THA+.P DIE^.N MAI PHU.C
MA^.T TRA+.N LUA+.T PHA'P TO`A A'N
trong 10 ma+.t dda^'u tranh gia?i the^? Co^.ng Sa?n
LS. Nguye^~n Hu*~u Tho^'ng


Tu*` ddau thu*o*ng va` che^'t cho'c, chu'ng ta ddu*'ng le^n dda^'u tranh vo*'i nie^`m hy vo.ng va` tin tu*o*?ng ra+`ng ro^`i dda^y DDa^'t Nu*o*'c se~ no*? hoa, Que^ Hu*o*ng se~ thanh bi`nh va` Da^n To^.c se~ an la.c.

Nga`y nay va^'n dde^` sinh tu*? cu?a ddo^`ng ba`o trong nu*o*'c la` la`m sao gia?i the^? ddu*o*.c che^' ddo^. Co^.ng Sa?n va` xa^y du*.ng ddu*o*.c che^' ddo^. Da^n Chu?. Mo.i ngu*o*`i ddo^`ng y' ra+`ng muo^'n ddu*a Ca'ch Ma.ng Da^n Chu? dde^'n tha`nh co^ng pha?i co' su*. dda^'u tranh kie^n cu*o*`ng cu?a ddo^`ng ba`o trong nu*o*'c va` su*. ye^?m tro*. ti'ch cu*.c cu?a ddo^`ng ba`o ha?i ngoa.i.

Trong li.ch su*? dda^'u tranh gia?i pho'ng da^n to^.c cho^'ng dde^' quo^'c va` chuye^n che^', chu*a tha^'y mo^.t quo^'c gia na`o la.i co' co* may nhu* Vie^.t Nam nga`y nay. DDo' la` su*. ha^.u thua^~n cu?a kho^'i ddo^ng dda?o ngu*o*`i Vie^.t ha?i ngoa.i, hai trie^.u ngu*o*`i nhu* mo^.t, ddo^`ng lo`ng hu*o*'ng ve^` que^ hu*o*ng, mong cho da^n to^.c va` dda^'t nu*o*'c tie^'n le^n.

Chu*a no'i ve^` su*'c ma.nh ta`i cha'nh, ddu? kha? na+ng tie^'p vie^.n mo^~i na+m da+m ba ty? my~ kim cho quo^'c no^.i khi dda^'t nu*o*'c co' tu*. do. Chu*a no'i ve^` su*'c ma.nh pha't trie^?n, vo*'i ha`ng tra+m nga`n chuye^n vie^n ky~ thua^.t gia thu*o*.ng tha+.ng, ddu? mo.i nga`nh, mo.i nghe^`, sa+~n sa`ng tro*? ve^` kie^'n thie^'t quo^'c gia khi dda^'t nu*o*'c co' da^n chu?. Chi? no'i ve^` ma+.t nha^n ta^m, vo*'i ha`ng trie^.u ta^'m lo`ng, nga`y dde^m hu*o*'ng ve^` que^ hu*o*ng ye^u da^'u, mong cho ddo^`ng ba`o ddu*o*.c ha.nh phu'c, cho da^n to^.c ddu*o*.c tu*. do thi` ddo' cu~ng la` mo^.t su*'c ma.nh tinh tha^`n vo^ gia'. Mo^.t khi ddu*o*.c va^.n du.ng, su*'c ma.nh na`y se~ ta.o tha`nh ddo^.ng lu*.c dde^? thu'c dda^?y cuo^.c va^.n ddo^.ng li.ch su*? cu?a ngu*o*`i Vie^.t trong nu*o*'c ddu*'ng le^n ddo`i quye^`n so^'ng, quye^`n tu*. do va` quye^`n mu*u ca^`u ha.nh phu'c.

