy Trung cộng ra tay hành động mạnh.

Tưởng cũng cần nhắc lại là Trung Cộng chỉ lên tiếng với các lời lẽ gay gắt hơn và sau này đi đến hình thức tranh chấp cực đoan hơn bằng Cách dùng đến võ lực để chiếm quần đảo Hoàng sa, sau khi mấy công ty dầu ngoại quốc đã ký giao kềo khai thác dầu ở ngoài khơi Việt Nam với chính phủ Việt Nam Cộng hòạ Giả thử quanh hai quần đảo này không có các túi dầu quan trọng thì chưa chắc Trung Cộng đã làm gì, có lẽ vẫn giữ nguyên thái độ cũ là chỉ tuyên bố, đe dọa suông như mọi lần, chứ không đánh chiếm quần đảo Hoàng sạ Vì vậy chúng ta có thể đề quyết không sợ bị sai lầm là chính vì các túi dầu của Việt  Nam Cộng hòa mà Trung Cộng đã ra taỵ

2. Tuyên bố ngày 20.1.1974

Tuy nhiên bản tuyên bố ngày 11.1.1974 mới chỉ là màn giáo đầụ Tám ngày sau đã xảy ra một cuộc hải chiến hai ngày 19 và 20.1.1974 tại vùng quần đảo Hoàng sa giữa Việt Nam Cộng hòa và Trung Cộng. Điều chúng ta thắc mắc là không hiểu tại sao Trung Cộng không chọn quần đảo Trường sa để ra tay mà lại chọn quần đảo Hoàng sạ Phải chăng vì quần đảo này ở gần hải phận của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (Bắc Việt) hơn nên các cuộc hành quân của Trung Cộng không bị trở ngại và còn được Bắc Việt chống lưng cho hơn là một cuộc hành quân ở quần đảo Trường sa nằm mãi sâu xuống phía nam và gần hải phận của Việt Nam Cộng hòả

Sau khi có trận hải chiến ở vùng Hoàng sa ngày 20.1.1974 Bộ Ngoại giao Trung Cộng đã tung ra một bản tuyên bố khác(57). Bản tuyên bố này rất quan trọng vì đã đề cập tới một số dữ kiện không hề nói tới trong những bản tuyên bố khác. Chúng ta sẽ lần lượt cứu xét những dữ kiện đó.

Trước hết, theo đường lối vu khống cố hữu của Trung Cộng, bản tuyên bố ngày 20.1.1974 đã che dấu sự thật và vu cáo là hải quân và không quânViệt Nam Cộng hòa đã có hành động trước như là tấn công các ngư thuyền của Trung Cộng và chiếm hai đảo trong quần đảo Hoàng sa ngày 15.1.1974, tấn công các đảo khác ngày 19.1.1974 và bắn vào các chiến hạm Trung Cộng đang đi tuần tiụ   Rồi để biện minh hành động quân sự của mình, nhà cầm quyền Trung Cộng đã tuyên bố:

"Vì bị đẩy tới quá mức chịu đựng nên các đơn vị hải quân, ngư dân và dân binh của chúng ta [tức là của Trung Cộng] mới anh dũng chống trả để tự vệ và để trừng phạt đíchổ đáng quân địch xâm lăng."

Sau khi vu cáo "nhà cầm quyền Sài gòn ở Nam Việt đã từ lâu định xâm chiếm hai quần đảo Tây sa và Nam sa của Trung quốc" và nhắc lại việc Việt Nam Cộng hòa sáp nhập hơn mười đảo thuộc quần đảo Trường sa như đã nói tới trong bản tuyên bố ngày 11.1.1974, Bộ Ngoại giao Bắc kinh đã lên án là Việt Nam Cộng hòa "giờ đây còn trắng trợn khiêu khíchổ Trung quốc về quân sự và chiếm lãnh thổ của Trung quốc bằng võ lực. Đó là điều táo gan đến cùng cực."

Nói Cách khác, bản tuyên bố này cố vẽ một Việt Nam Cộng hòa hiếu chiến, đã có những hành động gấy hấn trước và một Trung Cộng hiếu hòa, chỉ ra tay hành động khi không thể chịu đựng sự khiêu khíchổ và xâm lăng của Việt Nam Cộng hòa được nữạ Mục đíchổ của lời vu cáo này hiển nhiên là nhằm vào dư luận thế giới nói chung và Hoa kỳ nói riêng hầu chặn trước không cho một nước nào phản đối Trung Cộng đã vi phạm Hiến chương Liên hiệp quốc, mà Trung Cộng là một hội viên trước đó ba năm, bằng việc cưỡng chiếm quần đảo Hoàng sạ Về điểm này Trung Cộng đã thành công. Không một nước nào trong Liên hiệp quốc dã lên tiếng cả.

Bản tuyên bố còn phê bình các hành động của Việt Nam Cộng hòa  là:

"Đồng thời với việc xâm nhập võ trang vào lãnh thổ Trung quốc, nhà cầm quyền Sài gòn lại còn dùng đến chiến thuật 'k có tội đâm đơn kiện trước,' bịa đặt là Trung quốc 'đột nhiên thách  thức' chủ quyền của chúng trên quần đảo Tây sa nhằm cố gắng làm rối loạn dư luận quần chúng và lại còn khẳng định là Sài gòn hoàn toàn có chủ quyền trên quần đảo Tây sa và không một quốc gia nào tham dự Hội nghị Cựu kim sơn năm 1951 lại phản đối việc chúng đòi chủ quyền."

Tới đây Bộ Ngoại giao Bắc kinh nhắc lại lời tuyên bố cố hữu là: "Như mọi người đều biết, quần đảo Tây sa cũng như các quần đảo Nam sa, Trung sa và Đông sa luôn luôn là lãnh thổ của Trung quốc." Điểm đáng nói ở đây là sau khi tuyên bố chủ quyền này là "một sự thực bất khả tranh nghị" bản tuyên bố của Bắc kinh đã gài thêm một câu là "mọi người Trung Hoa đều chủ trương như vậỵ"

Câu này nhằm chặn họng trước Đài loan để đề phòng trường hợp Đài loan, vì nhu cầu muốn duy trì sự giao hảo với Việt Nam Cộng hòa vào lúc các quốc gia khác dần dần bỏ rơi Đài loan sau khi Trung Cộng được gia nhập Liên hiệp quốc năm 1971 và đang được Hoa kỳ o bế, và vì vốn có cừu thù với Trung Cộng, coi việc gì Trung Cộng làm cũng là trái với quyền lợi của Trung quốc, quay ra chống đối hành động cưỡng chiếm Hoàng sa của Trung Cộng, khiến cho Đài loan không thể làm gì khác được. Hơn nữa, câu này còn có ý thách  thức Đài loan có dám đi ngược lại với quyền lợi của Trung quốc không.

Về điểm này Trung Cộng cũng đã thành công. Đài loan không những đã phụ họa với Trung Cộng trong việc đòi chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa mà lại còn phái thêm quân đến chiếm đóng vài hòn đảo thuộc quần đảo Trường sa của Việt Nam Cộng hòa để sn sàng chống lại khi cần.

Mặt khác, trái với các tuyên bố trước đây chỉ đề cập tới việc quần đảo Hoàng sa (và cả Trường sa) bị Nhật bàn chiếm đóng trong thời Thế chiến thứ II và sau đó Chính phủ Trung Hoa Dân quốc đã thu hồi lại, lần này bản tuyên bố ngày 20.1.1974 đưa ra một chi tiết tuy không mới lạ đối với Việt Nam nhưng lại mới đối với các người ngoại cuộc: đó là việc Pháp chiếm đóng quần đảo Hoàng sạ

"Mặc dù vài hòn đảo thuộc quần đảo Tâ sa có một thời kỳ trước Thế chiến thứ II đã bị Pháp chiếm đóng và sau đó đến lượt Nhật bản, nhưng sau Thế chiến, quần đảo Tây sa cũng như các đảo khác trong Nam hải đã được Chính phủ Trung Hoa lúc bấy giờ chính thức thu hồị"

Chúng ta tự hỏi tại sao Trung Cộng lần này lại đề cập tới việc Pháp chiếm đóng quần đảo Hoàng sả Câu hỏi này thật khó trả lờị

Nếu bảo rằng đó chỉ là để đáp lại lời tuyên bố của Việt Nam Cộng hòa ngày 12.1.1974 và 16.1.1974 trong đó đã nêu việc trong thời gian Việt Nam bị Pháp đô hộ (1862 1945) "nhân danh vương quốc Việt Nam, Chánh phủ Pháp đã thực hiện việc chiếm cứ chính thức đảo Hoàng sa"(58) và đặt "quần đảo Hoàng sa thành đơn vị hành chánh sáp nhập vào tỉnh Thừa thiên" cùng "thiết lập hai đơn vị hành chánh tại quần đảo Hoàng sa là đơn vị Croissant và đơn vị Amphytrite"(59) để chứng minh chủ quyền của Việt Nam trên quần đảo thì lập luận này không đúng. Tại saỏ Đây không phải là lần đầu tiên Việt Nam Cộng hòa đã đưa ra bằng chứng nàỵ Thực vậy, suốt từ khi có Hòa hội Cựu kim sơn năm 1951, và nhất là từ năm 1956, trở đi, Việt Nam Cộng hòa đã nhiều lần nhắc tới việc Pháp đã nhân danh Việt Nam chiếm hữu hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa để chứng minh chủ quyền của mình. Lại nữa, trong vụ Phi luật tân đòi chủ quyền trên quần đảo Trường sa năm 1976 (đã nói ở đoạn III bên trên), Xử lý Thường vụ Toà Đại sứ Pháp tại Manila ngày 9.6.1956 đã thông báo cho Bộ Ngoại giao Phi luật tân về việc Pháp chiếm hữu hai quần đảo Hoàng sa và Trường să60). Như vậy không phải là Trung Cộng không biết đến việc Pháp chiếm hữu hai quần đảọ

