MUO^'N CHO^'NG THAM NHU~NG PHA?I CHO^'NG DDO^.C TA`I

L. S. Nguye^~n Hu*~u Tho^'ng

Nga`y nay va^'n dde^` sinh tu*? cu?a ddo^`ng ba`o trong nu*o*'c la` la`m sao gia?i the^? ddu*o*.c che^' ddo^. Co^.ng Sa?n va` xa^y du*.ng ddu*o*.c che^' ddo^. Da^n Chu?.
Ai cu~ng ddo^`ng y' ra+`ng muo^'n ddu*a Ca'ch Ma.ng Da^n Chu? dde^'n tha`nh co^ng, pha?i co' su*. ye^?m tro*. ti'ch cu*.c cu?a ddo^`ng ba`o ha?i ngoa.i.
Trong li.ch su*? dda^'u tranh gia?i pho'ng da^n to^.c cho^'ng dde^' quo^'c va` chuye^n che^', chu*a tha^'y mo^.t quo^'c gia na`o la.i co' dda.i ha.nh nhu* Vie^.t Nam nga`y nay. DDo' la` su*. ha^.u thua^~n cu?a kho^'i ddo^ng dda?o ngu*o*`i Vie^.t ha?i ngoa.i, hai trie^.u ngu*o*`i nhu* mo^.t, ddo^`ng lo`ng hu*o*'ng ve^` que^ hu*o*ng, mong cho da^n to^.c va` dda^'t nu*o*'c tie^'n le^n.
Chu*a no'i ve^` su*'c ma.nh ta`i cha'nh, ddu? kha? na+ng tie^'p vie^.n mo^~i na+m da+m ba ty? my~ kim cho quo^'c no^.i khi dda^'t nu*o*'c co' tu*. do.
Chu*a no'i ve^` su*'c ma.nh pha't trie^?n vo*'i ha`ng tra+m nga`n chuye^n vie^n ky~ thua^.t gia thu*o*.ng tha+.ng, ddu? mo.i nga`nh, mo.i nghe^` sa+~n sa`ng tro*? ve^` kie^'n thie^'t quo^'c gia khi dda^'t nu*o*'c co' da^n chu?.
Chi? no'i ve^` ma+.t nha^n ta^m, vo*'i ha`ng trie^.u ta^'m lo`ng, nga`y dde^m hu*o*'ng ve^` que^ hu*o*ng ye^u da^'u, mong cho ddo^`ng ba`o ddu*o*.c ha.nh phu'c, cho da^n to^.c ddu*o*.c tu*. do thi` ddo' cu~ng la` mo^.t su*'c ma.nh tinh tha^`n vo^ gia'.
Mo^.t khi ddu*o*.c va^.n du.ng, su*'c ma.nh na`y se~ ta.o tha`nh ddo^.ng lu*.c thu'c dda^?y cuo^.c va^.n ddo^.ng li.ch su*? cu?a ngu*o*`i Vie^.t trong nu*o*'c ddu*'ng le^n ddo`i quye^`n so^'ng, quye^`n tu*. do va` quye^`n mu*u ca^`u ha.nh phu'c.
Nga`y nay ba+`ng tham nhu~ng va` la.m quye^`n va` vo*'i mo^.t chi'nh sa'ch kinh te^' la.c ha^.u, phe la~nh dda.o Co^.ng Sa?n dda~ ddu*a da^n to^.c dde^'n la^`m than ddo'i kho^?, lo*.i tu*'c bi`nh qua^n mo^~i dda^`u ngu*o*`i ta.i Vie^.t Nam chu*a ddu*o*.c mo^.t my~ kim mo^.t nga`y. Trong khi ddo' ta.i Phi Lua^.t Ta^n la` 3 my~ kim, ta.i Tha'i Lan la` 6 my~ kim, ta.i Ma~ Lai la` 10 my~ kim, ta.i DDa.i Ha`n la` 25 my~ kim, ta.i DDa`i Loan la` 40 my~ kim va` ta.i Ta^n Gia Ba la` 85 my~ kim. DDa+.c bie^.t la` ta.i Congo, mo^.t cu*.u thuo^.c ddi.a cu?a Pha'p ta.i Phi Cha^u, lo*.i tu*'c bi`nh qua^n mo^~i dda^`u ngu*o*`i cu~ng ga^'p ddo^i Vie^.t Nam (Britannica Book of the Year 2001).