Nga`y nay ba+`ng tham nhu~ng va` la.m quye^`n, vo*'i mo^.t chi'nh sa'ch kinh te^' la.c ha^.u, phe la~nh dda.o Co^.ng Sa?n dda~ ddu*a da^n to^.c dde^'n la^`m than ddo'i kho^?, lo*.i tu*'c bi`nh qua^n mo^~i dda^`u ngu*o*`i ta.i Vie^.t Nam chu*a ddu*o*.c mo^.t my~ kim mo^.t nga`y. Trong khi ddo' ta.i Phi Lua^.t Ta^n la` 3 my~ kim, ta.i Tha'i Lan la` 6 my~ kim, ta.i Ma~ Lai la` 10 my~ kim, ta.i DDa.i Ha`n la` 25 my~ kim, ta.i DDa`i Loan la` 40 my~ kim va` ta.i Ta^n Gia Ba la` 85 my~ kim. DDa+.c bie^.t la` ta.i Congo, mo^.t cu*.u thuo^.c ddi.a cu?a Pha'p ta.i Phi Cha^u, lo*.i tu*'c bi`nh qua^n mo^~i dda^`u ngu*o*`i cu~ng ga^'p ddo^i Vie^.t Nam. Theo Ba'ch Khoa Toa`n Thu* Britannica na+m 2001, lo*.i tu*'c bi`nh qua^n mo^~i dda^`u ngu*o*`i ta.i Vie^.t Nam la` $350 my~ kim mo^.t na+m, so vo*'i $680 my~ kim ta.i Congo.

Ho*n nu*~a vi` kho^ng co' su*. kie^?m soa't va` che^' ta`i, phe la~nh dda.o CS dda~ sang ddoa.t ta^'t ca? ta`i sa?n quo^'c gia dde^? la`m gia`u ba^'t chi'nh va` dda~ tro*? tha`nh nhu*~ng trie^.u phu' va` ti? phu'. Trong khi ddo' ngu*o*`i da^n vo^ sa?n va^~n hoa`n la` vo^ sa?n va` kho^ng co' mo^.t ddo^`ng xu di'nh tu'i. Do su*. che^nh le^.ch gia`u nghe`o qua' dda'ng, lo*.i tu*'c thu*.c su*. cu?a ngu*o*`i da^n trung bi`nh ta.i no^ng tho^n chi? ddu*o*.c 1/2 my~ kim hay 1/4 my~ kim mo^.t nga`y. Nga`y nay ta.i nhie^`u ddi.a phu*o*ng, ngu*o*`i no^ng da^n Mie^`n Ba+'c pha?i lao ddo^.ng 4 nga`y mo*'i ddu*o*.c 1 my~ kim, nghi~a la` mo^~i nga`y chi? ddu*o*.c 25 xu hay 1 quarter.

Chu'ng ta ha~y la^'y ddo^`ng quarter ra nga+'m nhi`n dde^? tho^ng ca?m vo*'i tha^n pha^.n cu?a ddo^`ng ba`o trong nu*o*'c. Trong ddo^`ng quarter co' ghi chu*~ liberty, nghi~a la` tu*. do, gia?i pho'ng. Va` chu'ng ta ha~y tu*. nhu? ra+`ng chu'ng ta se~ go'p pha^`n va`o vie^.c gia?i pho'ng ddo^`ng ba`o kho?i su*. nghe`o ddo'i tu'ng thie^'u, kho?i su*. tha^'t ho.c ngu do^'t, kho?i su*. so*. ha~i dda`n a'p, kho?i na.n chuye^n che^', kho?i na.n CS.

Ca'ch dda^y 70 na+m, Pha.m Quy`nh dda~ ca?nh gia'c chu'ng ta ve^` na.n di.ch ha.ch CS. Nga`y nay, vo*'i kinh nghie^.m ba?n tha^n, chu'ng ta bie^'t ra+`ng CS co`n nguy ha.i ho*n di.ch ha.ch. Co^.ng Sa?n la` be^.nh ung thu*. Ma` ung thu* thi` kho^ng the^? tri. lie^.u ddu*o*.c. Ung thu* chi? co' the^? ca+'t bo? ddi. CS cu~ng va^.y. Che^' ddo^. CS kho^ng the^? su*?a chu*~a ddu*o*.c. No' pha?i bi. gia?i the^?!

I. CO^.NG SA?N DDA~ GIA?I THE^? RO^`I.
Tuy nhie^n mo^.t so^' ngu*o*`i la.i nha^.n ddi.nh ra+`ng, nga`y nay che^' ddo^. CS dda~ gia?i the^? ro^`i, va` dda?ng CS chi? co`n la` mo^.t dda?ng Mafia, hay ba+ng dda?ng. Do ddo' chu'ng ta chi? ca^`n cho^'ng tham nhu~ng chu*' kho^ng ca^`n dda^'u tranh gia?i the^? CS nu*~a. Nha^.n ddi.nh nhu* va^.y la` chu? quan va` kho^ng hie^?u ro~ ba?n cha^'t CS.