Câu hỏi là tại sao trong mọi lần trước Trung Cộng không đả động gì đến sự kiện này mà nay lại nhắc tớỉ Phải chăng đó là vì Trung Cộng muốn leo thang việc chứng minh chủ quyền của Trung quốc trên quần đảo đương tranh có từ trước Thế chiến thứ II nhưng đã bị Pháp chiếm mất? Không chắc như vậỵ Một
luận cứ kiểu này không thể nào đánh đổ được luận cứ của Việt Nam Cộng hòa về tính Cách hợp pháp của chủ quyền của Việt Nam Cộng hòa trên quần đào này cũng như trên quần đảo Trường sa, và cũng không thể nào chứng minh được chủ quyền của Trung Cộng. Vả lại, nếu đúng vì mục đíchổ này thì tại sao trong các lần tuyên bố trước Trung Cộng không hề nêu yếu tố Pháp ra, mà chỉ nói tới yếu tố Nhật bản chiếm đóng Hoàng sa và Trường sa thôỉ

Hay là vì những lần trước Trung Cộng đã không biết đến yếu tố Pháp nàỷ Càng không đúng nữa vì các tuyên bố của Việt Nam Cộng hòa về vấn đề chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa từ 1951 đến nay luôn luôn đề cập tới yếu tố Pháp. Chắc chắn Trung Cộng đã nghiên cứu kỹ lưỡng các tuyên
bố của Việt Nam Cộng hòạ Vì thế không có lý do gì để tin được là Trung Cộng đã không biết đến yếu tố nàỵ

Cũng không thể cho rằng Trung Cộng đã coi thường yếu tố nàỵ Không một nhà hoạchổ định chính sách của một quốc gia nào có thể và có quyền coi thường bất cứ một chi tiết nào, dù là cỏn con, để có ảnh hưởng tai hại cho quốc giạ Điều này lại càng đúng hơn nữa đối với Cộng sản nói chung và Trung Cộng
nói riêng, vốn có thói quen "cái tóc chổ tư" trong việc nghiên cứu bất cứ vấn đề nàọ

Mặt khác, trong bản tuyên bố ngày 20.1.1974 này Trung Cộng đã chú trọng đến bản chất và giá trị cái mà họ gọi là sự thu hồi hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa của Chính phủ Trung Hoa sau khi Thế
chiến thứ II chấm dứt. Các bản tuyên bố trước chỉ nói là "Chính phủ Trung Hoa lúc bấy giờ đã thu hồi" hai quần đảo thôị Lần này bản tuyên bố đi xa hơn bằng Cách thêm trạng từ "chính thức" để làm nổi bật giá trị hành vi của Trung Cộng và đồng thời để biện minh sự đòi hỏi chủ quyền của mình.

Hơn nữa, sau khi lập lại lời tuyên bố ngày 15.8.1951 của Châu Ân lai như mọi lần trước, bản tuyên bố ngày 20.1.1974, để biện hộ cho việc cưỡng chiếm quần đảo Hoàng sa của mình, đã viện dẫn đến chiêu bài là:

"Trung quốc là một quốc gia xã hội chủ nghĩa  Chúng tôi không bao giờ chiếm đóng lãnh thổ của nước khác, nhưng chúng tôi cũng sẽ không để cho các nước khác chiếm đóng lãnh thổ của chúng tôị"

Ngoài ra, làm như có sự đồng nhất quan niệm và chính sách của nhà cầm quyền Cấm thành và nhân dân Trung quốc trong mọi việc, bản tuyên bố này còn gài thêm một câu là:

"Để bảo vệ sự toàn văn lãnh thổ và chủ quyền của Trung quốc, Chính phủ và nhân dân Trung Hoa có quyền làm mọi hành vi cần thiết để tự vệ."

Trước đây các lãnh tụ Trung Cộng chỉ nói đến chính phủ không thôị Từ bản tuyên bố này trở đi nhân dân Trung quốc được chính quyền Bắc kinh đoái hoài tới trong vụ tranh chấp chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sạ

Sau hết, bản tuyên bố ngày 20.1.1974 lại một lần nữa đã cố tô vẽ một Việt Nam Cộng hòa hiếu chiến dám chống đối một lân bang khổng lồ bằng Cách đòi "Nhà cầm quyền Sài gòn phải ngưng ngay lập tức mọi khiêu khíchổ quân sự chống Trung quốc" với mục đíchổ chứng minh cho thế giới biết rằng chỉ có  Trung Cộng mới hiếu hòa thôị Bản tuyên bố kết thúc bằng một sự đe dọa quen thuộc: "Nếu không, họ sẽ phải chịu mọi hậu quả do các hoạt động này gây nên."

3. Bài tường thuật nội vụ trận hải chiến tại Hoàng sa

Cùng lúc với bản tuyên bố ngày 20.1.1974 trên, guồng máy tuyên truyền của Trung Cộng đã cho phổ biến một bài tường thuật nội vụ cuộc hải chiến nhan đề "Saigon Authorities Invade Chinás Hsisha Islands and Provoke Armed Conflicts"(61).

Bài tường thuật này bổ túc bản tuyên bố nói trên. Nó đã xuyên tạc mọi chi tiết, bóp méo hay thổi phồng các dữ kiện hay sự kiện trong một mục đíchổ chung là tô vẽ hai hình ảnh. Một hình ảnh Việt Nam Cộng hòa hiếu chiến đã "trắng trợn xâm phạm sự toàn văn lãnh thổ và chủ quyền của Trung quốc cùng là điên
cuồng khiêu khíchổ nhân dân Trung Hoa," với những hành động nào là "mặt dạn mày dày phái chiến thuyền và phi cơ xâm nhập lãnh hải và lãnh không của Trung quốc ở chung quanh và phía trên quần
đảo Tây sa, cưỡng chiếm quần đảo của Trung quốc và nổ súng bắn vào các ngư dân Trung Hoa đang làm công tác sản xuất và vào hải hạm Trung Hoa đang đi tuần tiu theo thường lệ," nào là "khuấy rối và phá hoại ngư thuyền Trung Hoạ..đang làm công tác sản xuất ở gần đảo Cam tuyền, bắn lên đảo có treo quốc kỳ của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và vô lý ép ngư thuyền Trung Hoa phải rời hải vực của mình," nào là "chiếm đảo Cam tuyền và om sòm hạ quốc kỳ của Trung Hoa ở đó," nào là "đâm vào các ngư thuyền Trung Hoa một Cách tàn bạo và vô lý," nào là "tiếp tục gia tăng khiêu khíchổ và không thềm để ý đến những lời cảnh cáo liên tiếp của Trung quốc," nào là "bắn chết và gây trọng thương cho một số [ngư dân Trung Hoa]," nào là "dội bom san bằng đảo," v.v... Hình ảnh khác là một Trung Cộng hiếu hòa,
với những hành động như là "đấu tranh chính đáng bằng cách lý luận với họ [tức là quân s Việt Nam Cộng hòa] và yêu cầu họ rời khỏi lãnh thổ của Trung quốc, "rồi chỉ chống trả lại khi "bị dồn ép đến quá mức chịu đựng" và "để tự vệ."

Bài tường thuật còn nhắc lại lời vu cáo là "Nhà cầm quyền Sài gòn ở Nam Việt đã từ lâu nuôi ý đồ thôn tính các hòn đảo của Trung quốc ở Nam hải và đã chiếm đóng một Cách bất hợp pháp một vài hòn đảo thuộc quần đảo Nam sa và Tây sa của Trung quốc" và bản tuyên bố ngày 11.1.1974 của phát ngôn viên bộ Ngoại giao Trung Cộng đã "nghiêm khắc lên án sự xâm lấn vô luân của nhà cầm quyền Sài gòn vào sự toàn văn lảnh thổ và chủ quyền của Trung quốc và tái khẳng định là Trung quốc có chủ quyền bất khả tranh nghị trên các quần đảo Nam sa, Tây sa, Trung sa và Đông sạ" Tuy nhiên, vẫn theo bài tường thuật, "dù chính phủ Trung Hoa đã liên tiếp cảnh cáo, chúng [tức là Việt Nam Cộng hòa] vẫn phái quân lực tới lấn chiếm lãnh thổ của Trung quốc và gây chiến ... khiến cho nhân dân Trung Hoa hết sức phẫn nộ."
Bài tường thuật kết thúc bằng câu đe dọa là "Nếu nhà cầm quyền Sài gòn nhất quyết cố ý hành động như vậy, không chịu ngưng ngay việc lấn chiếm lãnh thổ của Trung quốc thì nhất định chúng sẽ phải ăn trái đắng của chính chúng."