Ho*n nu*~a vi` kho^ng co' su*. kie^?m soa't va` che^' ta`i, phe la~nh dda.o CS dda~ sang ddoa.t ta^'t ca? ta`i sa?n quo^'c gia, ke^? ca? ca'c nga^n khoa?n vie^.n tro*. ta'i thie^'t va` vie^.n tro*. nha^n dda.o. Ba+`ng di~ co^ng vi tu*, bie^?n thu? co^ng quy~, ho^'i ma.i quye^`n the^', su*u cao thue^' na+.ng, ho. dda~ la`m gia`u ba^'t chi'nh dde^? tro*? tha`nh nhu*~ng trie^.u phu' va` ti? phu'. Do su*. che^nh le^.ch gia`u nghe`o qua' dda'ng, lo*.i tu*'c thu*.c su*. cu?a ngu*o*`i da^n trung bi`nh ta.i no^ng tho^n chi? ddu*o*.c 1/2 my~ kim hay 1/4 my~ kim mo^.t nga`y. Nga`y nay ta.i nhie^`u khu vu*.c, ngu*o*`i no^ng da^n Mie^`n Ba+'c pha?i lao ddo^.ng 4 nga`y mo*'i ddu*o*.c 1 my~ kim, nghi~a la` mo^~i nga`y chi? ddu*o*.c 25 xu hay 1 quarter.
Chu'ng ta ha~y la^'y ddo^`ng quarter ra nga+'m nhi`n dde^? tho^ng ca?m vo*'i tha^n pha^.n cu?a ddo^`ng ba`o trong nu*o*'c. Trong ddo^`ng quarter co' ghi chu*~ liberty, nghi~a la` tu*. do, gia?i pho'ng. Va` chu'ng ta ha~y tu*. nhu? ra+`ng chu'ng ta pha?i go'p pha^`n va`o vie^.c gia?i pho'ng ddo^`ng ba`o kho?i su*. nghe`o ddo'i tu'ng thie^'u, kho?i su*. tha^'t ho.c ngu do^'t, kho?i su*. so*. ha~i dda`n a'p, kho?i na.n chuye^n che^', kho?i na.n CS. Ca'ch dda^y 70 na+m, Pha.m Quy`nh dda~ ca?nh gia'c chu'ng ta ve^` na.n di.ch ha.ch CS. Nga`y nay, vo*'i kinh nghie^.m ba?n tha^n, chu'ng ta bie^'t ra+`ng CS co`n nguy ha.i ho*n di.ch ha.ch. No' la` be^.nh ung thu*. Ma` ung thu* thi` kho^ng the^? tri. lie^.u ddu*o*.c. Ung thu* chi? co' the^? ca+'t bo? ddi. CS cu~ng va^.y. Che^' ddo^. CS kho^ng the^? su*?a chu*~a ddu*o*.c. No' pha?i bi. gia?i the^?!
Tuy nhie^n mo^.t so^' ngu*o*`i la.i nha^.n ddi.nh ra+`ng hie^.n nay CS dda~ gia?i the^? ro^`i, va` dda?ng CS chi? co`n la` mo^.t dda?ng Mafia, hay ba+ng dda?ng. Do ddo' chu'ng ta chi? ca^`n cho^'ng tham nhu~ng, chu*' kho^ng ca^`n dda^'u tranh gia?i the^? CS nu*~a.
Nha^.n ddi.nh nhu* va^.y la` chu? quan va` kho^ng hie^?u ro~ ba?n cha^'t CS.