Tre^n thu*.c te^', ba+`ng tham nhu~ng va` la.m quye^`n, phe la~nh dda.o CS dda~ ta^.p trung va` sang ddoa.t ta^'t ca? ca'c ta`i sa?n quo^'c gia dde^? thu? lo*.i rie^ng va` la`m gia`u ba^'t cha'nh. Theo ca'c ta`i lie^.u dda'ng tin ca^.y, thi` hie^.n nay co' tre^n 30 ca'n bo^. CS cao ca^'p dda~ ti'ch lu~y nhu*~ng ta`i sa?n kho^?ng lo^` ha`ng chu.c trie^.u va` ha`ng tra+m trie^.u my~ kim.

Vi` kho^ng co' su*. kie^?m soa't va` che^' ta`i cu?a quo^'c da^n, cu?a ddo^'i la^.p, cu?a ba'o chi', cu?a to`a a'n va` quo^'c ho^.i, nhu*~ng ke? tham nhu~ng ba^'t lu*o*ng na`y dda~ kho^ng bi. truy to^', kho^ng bi. ke^'t a'n va` kho^ng bi. ti.ch thu ta`i sa?n. DDo^`ng ba`o vo^ cu`ng pha^~n ua^'t ve^` su*. bao che na`y. Ho. co^ng khai mie^.t thi. phe la~nh dda.o CS, va` dda~ to^' ca'o ddi'ch danh con tha+`ng Kie^.t, con tha+`ng Kha?i, cha'u tha+`ng DDo^~ Mu*o*`i v...v... Mo*'i dda^y cu*.u To^?ng Bi' Thu* DDo^~ Mu*o*`i, vo*'i ddo^`ng lu*o*ng che^'t ddo'i, dda~ da'm ta+.ng du*~ mo^.t la^`n mo^.t trie^.u my~ kim. Ha`nh vi na`y cho bie^'t o^ng ta dda~ ti'ch lu~y ddu*o*.c ha`ng chu.c trie^.u my~ kim.

DDa^`u na+m ngoa'i khi co' ba+`ng chu*'ng cho bie^'t phe la~nh dda.o CS dda~ pha?n bo^.i to^? quo^'c ba+`ng ca'ch nhu*o*.ng dda^'t bie^n gio*'i va` ba'n nu*o*'c Bie^?n DDo^ng cho Trung Quo^'c, mo^.t so^' si~ phu va` bo^ la~o ta.i Ha` No^.i dda~ tri`nh Tha^'t Tra?m So*', ddo`i tra?m quye^'t 7 ke? quye^`n tha^`n: Mu*o*`i, Anh. Kie^.t, Phie^u, Lu*o*ng, Kha?i, Ma.nh. DDie^`u dda'ng lu*u y' la` trong khi Mafia chi? la` mo^.t dda?ng cu*o*'p thu*o*`ng thi` DDa?ng CS nga`y na`y la` mo^.t dda?ng cu*o*'p dda~ cu*o*'p ddu*o*.c chi'nh quye^`n.

Cu~ng vi` va^.y, ho. co' chi'nh phu? tay sai dde^? thu*.c thi ddu*o*`ng lo^'i chi'nh sa'ch cu?a DDa?ng, va` dda~ su*? du.ng nga^n sa'ch quo^'c gia va`o vie^.c nuo^i du*o*~ng ca'c ca'n bo^. dda?ng vie^n. Ho. co`n co' quo^'c ho^.i bu` nhi`n dde^? ho*.p thu*'c ho'a nhu*~ng nghi. quye^'t cu?a DDa?ng, va` dda~ ghi DDie^`u 4 Hie^'n Pha'p gia`nh ddo^.c quye^`n la~nh dda.o cho DDa?ng CS. Ho. co`n co' to`a a'n co^ng cu. dde^? mo^.t ma+.t bao che nhu*~ng ha`nh vi tham nhu~ng cu?a nhu*~ng ke? ba^'t lu*o*ng pha.m pha'p, ma+.t kha'c la.i ba+'t giam ddo^.c ddoa'n nhu*~ng pha^`n tu*? lu*o*ng thie^.n dda~ da'm ddu*'ng le^n to^' ca'o ba.o quye^`n, ddo`i tu*. do, co^ng ly', da^n chu? va` nha^n quye^`n.