4. Tuyên bố ngày 4.2.1974

Để đề phòng mọi bất trắc có thể xảy ra, ngày 1.2.1974 Chính phủ Việt Nam Cộng hòa đã phái một đội đặc nhiệm hải quân tới tăng viện phòng thủ năm đảo thuộc quần đảo Trường sa và dựng bia chủ quyền tại đâỵ Vì thế, ngày 4.2.1974, Bộ Ngoại giao Trung Cộng lại ra một bản tuyên bố(62) tố cáo hành động này, coi đó là "một sự xâm lấn điên cuồng đến sự toàn văn lãnh thổ và chủ quyền của Trung quốc và một khiêu khíchổ quân sự mới chống lại nhân dân Trung Hoa" do đó "Chính phủ và nhân dân Trung quốc cực lực lên án và phản đối [hành động này]."

Hơn nữa, bản tuyên bố còn nói rằng:

"Chính phủ Trung Hoa đã nhiều lần tuyên bố là các quần đảo Nam sa, Tây sa, Trung sa và Đông sa tất cả đều là phần lãnh thổ của Trung quốc và nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa có chủ quyền bất khả tranh nghị đối với các quần đảo này và các hải khu chung quanh các quần đảo đó."(nhấn mạnh thêm)

Đoạn bản tuyên bố kết thúc bằng lời tuyên bố cố hữu là:

"Chính phủ nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa nhất quyết không để cho nhà cầm quyền Sài gòn xâm lấn vào sự toàn văn lảnh thổ và chủ quyền của Trung quốc vì bất cứ lý do gì. Lập trường này của Chính phủ Trung Hoa cương quyết không thể lay  chuyển được."

Tuy bản tuyên bố vẫn mang những vu cáo quen thuộc và những luận điệu cũ ríchổ nhưng nó cũng có một điểm mới đáng nóị Đó là nó đã nới rộng phạm vi tranh chấp chủ quyền.

Trong những lần tuyên bố trước, Trung Cộng chỉ nói rằng các quần đảo Tây sa, Nam sa, Trung sa và Đông sa là phần lãnh thổ của Trung quốc mà Trung quốc có chủ quyền bất khả tranh nghị (có khi
lại nói là chủ quyền bất khả xâm phạm) không thôị Lần này, bản tuyên bố ngày 4.2.1974 còn nới rộng thêm ra và cho rằng cả các hải khu chung quanh các quần đảo đó cũng thuộc chủ quyền của Trung quốc.
 
Như đã nói ở một đoạn bên trên, lý do sự tranh chấp chủ quyền trên các quần đảo Hoàng sa và Trường sa (và cả Trung sa lẫn Đông sa nữa) là các túi dầu ở đâỵ Lý do này một lần nữa được Trung Cộng để lộ cho thấy, dù chỉ là gián tiếp, trong bản tuyên bố ngày 4.2.1974  này, khi Bắc kinh còn đòi thêm cả chủ quyền ở các vùng biển chung quanh các quần đảo, nơi gần  dây người ta tìm thấy có những túi dầu quan trọng.

B. Phản ứng của Đài loan

Về phần Đài loan, chính phủ của Tưởng Giới thạchổ đã nhiều lần lên tiếng về vấn đề chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa trong thời gian có trận hải chiến ngày 19 20.1.1974. Trong số những tuyên bố này, có hai tuyên bố đáng cho chúng ta xét ở đâỵ

1. Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Đài loan ngày 7.2.1974

Tuyên bố thứ nhất là của Bộ Ngoại giao Đài loan vào ngày 7.2.1974, nội dung như sau:

"Gần đây Chính phủ Việt Nam Cộng hòa tuyên bố chủ quyền trên quần đảo Nam sa (Spratly). Đối với lời tuyên bố này, Chính phủ Trung Hoa Dân quốc đã cực lực phản kháng với Chính phủ Việt Nam và tái khẳng định lập trường là quần đảo này là phần lãnh thổ cố hữu của Trung Hoa Dân quốc và không ai có thể nghi ngờ chủ quyền của Trung Hoa Dân quốc đối với quần đảo nàỵ

"Quần đảo này đã bị Nhật bản chiếm đóng trong trận Thế Chiến thứ II và được qui hoàn Trung Hoa Dân quốc khi, sau chiến tranh, vào tháng 12 năm 1946, Chính phủ Trung Hoa đã phái một hải đội tới thu hồi khỏi tay Nhật bản. Từ đó trú quân thường trực Trung Hoa đã tới đóng ở đó. Hơn nữa, ngày 1.12.1947, Chính phủ Trung Hoa Dân quốc đã loan báo cùng thế giới tên tiêu chun của các đảo, cù lao, ám tiêu, thiển than trong quần đảọ 

 "Những đảo này, tạo thành phần hoàn chỉnh lãnh thổ Trung Hoa, là một sự thực bất khả tranh nghị. Chính phủ Trung Hoa Dân quốc vì vậy cương quyết tái khẳng định chủ quyền của Trung Hoa trên
quần đảo Nam sạ Lập trường này k hông thể bị bất cứ nước nào thay đổi bằng bất cứ biện pháp nàọ"(63)
 
Về tuyên bố của Đài loan chúng ta có mấy nhận xét sau quần đảo nàỵ:

Thứ nhất, bản tuyên bố đã đề cập tới việc hải quân Trung Hoa tới thu hồi quần đảo Trường sa khỏi tay người Nhật vào tháng 12 năm 1946 và từ đó có quân trú đóng tại đâỵ

Trong phần II bên trên chúng tôi đã trình bày tính Cách bất hợp pháp của sự tiếp thu quần đảo Trường sa do hải quân Trung Hoa  Dân quốc thực hiện nên không cần nhắc lại ở đâỵ Vì hành vi tiếp thu Trường sa bất hợp pháp nên luận cứ này của Đài loan không có giá trị nữạ

Thứ hai, ngày 1.12.1947 Chính phủ Đài loan đã thông tri cho thế giới hay việc đặt tên tiêu chun cho các đảo, cù lao, ám tiêu, thiển than trong quần đảo Trường sạ Vấn đề đặt ra là việc đật tên đó có phải là yếu tố cần thiết không có không được để chứng minh quần đảo Trường sa thuộc Trung quốc hay không.

Đứng về phương diện thực tế, việc đật tên cho một vật gì chẳng qua chỉ là để cho người khác hiểu được người nói muốn ám chỉ, đề cập tới vật đó thôị Nó không có tính cách bắt buộc. Đứng về mặt pháp lý cũng vậy, việc một người hay một quốc gia đặt tên cho một vật gì không có nghĩa  là vật đó đương nhiên thuộc quyền sở hữu hay thuộc chủ quyền của người hay quốc gia đặt tên cho nó. Nếu không thì bất cứ một người hay quốc gia nào cũng có thể đặt tên cho một vật rồi chiếm ngay lấy vật đó làm vật sở thuộc của mình. Giả thử nếu Việt Nam đật một tên tiêu chun cho đảo Đài loan rồi tuyên bố cùng thế giới hay rằng Đài loan thuộc chủ quyền của Việt Nam thì Đài loan sẽ ngh saỏ Nếu Hoa kỳ, Nga, Anh, Pháp, v.v..., mi  nước cũng đặt cho Đài loan một tên rồi bảo nó thuộc chủ quyền của mình, như vậy có được không?

Vì lý do này, luận cứ thứ 2 của Đài loan không đứng vững và không có giá trị.

Thứ ba, căn cứ vào hai sự kiện nêu trên (tiếp thu và đặt tên), Đài loan tuyên bố rằng quần đảo Trường sa là một phần lãnh thổ của Trung Hoa Dân quốc và sự thực này bất khả tranh nghị.
 
Chúng ta thấy điều tuyên bố này không có gì mới lạ. Nó chỉ là nhắc lại những lời tuyên bố của Trung Cộng từ trước tới naỵ Cũng giống trường hợp các tuyên bố của Trung Cộng, nó thiếu sót các chứng liệu để chứng tỏ rằng chủ quyền của Trung quốc đối với hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa là bất khả tranh
nghị. Sự thiếu sót này làm cho luận cứ của Đài loan, cũng như của Trung Cộng, không có giá trị về thực tế cũng như về pháp lý.

2. Tuyên bố của Tưởng Kinh quốc ngày 24.2.1974

Mười bảy ngày sau khi Bộ Ngoại giao Đài bắc ra bản tuyên bố nói trên, Tưởng Kinh quốc, con trai của Tưởng Giới thạchổ và lúc đó đang giữ chức Hành chính viện Viện trưởng tức Thủ tướng Chính phủ Đài loan, trong một cuộc phỏng vấn dành cho ký giả Roy Rowan của tạp chí Time ngày 24.2.1974 tại Đài bắc cũng đã đề cập tới vấn đề Hoàng sa và Trường sa như sau(64):

Hỏi: Xin Thủ tướng cho rõ quan điểm của ngài về vụ tranh chấp đối với hai nhóm quần đảo Paracel và Spratlỵ Liệu quí quốc có phòng vệ đội trú quân đóng ở quần đảo Spratly của quí quốc khi bị tấn công không?

Đáp: Chúng ta cần phải duyệt lại lịch sử các quần đảo nàỵ Cách đây nhiều năm, Chính phủ chúng tôi đã duy trì lực lượng tại quần đảo Paracel. Lực lượng này chỉ là một phần của hệ thống phòng thủ đảo Hải nam. Việc chúng tôi rút các lực lượng đó đi không có nghĩa  là chúng tôi từ bỏ chủ quyền của chúng tôi
trên quần đảo Paracel. Việc này chằng qua cũng giống như việc chúng tôi từ bỏ chủ quyền của chúng tôi trên đảo Hải nam. Quần đảo Spratly được qui hoàn cho Trung Hoa Dân quốc đồng thời với việc quang phục Đài loan khỏi tay Nhật bản. Từ nhiều năm rồi binh s của chúng tôi đã trú đóng ở trên hòn đảo chính của nhóm Spratlỵ Chúng tôi cuơng quyết làm những gì có thể được để phòng vệ quần đảo nàỵ Tôi thấy cần phải nói rõ là quân đội của chúng tôi có bổn phận phòng vệ lãnh thổ ủy thác cho họ.