Tre^n thu*.c te^', ba+`ng tham nhu~ng va` la.m quye^`n, phe la~nh dda.o CS dda~ ta^.p trung va` sang ddoa.t ta^'t ca? ca'c ta`i sa?n quo^'c gia dde^? thu? lo*.i rie^ng va` la`m gia`u ba^'t cha'nh. Theo ca'c ta`i lie^.u dda'ng tin ca^.y thi` hie^.n nay co' tre^n 30 ca'n bo^. CS cao ca^'p dda~ ti'ch lu~y nhu*~ng ta`i sa?n kho^?ng lo^` ha`ng chu.c trie^.u va` ha`ng tra+m trie^.u my~ kim. Nhu*~ng ta`i sa?n na`y bao go^`m nhu*~ng tru*o*ng mu.c nga^n ha`ng ta.i ngoa.i quo^'c, nhu*~ng ba^'t ddo^.ng sa?n va` nhu*~ng co* so*? kinh doanh thu*o*ng ma.i o*? trong nu*o*'c.
Vi` kho^ng co' su*. kie^?m soa't va` che^' ta`i cu?a quo^'c da^n, cu?a ddo^'i la^.p, cu?a ba'o chi', cu?a to`a a'n va` quo^'c ho^.i, nhu*~ng ke? ba^'t lu*o*ng tham nhu~ng na`y dda~ kho^ng bi. truy to^', kho^ng bi. ke^'t a'n va` kho^ng bi. ti.ch thu ta`i sa?n. DDo^`ng ba`o vo^ cu`ng pha^~n ua^'t ve^` su*. bao che na`y. Do ddo' ho. co^ng khai mie^.t thi. phe la~nh dda.o CS, va` dda~ to^' ca'o ddi'ch danh con tha+`ng Kie^.t, con tha+`ng Kha?i, cha'u tha+`ng DDo^~ Mu*o*`i v.v. Mo*'i dda^y cu*.u To^?ng Bi' Thu* DDo^~ Mu*o*`i, vo*'i ddo^`ng lu*o*ng che^'t ddo'i, dda~ da'm ta+.ng du*~ mo^.t la^`n mo^.t trie^.u my~ kim. Ha`nh vi na`y cho bie^'t ra^'t co' the^? o^ng ta dda~ ti'ch lu~y ddu*o*.c ha`ng chu.c trie^.u my~ kim.
DDa^`u na+m nay khi co' ba+`ng chu*'ng cho bie^'t phe la~nh dda.o CS dda~ pha?n bo^.i to^? quo^'c ba+`ng ca'ch nhu*o*.ng dda^'t bie^n gio*'i va` ba'n nu*o*'c Bie^?n DDo^ng cho Trung Quo^'c, mo^.t so^' si~ phu va` bo^ la~o ta.i Ha` No^.i dda~ tri`nh Tha^'t Tra?m So*', ddo`i tra?m quye^'t 7 ke? quye^`n tha^`n ha.i da^n ba'n nu*o*'c la`: Mu*o*`i, Anh. Kie^.t, Phie^u, Lu*o*ng, Kha?i, Ma.nh (DDo^~ Mu*o*~i, Le^ DDu*'c Anh, Vo~ Va+n Kie^.t, Le^ Kha? Phie^u, Tra^`n DDu*'c Lu*o*ng, Phan Va+n Kha?i, va` No^ng DDu*'c Ma.nh).

DDie^`u dda'ng lu*u y' la` trong khi Mafia chi? la` mo^.t dda?ng cu*o*'p thu*o*`ng, thi` DDa?ng CS la` mo^.t dda?ng cu*o*'p dda~ cu*o*'p ddu*o*.c chi'nh quye^`n.
Cu~ng vi` va^.y, ho. co' chi'nh phu? tay sai dde^? thi ha`nh ddu*o*`ng lo^'i chi'nh sa'ch cu?a DDa?ng, va` dda~ su*? du.ng nga^n sa'ch quo^'c gia va`o vie^.c nuo^i du*o*~ng ca'c ca'n bo^. dda?ng vie^n.
Ho. co`n co' quo^'c ho^.i bu` nhi`n dde^? ho*.p thu*'c ho'a nhu*~ng nghi. quye^'t cu?a DDa?ng, va` dda~ ghi DDie^`u 4 Hie^'n Pha'p gia`nh ddo^.c quye^`n la~nh dda.o cho DDa?ng CS.