Ho*n nu*~a, sau khi cu*o*'p ddu*o*.c chi'nh quye^`n, DDa?ng CS dda~ thie^'t la^.p mo^.t che^' ddo^. ddo^.c ta`i toa`n tri..
Do ddo', nga`y na`o DDa?ng CS co`n giu*~ ddo^.c quye^`n la~nh dda.o, vi pha.m quye^`n da^n to^.c tu*. quye^'t, quye^`n tham gia chi'nh quye^`n va` quye^`n tu*. do tuye^?n cu*, thi` chu'ng ta co`n pha?i dda^'u tranh dde^? gia?i the^? CS.

Nga`y na`o ho. co`n giu*~ ddo^.c quye^`n tu* tu*o*?ng dde^? pho^? bie^'n ta.i ca'c tru*o*`ng co^ng la^.p chu? thuye^'t Ma'c-Le^ pha?n da^n to^.c va` pha?n nha^n loa.i, thi` chu'ng ta co`n pha?i dda^'u tranh dde^? gia?i the^? CS.
Nga`y na`o ho. co`n chu? tru*o*ng tie^u die^.t to^n gia'o trong chu? thuye^'t va` dda`n a'p to^n gia'o trong chi'nh sa'ch, thi` chu'ng ta co`n pha?i dda^'u tranh dde^? gia?i the^? CS.
Nga`y na`o ho. co`n giu*~ ddo^.c quye^`n tho^ng tin, ddo^.c quye^`n ba'o chi' va` kho^ng cho tu* nha^n ra ba'o, thi` chu'ng ta co`n pha?i dda^'u tranh dde^? gia?i the^? CS.
Va` nga`y na`o ho. co`n vi pha.m quye^`n tu*. do ho^.i ho.p, tu*. do la^.p ho^.i va` tu*. do la^.p dda?ng, thi` chu'ng ta co`n pha?i dda^'u tranh dde^? gia?i the^? CS.

Nga`y nay DDa?ng CS la` mo^.t con ra+'n hai dda^`u, dda^`u kinh te^' Mafia vo*'i tham nhu~ng bo'c lo^.t, va` dda^`u chi'nh tri. ddo^.c ta`i vo*'i dda`n a'p khu?ng bo^'. Na.n nha^n tru*.c tie^'p cu?a che^' ddo^. la.i la` nhu*~ng ngu*o*`i dda~ ti'ch cu*.c go'p pha^`n xa^y du*.ng che^' ddo^., nhu* ca'c cu*.u chie^'n binh, thu*o*ng phe^' binh, gia ddi`nh lie^.t si~ v...v...
Do ddo' muo^'n cho da^n to^.c va` dda^'t nu*o*'c tie^'n le^n, chu'ng ta pha?i ke^'t ho*.p dda^'u tranh gia?i the^? CS, ba+`ng ca'ch che'm ddu*'t 2 dda^`u con ra+'n.

II. CO^.NG SA?N KHO^NG THE^? GIA?I THE^? DDDDO*.C.
Be^n ca.nh du* lua^.n cho ra+`ng CS dda~ tu*. gia?i the^? va` DDa?ng CS dda~ bie^'n tha`nh mo^.t dda?ng Mafia hay ba+ng dda?ng, co`n co' quan nie^.m cho ra+`ng CS kho^ng the^? na`o gia?i the^? ddu*o*.c.

DDa^y la` mo^.t quan nie^.m bi quan va` pha?n bie^.n chu*'ng. Vi` chi? tre^n bi`nh die^.n to^n gia'o dda.o ly', nhu*~ng nguye^n ly' chu? thuye^'t mo*'i co' gia' tri. tuye^.t ddo^'i la` nhu*~ng cha^n ly' vi~nh cu*?u, nhu* ddu*'c tu*` bi cu?a Nha` Pha^.t, ddu*'c ba'c a'i cu?a Chu'a Kito^, hay ddu*'c nha^n nghi~a cu?a Kho^?ng Phu Tu*?. Tre^n bi`nh die^.n da^n sinh xa~ ho^.i, ca'c nguye^n ly' chu? thuye^'t chi? co' gia' tri. tu*o*ng ddo^'i theo tho*`i gian va` kho^ng gian. Ve^` ma+.t kinh te^' chi'nh tri., ca'c che^' ddo^. ddu*o*.c thie^'t la^.p dde^? quy ddi.nh nhu*~ng tu*o*ng quan giu*~a ngu*o*`i da^n va` quo^'c gia.