Hỏi: Liệu có thể có việc Trung Cộng tấn công nhóm Spratly không?

Đáp: Vì Cộng sản có thể tính toán lầm nên chúng tôi không thể gạt bỏ việc đó được.
 
Có bốn điểm đáng nói trong các câu trả lời của Tưởng Kinh quốc:

Thứ nhất, Tưởng Kinh quốc làm như hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa đương nhiên thuộc về Trung quốc rồi nên không đưa ra một bằng chứng nào để chứng minh chủ quyền thuộc về Trung quốc. Cũng vì thế tuy ông ta nói là "Chúng ta cần phải duyệt lại lịch sử các quần đảo này," nhưng nói xong bỏ đấy, ông không đề cập tới lịch sử đó mà chỉ nói về sự từ bỏ chủ quyền trên Hoàng sa và việc thu hồi cùng bảo vệ Trường sạ Do đó, những ai muốn tìm hiểu xem vì lý do nào Đài loan nhận có chủ quyền trên hai quần đảo này không còn Cách nào biết được.

Thứ hai, việc Trung Hoa Dân quốc duy trì lực lượng tại quần đảo Hoàng sa và Trường sa mà Tưởng Kinh quốc nói ở đây chính là việc mà Bành phẩm quang tường thuật trong một bài báo chúng ta đã xem qua trong phần IỊ Chỉ có một chi tiết mới là theo họ Tưởng, lực lưọng trú đóng ở Hoàng sa là một phần của hệ thống phòng thủ đảo Hải nam của Trung quốc.

Thứ ba, cũng vì lý do này, theo ông, việc Đài loan từ bỏ chủ quyền đối với quần đảo Hoàng sa cho Trung Cộng cũng giống việc từ bỏ chủ quyền đối với đảo Hải nam. Nó không có nghĩa  là Đài loan từ bỏ chủ quyền trên quần đảo nàỵ Nói Cách khác, Tưởng Kinh quốc ngụ ý là dù cho quần đảo Hoàng sa có rơi vào
tay Trung Cộng thì nó vẫn còn thuộc chủ quyền của Trung quốc, chứ không phải là của nước khác, không đi đến đâu mà thiệt.

Thứ tư, ông cũng đề cập tới việc quần đảo Trường sa qui hoàn Trung Hoa Dân quốc và phòng thủ Trưòng sa, không có thêm chi tiết gì mới lạ. Có lẽ ông không biết, hay biết mà lờ không nói, đến tính Cách bất hợp pháp của cái ông gọi là "qui hoàn" nàỵ

VIỊ Các tuyên bố của Trung quốc từ sau trận hải chiến tháng  1/1974

Sau khi quần đảo Hoàng sa rơi vào tay Trung Cộng tháng 1/1974, các chính phủ Trung Hoa, cả cộng sản lẫn quốc gia, mi khi có dịp vẫn tiếp tục lên tiếng về vấn đề chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường să65). Tuy nhiên, với thời gian các tuyên bố của chính phủ đó ngày một thưa dần, nhường chổ cho các tư nhân lên tiếng thay thế. Tất cả những tuyên bố này đều nhắc lại gần như nguyên văn các tuyên bố chúng ta đã xét trên đây, không có gì khác biệt hay mới lạ. Trong phần này chúng tôi chỉ nêu ra
phải thí dụ điển hình thôị

Ạ Tuyên bố ngày 30.3.1974

Cuối tháng 3 năm 1974, trong khóa họp thứ 30 của Hội nghị Á châu Vin đông Kinh tế y hội (hay Á Vin Kinh ủy hội) thuộc Liên hiệp quốc nhóm tại Colombo, thủ đô xứ Tíchổ lan (Sri Lanka), khi phái đoàn Việt Nam Cộng hòa lên án vụ Trung Cộng cưỡng chiếm quần đảo Hoàng sa của Việt Nam, đại biểu của Trung Cộng là Chi Lung đã lên tiếng ngày 30.3.1974(66).

Chi Lung bác bỏ lập luận của phái đoàn Việt Nam Cộng hòa mà ông gọi là "chủ trương vô liêm sỉ" và tái xác định lập trường của Trung Cộng về chủ quyền bất khả tranh nghị của Trung quốc đối với hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa cùng là các hải khu quanh đó. ng nói thêm là điều 4 chương trình nghị sự của khóa họp hiện tại đã ghi hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa là các khu đảo cận hải của nhà cầm quyền Sài gòn ở Nam Việt và còn ghi thêm là "đã có khế ước thám sát và phát triển khoảng 30 khu [như vậy] ở Nam hảị" Đoạn Chi Lung tuyên bố:

"Quần đảo Tây sa và quần đảo Nam sa ở Nam hải vốn d là một phần bất khả phân của lãnh thổ Trung quốc. Nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa có chủ quyền bất khả tranh nghị trên những quần đảo này cũng như là các hải khu quanh đó. Mặt khác, vào ngày  15.8.1951, trong một Tuyên bố về Dự thảo Hòa ước với Nhật bản của Anh Mỹ và Hội nghị Cựu kim sơn, Ngoại trưởng Châu Ân lai đã long trọng tuyên bố là 'cũng như các quần đảo Nam sa, Trung sa và Đông sa, quần đảo Tây sa và đảo Nam uy lúc nào cũng là lãnh thổ của Trung quốc. Mặc dù những đảo này đã có lúc bị Nhật chiếm đóng một thời gian trong trận chiến tranh xâm lăng của đế quốc chủ nghĩa  Nhật bản, sau khi Nhật bản đầu hàng Chính phủ Trung Hoa
đã thu hồi những quần đảo nàỵ' Từ đó trở đi Chính phủ Trung Hoa đã nhiều lần nhắc lại lập trường nàỵ
 
"Việc văn phòng hội nghị ghi trong tài liệu nói trên rằng quần đảo Tây sa và Nam sa của Trung quốc là các đảo cận hải của chính quyền Sài gòn ở Nam Việt là một việc sai lầm. Phái đoàn Trung quốc yêu cầu văn phòng áp dụng mọi biện pháp để sửa lại li lầm này để sau này không tái diễn việc tương tự nữạ"

Trước lời phản đối kịchổ liệt của đại biểu Việt Nam Cộng hòa, mà Trung Cộng gọi là "gào" đòi "chủ quyền" trên quần đảo Hoàng sa và "khả ố tấn công Trung quốc", Chi Lung lại lên tiếng cho rằng hành động của Việt Nam Cộng hòa chỉ cốt để "che  đậy sự xâm lăng của mình một Cách lão luyện". ng nói thêm rằng "Nhà cầm quyền Sài gòn từ lâu đã muốn chiếm quần đảo Tây sa và quần đảo Nam sa của Trung quốc" bằng Cách "chẳng những là đã sáp nhập vào lãnh thổ của chúng hơn mười đảo của Trung
quốc, kể cả đảo Nam uy và đảo Thái bình thuộc nhóm quần đảo Nam sa, mà lại còn công khai khiêu khíchổ võ trang chống Trung quốc và chiếm lãnh thổ Trung quốc bằng võ lực," một việc Chi Lung coi là "hết sức mặt dạn mày dầỵ" Đoạn ông ta "tái khẳng định chủ quyền bất khả tranh nghị của Trung quốc đối với những quần đảo này và những hải khu chung quanh đó" và kết luận là "Chính phủ Trung Hoa sẽ không bao giờ để cho nhà cầm quyền Sài gòn xâm lấn chủ quyền lãnh thổ của Trung quốc bằng bất cứ lý
do gì" và "Lập trường này của Chính phủ Trung Hoa cương quyết và bất di bất dịch."

Ngoài những lời lẽ thô bỉ và kém l độ không xứng đáng với tư Cách đại diện quốc gia tại hội nghị quốc tế (chủ trương vô liêm xỉ, gào đòi chủ quyền, khả ố tấn công, hết sức mặt dạn mày dầy), lời tuyên bố của Chi Lung chẳng qua chỉ là nhắc đi nhắc lại những luận cứ cũ ríchổ của Trung Cộng và không mang thêm một chi tiết mới lạ nào cả. Tiện đây chúng ta cũng cần nói thêm là kể từ khi có trận hải chiến tháng 1/1974 và sau vụ  cưỡng chiếm quần đảo Hoàng sa, trong các tuyên bố chính phủTrung Cộng, về vấn đề chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa cũng như về bất cứ vấn đề gì khác có liên quan
tới Việt Nam Cộng hòa, đã càng ngày càng dùng nhiều lời lẽ thô bỉ đối với Việt Nam Cộng hòạ Sở d nhà cầm quyền Cấm Thành phải dùng đến thái độ này có lẽ là vì họ biết rằng họ bị đuối lý không thể tranh luận một Cách đứng đắn với Việt Nam Cộng hòa về vấn đề chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa nên đành phải dùng đến hình thức này, một hình thức Trung Cộng tỏ ra rất điêu luyện.