Ho. co`n co' to`a a'n co^ng cu. dde^? mo^.t ma+.t bao che nhu*~ng ha`nh vi tham nhu~ng cu?a nhu*~ng ke? ba^'t lu*o*ng, ma+.t kha'c la.i ba+'t giam ddo^.c ddoa'n nhu*~ng pha^`n tu*? lu*o*ng thie^.n co' lo`ng vo*'i dda^'t nu*o*'c, dda~ du~ng ca?m ddu*'ng le^n to^' ca'o ba.o quye^`n, ddo`i tu*. do da^n chu? va` nha^n quye^`n.

Ho*n nu*~a, sau khi cu*o*'p ddu*o*.c chi'nh quye^`n, DDa?ng CS dda~ thie^'t la^.p mo^.t che^' ddo^. ddo^.c ta`i toa`n tri..
Do ddo' nga`y na`o DDa?ng CS co`n giu*~ ddo^.c quye^`n la~nh dda.o, vi pha.m quye^`n da^n to^.c tu*. quye^'t, quye^`n tham gia chi'nh quye^`n va` quye^`n tu*. do tuye^?n cu*, thi` chu'ng ta co`n pha?i dda^'u tranh dde^? gia?i the^? CS.
Nga`y na`o ho. co`n giu*~ ddo^.c quye^`n tu* tu*o*?ng dde^? pho^? bie^'n ta.i ca'c tru*o*`ng co^ng la^.p chu? thuye^'t Ma'c-Le^ pha?n da^n to^.c va` pha?n nha^n loa.i, thi` chu'ng ta co`n pha?i dda^'u tranh dde^? gia?i the^? CS.
Nga`y na`o ho. co`n chu? tru*o*ng tie^u die^.t to^n gia'o trong chu? thuye^'t va` dda`n a'p to^n gia'o trong chi'nh sa'ch, thi` chu'ng ta co`n pha?i dda^'u tranh dde^? gia?i the^? CS.
Nga`y na`o ho. co`n giu*~ ddo^.c quye^`n tho^ng tin, ddo^.c quye^`n ba'o chi' va` kho^ng cho tu* nha^n ra ba'o, thi` chu'ng ta co`n pha?i dda^'u tranh dde^? gia?i the^? CS.
Va` nga`y na`o ho. co`n vi pha.m quye^`n tu*. do ho^.i ho.p, tu*. do la^.p ho^.i va` la^.p dda?ng, thi` chu'ng ta co`n pha?i dda^'u tranh dde^? gia?i the^? CS.
Nga`y nay DDa?ng CS la` mo^.t con ra+'n hai dda^`u, dda^`u kinh te^' Mafia vo*'i tham nhu~ng bo'c lo^.t va` dda^`u chi'nh tri. ddo^.c ta`i vo*'i dda`n a'p khu?ng bo^'. Na.n nha^n tru*.c tie^'p cu?a che^' ddo^. la.i la` nhu*~ng ngu*o*`i dda~ ti'ch cu*.c go'p pha^`n xa^y du*.ng che^' ddo^., nhu* ca'c cu*.u chie^'n binh, thu*o*ng phe^' binh, gia ddi`nh lie^.t si~ v...v...
Do ddo' muo^'n cho dda^'t nu*o*'c va` da^n to^.c tie^'n le^n, chu'ng ta pha?i dda^'u tranh gia?i the^? CS, ba+`ng ca'ch che'm ddu*'t 2 dda^`u con ra+'n.
Vo*'i su*. ye^?m tro*. ti'ch cu*.c cu?a ddo^`ng ba`o ha?i ngoa.i va` su*. dda^'u tranh kie^n cu*o*`ng cu?a ddo^`ng ba`o trong nu*o*'c, cuo^.c Ca'ch Ma.ng Da^n Chu? ta.i Vie^.t Nam nha^'t ddi.nh se~ tha`nh co^ng.

Nga`y 6 tha'ng 4 na+m 2003

Lua^.t Su* Nguye^~n Hu*~u Tho^'ng
Trong Ca^u La.c Bo^. Va+n Ho'a Vie^.t Nam