Do ddo' no' pha?i thay ddo^?i theo tri`nh ddo^. y' thu*'c cu?a ngu*o*`i da^n, ddie^`u kie^.n kinh te^' chi'nh tri. cu?a quo^'c gia va` tra`o lu*u tie^'n ho'a cu?a li.ch su*?.
Trong li.ch su*? nha^n loa.i co^? kim, nhu*~ng che^' ddo^. ta`n ba.o nha^'t nhu* cu?a Kie^.t Tru., Ta^`n Thu?y Hoa`ng, Tha`nh Ca't Tu* Ha~n, Hitler, Stalin, Mao Tra.ch DDo^ng v...v... dda~ la^`n lu*o*.t tie^u vong vo*'i tho*`i gian.
Cu~ng vi` va^.y ta.i A+u Cha^u, chi? trong vo`ng hai na+m (tu*` 1989 dde^'n 1991), 22 quo^'c gia dda~ la^`n lu*o*.t gia?i the^? CS: 7 nu*o*'c thuo^.c Bu*'c Ma`n Sa+'t DDo^ng A+u la` Ba Lan, Hung Gia Lo*.i, Tie^.p Kha+'c, DDo^ng DDu*'c, Albanie,
Bulgarie, Roumanie, va` 15 nu*o*'c thuo^.c Lie^n Bang So^ Vie^'t.

Ha^.u qua? da^y chuye^`n cu?a su*. gia?i the^? CS A+u Cha^u la` su*. tie^u vong cu?a mo^.t so^' che^' ddo^. CS A' Phi nhu* ta.i Angola, Mozambique, Ethiopie, A Phu' Ha~n, Mo^ng Co^?, Cao Mie^n v...v...
Da^`u sao chu'ng ta y' thu*'c ra+`ng ta.i Vie^.t Nam gia?i the^? Co^.ng Sa?n va` xa^y du*.ng da^n chu? la` cuo^.c dda^'u tranh tru*o*`ng ky` va` cam go. DDa^y la` mo^.t vie^.c thie^n nan va.n nan, mo^.t cuo^.c la^'p bie^?n va' tro*`i.

Trong cuo^.c chie^'n dda^'u na`y chu'ng ta pha?i ti`m hie^?u nhu*~ng nhu*o*.c ddie^?m cu?a ddo^'i phu*o*ng dde^? khai tha'c, va` nhu*~ng vo~ khi' cu?a ddo^'i phu*o*ng dde^? ho'a gia?i.
Nhu*~ng nhu*o*.c ddie^?m cu?a CS la`: ddo^.c ta`i, tham nhu~ng, ba^'t co^ng, ba^'t lu*.c, thu*o*`ng xuye^n vi pha.m nha^n quye^`n va` tra+'ng tro*.n vi pha.m nha^n quye^`n.

Hai vo~ khi' chie^'n lu*o*.c cu?a CS la`: tuye^n truye^`n do^'i tra' va` dda`n a'p khu?ng bo^'.

III. HAI VO~ KHI' CHIE^'N LDDO*.C CU?A CO^.NG SA?N
Tuye^n truye^`n do^'i tra' va` dda`n a'p khu?ng bo^' la` hai vo~ khi' chie^'n lu*o*.c cu?a CS dde^? cu*o*'p chi'nh quye^`n va` cu?ng co^' chi'nh quye^`n. DDa^y la` mo^.t ca+.p song co^? kie^'m pha?i su*? du.ng ddo^`ng tho*`i, ma^'t mo^.t la` ma^'t ta^'t ca?. Ne^'u chi? co' tuye^n truye^`n ddo^'i tra', ma` kho^ng co' dda`n a'p khu?ng bo^', thi` CS se~ tie^u vong. Tra'i la.i ne^'u chi? co' dda`n a'p khu?ng bo^', ma` kho^ng the^? tuye^n truye^`n do^'i tra' ddu*o*.c nu*~a, thi` CS cu~ng se~ bi. gia?i the^?.