B. Tham luận ngày 2.7.1974

Ngoài ra, tại Hội nghị Liên hiệp quốc về Luật Biển kỳ 2 nhóm tại Caracas, thủ đô nước Venezuela, từ 20.6 đến 29.8.1974, trong một bài tham luận đọc trước hội nghị ngày 2.7.1974, Trưởng phái đoàn Trung Cộng tham dự hội nghị là Thứ trưởng Ngoại thương Sài Thụ phiên đã bác bỏ những lời tố cáo của phái
đoàn Việt Nam Cộng hòa về việc Trung Cộng cưỡng chiếm quần đảo Hoàng sa và khẳng định là "Quần đảo Tây sa và Nam sa ở biển Nam xưa nay vẫn là một phần lãnh thổ không thể chia cắt của Trung quốc, quyết không cho phép nhà cầm quyền Sài gòn vì bất cứ cớ nào xâm phạm chủ quyền lãnh thổ của Trung quốc."(67)

Giống như các tuyên bố khác của Trung Cộng, tham luận của họ Sài không nêu ra một bằng chứng nào để cho hội nghị thấy rõ chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa quả thực thuộc về Trung quốc. Lời khẳng định của họ Sài không có gì đáng chúng ta chú ý, ngoại trừ từ "xưa nay" được gài thêm mà trong các tuyên bố trước đây không có. Từ này được thêm có lẽ vì từ vụ hải chiến tháng 1/1974 Việt Nam Cộng hòa đã đưa ra nhiều bằng chứng lịch sử và pháp lý để chứng minh chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Truòng sa thực sự thuộc về Việt Nam từ mấy thế k rồi nên Trung Cộng phải thêm từ "xưa nay" hầu để chứng minh chủ quyền của Trung quốc cũng có từ lâụ Tuy nhiên, bài tham luận của họ Sài, cũng như tất cả những bản tuyên bố khác của Trung Cộng, vẫn chỉ nói mập mờ như vậy thôi, chứ
không hề nêu ra được một thí dụ điển hình nào cả.

C. Các tuyên  bố trong năm 1979

Mặt khác, từ sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam chiếm được Nam Việt (30.4.1975) bang giao Việt Hoa, vốn không mấy tốt đăp từ thập niên 1960 trở đi nên dù vẫn được các nhà lãnh đạo Bắc kinh ví như quan hệ giữa môi và răng, môi hở thì răng lạnh, đã trở nên suy sụp nhanh quá mức, biến thành bang giao giũa hai quốc gia thù nghịch. Ngoài những vụ Việt Nam đuổi các Hoa kiều cư trú hay sinh trưởng ở Việt Nam ra khỏi nước Việt, đưa đến việc Trung Cộng xua quân vượt biên giới đánh chiếm mấy tỉnh ở miền Bắc, việc tranh chấp về chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa cũng leo thang. Trong năm 1979 có ít nhất là 8 lần vấn dề này được nêu rạ

Quan trọng nhất có ba lần.

1. Tuyên bố của Ngoại trưởng Trung Cộng ngày 16.3.1979

Trong một buổi họp báo ở Bắc kinh ngày 16.3.1979(68), ngoại trưởng Trung Cộng Hoàng Hoa đã có mấy lời tuyên bố hết sức phi lý, không thể chấp nhận được.

Thực vậy, khi nói về vấn đề tranh chấp biên giới Việt Hoa, Hoàng Hoa đã nhìn nhận với các ký giả ngoại quốc là có thể có nhiều điều đáng nghi ngờ về vấn đề sở hữu "vài chục cây số vuông" dọc biên giới Hoa Việt được qui định trong hiệp ước giữa triều đình Mãn Thanh và nhà cầm quyền đô hộ Pháp ký vào cuối thế k thứ 19(69). Câu nói của họ Hoàng phải hiểu là vì ngu dốt không biết gì về lịch sử, địa lý và chính trị
Việt Nam (điều này có thể có được, nhưng khó tin) hoặc vì để lấy lòng nhà cầm quyền Mãn Thanh hầu thu hoạchổ được lợi lớn hơn (có lẽ đây là nguyên nhân chính), Pháp đã trao vài chục cây số vuông lãnh thổ của Việt Nam cho Trung quốc cuối thế k thứ 19. Cái phi lý và trơ trẽn của Hoàng Hoa là ông ta đã tiêu biểu cho thái độ Trung quốc khinh thị các nước nhỏ bé.

Đành rằng con số vài chục cây số vuông lãnh thổ của một quốc gia quả có nhỏ bé thực, nhất là so với một nuớc có lãnh thổ bao la như Trung quốc, nhưng nó vẫn là một vấn đề trọng đại đối với Việt Nam. Đáng lý ra Hoàng Hoa, với chức vụ ngoại trưởng của mình, nghĩa  là đại diện cho Trung quốc về phương
diện ngoại giao cũng như bang giao quốc  tế, phải thẳng thắn tuyên bố nhìn nhận chủ quyền của Việt Nam đối với vài chục cây số vuông đó, phải tỏ ra là Trung quốc hối tiếc về sự lầm lẫn này đã làm tổn hại rất lâu cho một quốc gia vốn có mấy ngàn năm bang giao với Trung quốc và quan hệ Việt Hoa đó, như trên đã nói, vẫn được Trung quốc coi rất mật thiết giống như quan hệ giữa răng và môi, và phải đưa ra những đề nghị để giải quyết vấn đề, dù chỉ là đề nghị sơ khởi và trên lý thuyết. Đằng này họ Hoàng chỉ nói khơi khơi rằng đó không phải là một điểm tranh chấp quan trọng. Nói Cách khác, tuy nhìn nhận sự sai lầm, Trung Cộng vẫn cứ chiếm giữ phần đất đó một cách bất hợp pháp như thường và bất chấp dư luận quốc tế.

Mặt khác, về vấn đề Hoàng sa và Trưòng sa, Hoàng Hoa còn nói  thêm rằng vào thời kỳ có hiệp ước nói trên Trung quốc không thể cùng Pháp ấn định ranh giới miền lãnh hải và vì thế không thể nào có sự nghi ngờ về quyền sở hữu của Trung quốc trên hai quần đảo Tây sa vá Nam sa vì đã có rất nhiều chứng cớ lịch sừ chứng minh.

Điều đáng tiếc là Hoàng Hoa đã không cho biết vì những lý do nào vào cuối thế k thứ 19 Trung quốc không thể ấn định ranh giới miền lãnh hải với Pháp được. Mặc dù chúng ta có thể suy luận ra được các nguyên nhân, nhưng ở đây chúng ta không cần nói đến vì không phải là mục đíchổ của bài nàỵ Điểm chúng ta cần nhấn mạnh là sự biện hộ rất phi lý của Hoàng Hoạ Chúng ta không thể nào viện cớ vì không thể ấn định ranh giới lãnh hải của một quốc gia để bảo quốc gia đó có quyền sở hữu một phần lãnh thổ nào đó. Nếu biện luận theo kiểu họ Hoàng thì chúng ta cũng có thể nói được rằng vì không thể ấn
định ranh giới được nên không thể có sự nghi ngờ nào về quyền sở hữu của Việt Nam ở ngay chính đại lục Trung Hoa, trên một giải dất chạy dài từ hồ Động đình (tỉnh Hồ nam) ở phía bắc và từ tỉnh Tứ xuyên ở phía tây xuống tới phần lãnh thổ Việt Nam hiện tại vì đã có nhiều chứng cớ lịch sử chứng minh. Các nhà lãnh đạo Cấm Thành nói chung và Hoàng Hoa nói riêng ngh sao về biện luận nàỷ Trung quốc có chịu nhìn nhận chủ quyền của Việt Nam đó không? Hơn nữa, nói theo kiểu Hoàng Hoa thì Trung quốc phải nhìn nhận chủ quyền của Việt Nam trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa mới đúng vì đã có rất nhiều
chứng cớ lịch sử chứng minh chủ quyền nàỵ Các chứng cớ đó Việt Nam Cộng hòa đã viện dẫn minh bạchổ rất nhiều lần và ai muốn cũng có thể kiểm chứng được, chứ không chỉ nói mù mờ như Hoàng Hoa và các nhà lãnh đạo khác của Trung Cộng đã làm.

Sau hết, cũng cần nói thêm là trong buổi họp báo này Hoàng Hoa còn cho biết thêm là chính Việt Nam Dân chủ Cộng hòa năm 1958 đã nhìn nhận chủ quyền của Trung Cộng nhưng vào mùa hề năm 1977 Thủ
tướng Việt Nam Phạm văn Đồng đã phủ nhận sự nhìn nhận ấỵ

2. Giác thư của Phó Thủ tướng Trung Cộng ngày 23.3.1979

Một tuần sau buổi họp báo của Hoàng Hoa, tờ Nhân dân Nhật báo, cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Trung quốc ở Bắc kinh, đã đăng tải nguyên văn bức giác thư của Phó Thủ tướng Trung Cộng Lý Tiên niệm gửi Thủ tướng Việt Nam Phạm văn Đồng ngày 10.6.1977 trong đó có ghi rõ bối cảnh các vụ tranh chấp biên giới giữa Trung quốc và Việt Nam theo quan điểm của Trung Cộng (70).

Một trong những điểm nêu ra trong bức giác thư này có liên quan đến vấn đề chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sạ

Theo bức giác thư, ngày 15.6.1956 một thứ trưởng ngoại giao Việt Nam đã chính thức nói với Trung Cộng rằng "đứng về quan điểm lịch sử" thì hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa "là lãnh thổ của Trung quốc." Hơn nữa, trong các văn thư ngoại giao và tuyên cáo ngày 14.9.1958 và 9.5.1965 chính phủ Cộng sản Việt Nam cũng đã chấp nhận chủ quyền của Trung quốc trên hai quần đảo nàỵ

Qua hai chi tiết này chúng ta biết thêm được rằng một luận cứ khác của Trung Cộng đối với vấn đề chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa là chính Việt Nam Dân chủ Cộng hòa cũng đã nhìn nhận chủ quyền đó thuộc Trung quốc. Có điều đáng tiếc là bức giác thư này không nói rõ tên của viên thứ trường ngoại giao Việt Nam đã nhìn nhận chủ quyền của Trung quốc và ông ta đã tuyên bố như vậy trong trường hợp nào, ở đâu, ngày nào, với ai, và nguyên văn lời tuyên bố đó ra saọ Hơn nữa vì bức văn thư ngoại giao và tuyên cáo ngày 14.9.1958 và 9.5.1965 của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa không hề được công bố nên chúng ta không thể kiểm chứng những điều bức giác thư nêu ra xem có đúng sự thực không hay đã bị bóp méo, sửa đổi cho hợp với lập luận hay mục đíchổ của Trung Cộng.

Tuy nhiên, dù bức giác thư có tríchổ dẫn đứng đắn các lời  tuyên bố của Hà nội, chúng ta thấy việc nhìn nhận của Hà nội không phản ảnh quan điểm thực và lâu dài của nhà cầm quyền Hà nội, mà chỉ là nhìn nhận có tính Cách giai đoạn thôị Thực vậy, vẫn theo bức giác thư, Phạm văn Đồng đã có lần giải thíchlà những lời tuyên cáo ủng hộ chủ quyền của Trung quốc đối với Hoàng sa và Trường sa này được đưa ra chẳng qua là vì trong thời gian kháng chiến(71) "lẽ d nhiên là chúng tôi phải đặt việc chống đế quốc chủ nghĩa  Hoa kỳ lên trên mọi việc khác." Về giải thíchnày, Lý Tiên niệm đã đáp lại là các vấn đề chủ quyền lãnh thổ phải được cứu xét một Cách nghiêm túc.

Ngoài ra, Lý Tiên niệm còn cho biết là sự thay đổi lập trường của Hà nội đã xảy ra vào năm 1974 và 1975 khi Việt Nam đã "lợi dụng cơ hội giải phóng miền nam Việt Nam để xâm chiếm sáu đảo trong nhóm quần đảo Nam sa của Trung quốc." Cũng cần nói thêm ở dây là bức giác thư còn nói là thái độ của Liên sô về vấn đề chủ quyền trên hai quần đảo Nam sa và Tây sa cũng đã thay đổi vào năm 1975.

3. Phản đề nghị của Trung Cộng ngày 26.4.1979

Để trả lời một đề nghị của Hà nội nhằm giải quyết cuộc tranh chấp, ngày 26.4.1979, Thứ trưởng Ngoại giao Trung Cộng Hàn Niệm long đã đưa ra một phản dề nghị của Bắc kinh(72). Trung Cộng đề nghị là trong khi chờ đợi một cuộc dàn xếp về vấn đề biên giói trên căn bản Hòa ước Trung Pháp(73), hai nước
Việt và Hoa nên tôn trọng ranh giới đã được đôi bên đồng lòng thỏa thuận năm 1957 là lãnh hải nên được hoạchổ định một Cách công bằng và hợp lý theo các nguyên tắc hiện tại của luật quốc tế và Việt Nam phải "quay trở lại lập trường trước."

đây chúng ta không cần nói tới đề nghị dàn xếp vấn đề biên giới Việt Hoa trên căn bản Hoà ước Pháp Hoa mà chỉ bàn tới vấn đề chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sạ Về điểm này, chúng ta nhận thấy có sự mâu thuẫn và phi lý trong luận cứ của Trung Cộng. Trung Cộng một mặt chủ trương giải quyết vấn đề ranh giới lãnh hải, hay nói Cách khác là chủ quyền lãnh hãi, một Cách công bằng và hợp lý theo các nguyên tắc hiện tại của luật quốc tế, nhưng mặt khác lại đòi Việt Nam phải quay trở lại lập trường trước, tức là phải công nhận chủ quyền của Trung Cộng trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường
sạ

Một trong những nguyên tắc căn bản và sơ đẳng của việc giải quyết một tranh chấp, một mâu thuẫn hay một xung đột nào, dù là ở trên lãnh vực quốc gia hay trong lãnh vực quốc tế, là hai bên đương tranh phải giữ nguyên hiện trạng vào lúc đưa việc tranh chấp, mâu thuẫn hay xung đột ra giải quyết. Đối tượng
của sự giải quyết ở đây là sự bất đồng, nó là nguyên nhân hay nguyên động lực của sự tranh chấp, mâu thuẫn hay xung đột.

Nếu một bên đương tranh bị bắt buộc phải công nhận trước quan điểm hay đòi hỏi của bên kia trước khi cuộc tranh chấp, mâu thuẫn hay xung đột được mang ra giải quyết thì sự giải quyết không còn đối tượng nữạ Nếu có giải quyết thì chẳng qua chỉ là làm một việc thừạ Hơn nữa, giải quyết theo kiểu này thì
đâu có công bằng và hợp lý nữả

Sở d Trung Cộng đòi hỏi một Cách phi lý và mâu thuẫn như vậy có lẽ là vì Trung Cộng biết rằng nếu áp dụng một Cách đứng đắn, công bằng và hợp lý các nguyên tắc của luật quốc tế đối với vấn đề chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa thì Trung Cộng sẽ bị thua do lẽ Trung Cộng, và cả Đài loan nữa, không thể nào chứng minh một Cách đứng đắn, thành thực và phi chính trị được là chủ quyền đó thuộc về Trung quốc. Đấy là chưa kể một nguyên nhân khác là Trung Cộng biết rằng khi đó Việt Nam, vốn bị cô lập trên trường quốc tế, vẫn cần đến sự giúp đỡ và chống lưng của Trung Cộng nên dù đòi hỏi của Trung Cộng có phi lý và mâu thuẫn thế nào đi chăng nữa, Việt Nam cũng sẽ bắt buộc phải chịu theọ

4. Tuyên bố tháng 9/1983

Vào đệ tam tam cá nguyệt 1983, trong một buổi họp báo hàng tuần tại Bắc kinh(74), phát ngôn viên bộ Ngoại giao Trung Cộng là Qi Huaiyuan đã cho hay là gần đây có quân lính ngoại quốc chiếm đóng bất hợp pháp ám tiêu Danwan(75) và nột vài quốc gia đã liên tiếp đòi chủ quyền lãnh thổ trên một vài hòn đảo và ám tiêu thuộc nhóm quần đảo Nam sạ Vì vậy, ông nhắc lại lập trường cố hữu của Trung Cộng là chủ quyền của Trung quốc trên quần đảo Nam sa ở Nam hải không thể để cho bất cứ nước nào vi phạm, vì bất cứ lý do gì hay bằng bất cứ Cách nàọ Đoạn ông nói thêm là:

"Bộ Ngoại giao nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa nhắc lại là Trung quốc có chủ quyền bất khả tranh nghị trên quần đảo Nam sa cùng các hải khu lân cận, và các tài nguyên thiên nhiên ở những vùng này thuộc về Trung quốc."

Tuy lời tuyên bố trên không có gì mới lạ nhưng chúng ta thấy Trung Cộng đã càng ngày càng để lộ rõ lý do Trung quốc cố đòi chủ quyền trên quần đảo Trường sa, cũng như quần đảo Hoàng sa: đó là kho tài nguyên thiên nhiên, hay nói cho đúng hơn là những túi dầu, ở vùng nàỵ Vì vậy, trong lần tuyên bố này,
Trung Cộng đã nhấn mạnh bằng Cách thêm câu "các tài nguyên thiên nhiên ở những vùng này thuộc về Trung quốc" sau khi nói về chủ quyền bất khả tranh nghị của Trung quốc trên quần đảo và những hải khu lân cận.

Hơn nữa, trong khi những tuyên bố trước chỉ nói đến tính cách bất hợp pháp của việc bất cứ quốc gia nào khác chiếm đóng hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa thôi, lần này Qi Huaiyuan còn nói đến tính Cách bất hợp pháp và không thể chấp nhận của sự khai thác các tài nguyên thiên nhiên ở đây cùng những hoạt
động khác nữạ

"Việc bất cứ một quốc gia nào khác chiếm đóng bất cứ một hòn đảo nào trong quần đảo Nam sa và khai thác cũng như các hoạt động khác ở những vùng này là việc làm bất hợp pháp và không thể chấp nhận được."