Li.ch su*? dda~ chu*'ng minh ddie^`u ddo'. Ta.i DDo^ng DDu*'c va` Lo^~ Ma Ni na+m 1989, bo^. ma'y co^ng an ki`m ke.p cu~ng ra^'t hung du*~. No' co' su*. da~ man cu?a ma^.t vu. Gestapo tho*`i Hitler, va` su*. ta`n a'c cu?a ma^.t vu. KGB tho*`i Stalin. Va^.y ma` khi ngu*o*`i da^n dda~ bie^'t ro~ ma+.t tha^.t cu?a CS va` dda~ ddu*'ng le^n ddo`i Da^n To^.c Tu*. Quye^'t, thi` vo~ khi' dda`n a'p kho^ng co`n hie^.u nghie^.m nu*~a.

Ta.i Lie^n Xo^ cu~ng va^.y. DDe^? cho^'ng la.i a^m mu*u dda?o cha'nh nga`y
19-8-1991 cu?a phe CS cu*.c ddoan, nha^n da^n dda~ ddu*'ng le^n ddo`i gia?i the^? CS. Qua^n ddo^.i xua^'t pha't tu*` nha^n da^n, dda~ ddu*'ng ve^` phi'a da^n. Va` co^ng an ma^.t vu. pha?i bo' tay, kho^ng da'm ba+'n va`o ddoa`n ngu*o*`i bie^?u ti`nh.

Trong ky? nguye^n tho^ng tin, tuye^n truye^`n do^'i tra' dda~ ma^'t hie^.u nghie^.m. Va` nga`y nay, dda`n a'p khu?ng bo^' la` vo~ khi' chie^'n lu*o*.c cu?a Co^.ng Sa?n dde^? cu?ng co^' chi'nh quye^`n.
5 ba^.c thang dda`n a'p khu?ng bo^' la`: thu? tie^u ca' nha^n, ta`n sa't ta^.p the^?, ho.c ta^.p ca?i ta.o, lua^.t pha'p to`a a'n va` qua?n che^' ha`nh cha'nh.

1) Thu? tie^u ca' nha^n.
Ma+.c da^`u kho^ng ngu*`ng ke^u go.i ddoa`n ke^'t quo^'c gia, DDa?ng CS dda~ thu? tie^u nhu*~ng ngu*o*`i quo^'c gia ye^u nu*o*'c co' uy ti'n va` ha^.u thua^~n vi` ho. la` nhu*~ng ddo^'i thu? nguy hie^?m cu?a CS tre^n ddu*o*`ng cu*o*'p chi'nh quye^`n. Sau khi cu*o*'p ddu*o*.c chi'nh quye^`n na+m 1945, Co^.ng Sa?n dda~ thu? tie^u: Ta. Thu Tha^u, Phan Va+n Hu`m, Tra^`n va+n Tha.ch, v...v... (trong nho'm Ta^n Ta? Pha'i); Pha.m Quy`nh, Bu`i Quang Chie^u, Du*o*ng Va+n Gia'o, Nguye^~n Va+n Sa^m, Ho^` Va+n Nga` v...v... (trong ca'c nho'm La^.p Hie^'n); DDu*'c Gia'o Chu? Huy`nh Phu' So^? (Ho`a Ha?o); Tru*o*ng Tu*? Anh (DDa.i Vie^.t), Ly' DDo^ng A' (Duy Da^n); Kha'i Hu*ng, Nhu*o*.ng To^'ng (Quo^'c Da^n DDa?ng) v...v...

2) Ta`n sa't ta^.p the^?.
DDo^`ng tho*`i vo*'i thu? tie^u ca' nha^n, DDa?ng CS co`n ta`n sa't ta^.p the^?.
Ta`n sa't ta^.p the^? vi` ly' do to^n gia'o, nhu* vie^.c sa't ha.i ca'c ti'n ddo^` Cao DDa`i va` Ho`a Ha?o trong Chie^'n Tranh DDo^ng Du*o*ng; ta`n sa't ta^.p the^? vi` ly' do dda?ng pha'i nhu* vie^.c sa't ha.i ca'c ca'n binh Quo^'c Da^n DDa?ng, DDo^`ng Minh Ho^.i, DDa.i Vie^.t, Duy Da^n v...v... tu*` tha^.p nie^n 1940; ta`n sa't ta^.p the^? vi` ly' do giai ca^'p, nhu* vie^.c sa't ha.i 200 nga`n no^ng da^n tie^?u tu* sa?n ddu*o*.c ddo^n le^n ha`ng ddi.a chu? trong 5 ddo*.t dda^'u to^' ca?i ca'ch ruo^.ng dda^'t trong tha^.p nie^n 1950; ta`n sa't ta^.p the^? vi` ly' do chi'nh kie^'n, nhu* vie^.c sa't ha.i 4 nga`n ngu*o*`i quo^'c gia ta.i Hue^' trong di.p Te^'t Ma^.u Tha^n. Vu. ta`n sa't ta^.p the^? Te^'t Ma^.u Tha^n cu?a DDa?ng CS Vie^.t Nam na+m 1968 dda~ mo*? ddu*o*`ng cho vu. ta`n sa't ta^.p the^? 2 trie^.u ngu*o*`i Cam Bo^'t cu?a DDa?ng CS Khmer tu*` 1975.