Kết luận

Qua việc nghiên cứu các lời tuyên bố của hai chính phủ Bắc kinh và Đài bắc liên quan đến vấn đề chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa từ năm 1951 đến nay, chúng ta nhận thấy rằng cả hai chính phủ này có luận cứ vu vơ, mơ hồ và võ đoán. Họ chỉ nói đi nói lại nhiều lần là Trung quốc có chủ
quyền bất khả tranh nghị hay chủ quyền hợp pháp và chủ quyền đó có từ xa xưa lắm rồi, nhưng lại không đưa ra được một bằng chứng cụ thể nào, căn cứ vào các tiêu chun lịch sử, địa lý hay luật quốc tế, để chứng minh là chủ quyền đó thuộc về Trung quốc. Vì vậy những luận cứ đó hoàn toàn không có
tính Cách thuyết phục, dù là đối với những người đ tính nhất. Cái lầm lớn nhất của cả Bắc kinh lẫn Đài bắc là cứ làm như chủ quyền đó là vấn đề đương nhiên, không cần biện minh. Sở d chúng tôi bảo là sai lầm là bởi vì khi có sự tranh chấp về một quyền nào đối với vật nào, các phe đương tranh ít nhất cũng phải đưa ra các bằng cớ cần thiết để chứng minh quyền sở hữu của mình đối với vật tranh chấp ngõ hầu
có thể thuyết phục những người ngoại cuộc. Việc không chứng minh quyền sở hữu này có thể khiến cho người ngoại cuộc ngh rằng sự thực thì phe không đưa ra bằng chứng không hề có quyền sở hữu, mà hành động đòi chủ quyền chỉ là vì do lòng tham muốn chiếm đoạt vật của người khác.

Ngoài ra, cả Bắc kinh lẫn Đài bắc đã có hành vi bất hợp pháp  là cố tình coi việc giải giới quân đội Nhật bản đóng ở hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa năm 1946 là Trung quốc đã thu hồi hai quần đảo này để rồi vin vào đó họ tuyên bố chủ quyền của Trung quốc trên hai quần đảo, mặc dù các quốc gia đồng minh trong trận Thế chiến thứ II chỉ quyết định giải giới quân đội Nhật bản đóng ở đây thôi chứ không hề quyết định qui hoàn hai quần đảo này cho Trung quốc. Ngay cả trong Hoà ước Cựu kim sơn năm 1951 Nhật bản cũng không hề tuyên bố hay nhìn nhận qui hoàn Hoàng sa và Trường sa cho Trung quốc. Lý do này rất d hiểu: các nước đồng minh trong Thế chiến thứ II củng như Nhật bản đều biết rằng hai quần đảo này không phải là phần lãnh thổ của Trung quốc. Hành vi bất hợp pháp này có hậu quả rất tai hại là nhiều người ngoại quốc không nghiên cứu kỹ và chỉ dựa vào các tuyên bố của Bắc kinh hay Đài loan đã mặc nhiên nhìn nhận chủ quyền của Trung quốc trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sạ Các tài liệu do người ngoại quốc viết về vấn đề này đã cho thấy rõ hậu quả tai hại đó. Rất hiếm, nếu không thể nói quả quyết được là không có, tài liệu do người ngoại quốc biên soạn hay viết đã tham chiếu các tài liệu 
của Việt Nam chứng minh chủ quyền đối với Hoàng sa và Trường sa thực sự thuộc về Việt Nam, mà chỉ tham chiếu tài liệu của Trung quốc, cả quốc gia lẫn cộng sản, thôị Ngay cả việc giải giới do Quốc quân Trung Hoa thực hiện năm 1946 cũng là hành vi không hợp pháp nốt. Một mặt, qua hiệp ước ký với Pháp ngày 28.2.1946 Trung Hoa Dân quốc đã chuyển nhượng việc giải giới quân đội Nhật bản ở bắc v tuyến thứ 16 cho Pháp nhưng mặt khác cuối năm 1946 lại cho quân đến giải giới quân đội Nhật bản chẳng những ở Hoàng sa mà còn ở cả Trường sa nữa, để sau này vịn vào hành động đó cả hai chính phủ Bắc kinh và Đài bắc coi là Trung quốc đã tiếp thu và có chủ quyền trên hai quần đảo nàỵ Như vậy, nếu áp dụng riêng luật quốc tế theo yêu sách của Trung Cộng không thôi chúng ta thấy là Trung quốc cũng không có tư Cách pháp định làm chủ hai quần đảo Hoàng sa và Trường sạ

Nói tóm lại, luận cứ chính thức của hai chính phủ Trung Cộng và Đài loan không có sức thuyết phục được ai về chủ quyền của Trung quốc trên hai quần đảo Hoàng sa và Trường sa vì đã không đưa ra được một bằng chứng nào và lại dựa vào hành vi bất hợp pháp.

Chú thích:

(1) Đề cập tới trong bài "Notes on the Nanwei and Sisha Islands," đăng
trong PEOPLÉS CHINA, Bắc kinh, tập IV, số 5, phụ trương ng. 1.9.1951,
tr. 7.

(2) Toàn văn bản Hòa ước Cựu kim sơn đăng trong: (a) UNITED NATIONS
TREATY SERIES, tập 136, tr. 46 và tiếp theo, và (b) AMERICAN FOREIGN
POLICY, 1950 1955: BASIC DOCUMENTS do bộ Ngoại giao Hoa kỳ xuất bản năm
1957, ấn bản số 5446, tr. 425 439.

(3) "Chou En laís Statement on the Peace Treaty with Japan," đăng trong
PEOPLÉS CHINA, tập II, số 12, phụ trương ngày 16.12.1950, tr. 17
(viết tắt: Chou En laís Statement). Nhấn mạnh thêm.

(4) Chou En laís Statement, tr. 19. Nhấn mạnh thêm.

(5) Bản Anh ngữ nhan đề "Foreign Minsiter Chou En laís Statement on the
ỤS. British Draft Peace Treaty with Japan," (viết tắt: Foreign Minister)
đăng trong (a) PEOPLÉS CHINA, tập IV, số 5, phụ trương ngày 1.9.1951,
tr. 3 6 (Chúng tôi tríchổ dẫn theo bản này); hay (b) bản tin Tân Hoa xã
số 777, Bắc kinh ngày 16.8.1951, tr. 75 78.

(6) Foreign Minister, tr. 4. Nhấn mạnh thêm.

(7) Foreign Minister, tr. 6.

(8) R. Serene, "Petite Histoire des Paracels," đăng trong SUD EST ASIATIQUE,
Bruxelles, số 19, th. 1/1951, tr. 38.

(9) Xem: (a) B.B., "Les Iles Spratlys," đăng trong L'ASIE FRANCAISE, Paris,
tập 39, số 269, th. 4/1939, tr. 123; (b) Charles Rousseau, "Chine, France,
Japon, Philippines et Vietnam    Différend Concernant l'Appartenance des Iles
Spratlys et Paracels," đăng trong REVUE GENERALE DE DROIT INTERNATIONAL
PUBLIC, Paris, năm thứ 76, tập 76, số 3, th. 7 9/1972, tr. 828.

(10) Chi tiết về hội nghị này và hội nghị Tehran được in trong
tập THE FOREIGN RELATIONS OF THE UNITED STATES    DIPLOMATIC PAPERS: THE
CONFERENCES AT CAIRO AND TEHRAN, 1943, (viết tắt: FRUS Cairo Tehran),
Government Printing Office, Washington, D.C., 1961.

(11) FRUS Cairo Tehran, tr. 448 449.

(12) Xem bài "Roosevelt Churchill Stalin Luncheon Meeting", trong FRUS Cairo
Tehran, tr. 566.

(13) Mới đầu là Winston Churchill, sau là Clement Attlee khi đảng bảo
thủ Anh thất cử.

(14) DOCUMENTS ON AMERICAN FOREIGN RELATIONS, do Raymond Dennett và Robert K.
Turner biên tập và Prince University Press xuất bản năm 1948, tập
VIII: 1.7.1945   31.12.1946.

(15) Jean R. Sainteny, HISTOIRE D'UNE PAIX MANQUéE: INDOCHINE 1945 1947, Amiot
Dumont, Paris, 1953, tr. 50.

(16) Xem UNITED STATES STATUTES AT LARGE, trong Executive Agreement Series, số
493, tập 59, phần II, Government Printing Office, Washington, D.C., 1945,
tr. 1734 1735.

(17) Herbert Feis thuật lại trong sách JAPAN SUBDUED: THE ATOMIC BOMB AND
THE END OF THE WAR IN THE PACIFIC, Princeton University Press, Princeton, New
Jersey, 1961, tr. 139.

(18) Xem thêm chi tiết trong VIETNAM AND CHINA: 1938 1954 của King C. Chen,
Princeton University Press, Princeton, New Jersey, 1969, tr.115 154.

(19) Ngày 28.2.1946 Pháp và Trung quốc đã ký (a) một hiệp ước 13
điều mệnh danh là "Hiệp ước giữa Trung Hoa Dân quốc và Pháp
quốc về việc Pháp quốc Khước từ Trị ngoại Pháp quyền và Các
Quyền Liên hệ Khác ở Trung quốc", (b) một thỏa ước 11 điều
mang tên là "Thỏa ước giữa Chính phủ Trung Hoa Dân quốc và Chính
phủ Pháp quốc Liên quan tới Quan hệ Trung Hoa và Đông dương", và
(c) một văn thư trao đổị Các tài liệu này in trong: (a) TREATIES
AND AGREEMENTS BETWEEN THE REPUBLIC OF CHINA AND OTHER POWERS, do Chen Yin ching
biên soạn, Sino American Publishing Service xuất bản tại Washington, D.C.,
1957, tr. 258 270; (b) King C. Chen, sđd, tr. 360 374.

(20) TRUNG HOA BÁO, Đài bắc, ng. 14.7.1971.

(21) Xem bài "Review of International Situation" đăng trong PRESIDENT CHIANG
KAI SHEK'S SELECTED SPEECHES AND MESSAGES IN 1955, do China Publishing Cọ ấn
hành tại Đài bắc năm 1956, tr. 22. (viết tắt: Review) Đông tam
tỉnh nói ở đây là danh xưng người Trung Hoa vẫn dùng để gọi
Mãn châụ

(22) Thí dụ xem L. Oppenheim, INTERNATIONAL LAW: A TREATISE, do H. Lauterpacht
hiệu đính, Longmans, Green & Cọ, xuất bản ở Luân đôn, tập I, ấn
bản thứ 7, 1948.

(23) Ch'en T'i ch'iang, "Taiwan    A Chinese Territory", đăng trong Law in the
Service of Peace: International Association of Democratic Lawyers' Review, số
5, 1956, tr. 42.

(24) Đăng trong báo Quốc tế Vấn đề Nghiên cứu, số 2, 1959, tr.
7 17 và bản dịchổ Anh ngữ in trong sách Oppose the New ỤS. Plots to Create
"Two Chinas" của nhà Xuất bản Ngoại văn, Bắc kinh, 1962, tr. 85 97.

(25) Oppenheim, I, tr. 808.

(26) Oppenheim, I, tr. 807.

(27) Review, tr. 22 23.

(28) TRUNG HOA NHÂN DÂN CộNG HòA QUốC ĐốI NGOạI QUAN Hệ VN KIệN
TậP, Bắc kinh, tập I, tr. 134 (viết tắt: Đối ngoại). Nhấn mạnh
thêm.

(29) ĐốI NGOạI, tập II, tr. 30 và 36.

(30) NHÂN DÂN NHậT BÁO, Bắc kinh, ng. 8.2.1955, tr. 4. Nhấn mạnh
thêm.

(31) Toàn bản văn nhan đề "Foreign Minister Chou En laís Statement on San
Francisco Peace Treaty" đăng trong PEOPLÉS CHINA, tập IV, số 7, ngày
1.10.1951, tr. 39. Vì bài này không đề cập tới hai quần đảo
Hoàng sa và Trường sa nên chúng tôi không tríchổ dịchổ nơi đăỵ

(32) Từ 2.6.1948 đến 26.10.1955 phần đất do chính quyền quốc gia
(không Cộng sản) cai trị gọi là Quốc gia Việt Nam. Sau đó mới
gọi là Việt Nam Cộng hòạ

(33) PEOPLÉS CHINA, tập 4, số 6, ngày 16.9.1951, tr. 4. Nhấn mạnh
thêm.

(34) Toàn bản văn đăng trong PEOPLÉS CHINA, tập V, số 10, ng.
16.5.1952, tr. 4.

(35) Toàn bản văn hòa ước giữa Trung Hoa Dân quốc và Nhật bản
đăng trong TREATIES AND AGREEMENT, sđd, tr. 454 456. Vì không có bản văn
bằng Hoa ngữ nên chúng tôi dịchổ hai danh từ Spratly Islands và
Paracel Islands bằng danh từ thông dụng của Việt Nam là quần đảo
Trường sa và quần đảo Hoàng sạ

(36) Đây không phải là Hải học viện Phi luật tân như nhiều tài
liệu cho tới nay vẫn đề cập tới một Cách sai lầm.

(37) Palawan là một hòn đảo khoảng 4.550 dặm vuông ở tây nam thủ
đô Manila và bắc Borneọ

(38) Nhiều tài liệu hiện hữu đã không để ý đến chi tiết
này mà lại nói là chính Tomas Cloma đem thủy thủ tới chiếm đóng.

(39) Đây cũng là một chi tiết mà các tài liệu hiện hữu đã sai
lầm khi cho rằng chỉ có hòn đảo lớn mà Tomas Cloma đặt chân
tới lần đầu mới mang tên là Freedom Island.

(40) Tríchổ đăng trong bài "Freedomland: Gov't States Position on Imbroglio
over Isles," trong bán nguyệt san NEW PHILIPPINES, Manila, số tháng
2/1974, tr. 7.

(41) nt.

(42) nt. Nhấn mạnh thêm.

(43) Tân Hoa xã, ấn bản Anh ngữ, ngày 29.5.1956, nhan đề "Foreign
Ministry Statement on Nansha Islands", đăng trong SURVEY OF CHINA MAINLAND
PRESS (viết tắt: SURVEY) của Toà Tổng Lãnh sự Hoa kỳ tại Hương
cảng, số 1301, ng, 4.6.1956, tr. 20. Nhấn mạnh thêm.

(44) Tân Hoa xã, ấn bản Anh ngữ, ngày 27.2.1959, nhan đề "Statement
on Kidnapping of Chinese Fishermen by South Vietnam Navy," đăng tải trong
SURVEY số 1966, ngày 5.3.1959, tr. 47. Hai bản tuyên bố ngày 15.8.1951
và 29.5.1956 đã được tríchổ dẫn và phê bình trong hai phần số II
và III bên trên.

(45) Tức phủ tổng thống Phi luật tân.

(46) Tường thuật lại trong bài Freedomland, bđd.

(47) nt.

(48) Đăng tải trong SURVEY, số 4944, ng. 27.7.1971, tr. 140. Nhấn mạnh
thêm.

(49) nt.

(50) Do Nghị định số 420 BNV/HCDP/26.X ngày 6.9.2973 của Tổng trưởng
Nội vụ Lê công Chất.

(51) Do Nghị định số 4762.CP ngày 21.12.1933 của Thống đốc Nam kỳ
M.J. Krautheimer.

(52) Do Dụ số 10 ngày 30.3.1938 của Hoàng đế Bảo đạị

(53) Do Sắc lệnh số 174 NV ngày 13.7.1961 của Tổng thống Ngô đình
Diệm.

(54) Do Nghị định số 709 BNV/HCDP/26 của Tổng trưởng Nội vụ Trần
thiện Khiêm.

(55) Do Sắc lệnh số 143 NV ngày 22.10.1956 của Tổng thống Ngô
đình Diệm.

(56) Toàn văn đăng trong PEKING REVIEW, Bắc kinh, tập 17, số 3, ngày
17.1.1974, tr.3, dưới nhan đề "Statement by Spokesman of Chinese Ministrty
of Foreign Affairs."

(57) Toàn văn đăng trong PEKING REVIEW, tập 17, số 4, ng. 25.1.1974, tr.
3 4, dưới nhan đề "Statement of the Chinese Ministry of Foreign Affairs."

(58) Tuyên bố ngày 12.1.1974 của phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Việt
Nam Cộng hòa, nhan đề "Việt Nam Cộng hòa Bác bỏ Lời Tố cáo Phi
lý cùa Trung Cộng về Quần đảo Hoàng sạ" Bản quay ronéo, tr. 1.

(59) "Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Việt Nam Cộng hòa Về Việc Trung
cộng Vi phạm Chủ quyền của Việt Nam Cộng hòa Trên Các Quần đảo
Hoàng sa và Trường sa" ngày 16.1.1974. Bản quay ronéo, tr. 1 2.

(60) Tường thuật trong bài Freedomland, bđd.

(61) Đăng trong PEKING REVIEW, tập 17, số 4, ngày 25.1.1974, tr. 4.

(62) Toàn văn đăng trong PEKING REVIEW, tập 17, số 6, ngày 8.2.1974,
tr. 3, dưới nhan đề "Statement by Spokesman of Foreign Ministrỵ"

(63) Toàn văn đăng trong FREE CHINA WEEKLY, Đài bắc, ngày 10.2.1974,
tr. 1, dưới nhan đề 'ROC Reaffirms Spratly Titlẹ"

(64) TIME, New York, 11.3.1974.

(65) Xem Tạ quốc Tuấn, "Diễn tiến Cuộc Tranh chấp Về Chủ quyền
Trên Hai Quần đảo Hoàng sa và Trường sa Từ Sau Trận Hải chiến
19 20 Tháng 1/1974" đăng trong Việt Nam Tập chí, Campbell, California,
số 3 & 4, th. 8/1991, tr. 49 82. (Vì sự sơ ý kỹ thuật bài này tuy
được đăng trọn văn nhưng lại ghi lầm là "Còn Nữa").

(66) Tường thuật trong PEKING REVIEW, tập 17, số 14, ngày 5.4.1974,
tr. 1, nhan đề "Chinás Sovereignty Over Hsisha, Nansha Islands Reaffirmed."

(67) Đài Bắc kinh, chương trình Việt ngữ, ngày 3.7.1974, hồi 21
giờ 30. Chúng tôi tríchổ nguyên văn theo bản tin, không sửa đổi dù
Cách hành văn lai căng.

(68) Tường thuật trong British Broadcasting Corporation, Summary of World
Broadcasts, Part III: The Far East (viết tắt: FE), số 6070.

(69) Đó là Trung Pháp Hòa ước ký tại Thiên tân ngày 11.5.1884, sau
được ưng chun bằng một hòa ước khác ký ngày 9.6.1885.

(70) FE số 6075.

(71) Phạm văn Đồng nói tới cuộc chiến tranh 1960 1975.

(72) FE, số 6102.

(73) Hàn Niệm long không nói rõ hòa ước nàọ Có lẽ là hòa ước
1884 (Xem chú thích 69 bên trên).

(74) Tường thuật trong báo BEIJING REVIEW (tên viết theo phương pháp
phan âm tức pinyin của Trung Cộng), tập 26, số 39, ngày 26.9.1983,
tr. 8.

(75) Tên Việt Nam là Đá Hoa lau và tên Anh ngữ Swallow Reef.