3) Ho.c ta^.p ca?i ta.o.
Vo~ khi' dda`n a'p khu?ng bo^' thu*' ba la` ho.c ta^.p ca?i ta.o. Ma+.c da^`u kho^ng ngu*`ng ho^ ha`o ho`a gia?i va` ho`a ho*.p da^n to^.c, tu*` 1975 DDa?ng CS dda~ ba+'t giam ha+`ng tra+m nga`n tri' thu*'c va+n nghe^. si~ va` qua^n ca'n cha'nh Vie^.t Nam Co^.ng Ho`a ta.i ca'c tra.i ta^.p trung, ngu*o*`i thi` 5, 7 na+m, ngu*o*`i thi` 15, 17 na+m. DDa^y la` nhu*~ng tra.i lao ddo^.ng kho^? sai hay lao ddo^.ng cu*o*~ng ba'ch dde^? ddo.a dda`y tha^n xa'c va` hu?y die^.t y' chi' cu?a tu` ca?i ta.o.

4) Lua^.t pha'p to`a a'n.
Vo~ khi' dda`n a'p khu?ng bo^' thu*' tu* la` lua^.t pha'p to`a a'n. Thay vi` dde^? ban pha't co^ng ly' cho ngu*o*`i da^n, va` ba?o ve^. con ngu*o*`i ve^` sinh ma.ng, tu*. do, danh du*. va` ta`i sa?n, to`a a'n va` lua^.t pha'p dda~ ddu*o*.c su*? du.ng nhu* nhu*~ng co^ng cu. dda`n a'p khu?ng bo^' dde^? ba+'t giam ddo^.c ddoa'n nhu*~ng ngu*o*`i dda^'u tranh o^n ho`a cho tu*. do, co^ng ly', da^n chu? va` nha^n quye^`n. Tu*` sau 1975 ho. dda~ truy to^':

a) Ve^` to^.i pha?n nghi.ch hay a^m mu*u la^.t ddo^? chi'nh quye^`n nha^n da^n, va` dda~ ke^'t a'n Lua^.t Su* Nguye^~n Kha+'c Chi'nh tu` chung tha^n na+m 1976, ca'c Thu*o*.ng To.a Thi'ch Tue^. Si~ va` Thi'ch Tri' Sie^u 20 na+m tu` na+m 1988, Ba'c Si~ Nguye^~n DDan Que^' 20 na+m tu` na+m 1991, Gia'o Su* DDoa`n Vie^'t Hoa.t 15 na+m tu` na+m 1993, va` Gia'o Su* Nguye^~n DDi`nh Huy 15 na+m tu` na+m 1995.

b) Ve^` to^.i tuye^n truye^`n cho^'ng che^' ddo^., va` dda~ ke^'t a'n 3 ngu*o*`i con cu?a co^' Lua^.t Su* Tra^`n Va+n Tuye^n la` Tra^`n Vo.ng Quo^'c, Tra^`n Tu*? Thanh va` Tra^`n Tu*? Huye^`n 12 na+m tu`, 5 na+m tu` va` 3 na+m tu` na+m 1988. Ngoa`i ra ho. co`n tuye^n pha.t Lua^.t Su* DDoa`n Thanh Lie^m 12 na+m tu` na+m 1992. Na+m 1996 Le^ Ho^`ng Ha`, Ha` Si~ Phu va` Nguye^~n Kie^'n Giang dda~ bi. ke^'t a'n 2 na+m tu`, 1 na+m tu` va` 15 tha'ng tu` treo ve^` to^.i tie^'t lo^. bi' ma^.t Nha` Nu*o*'c, thay vi` to^.i tuye^n truye^`n cho^'ng che^' ddo^., da^`u ra+`ng ho. dda~ phu? ddi.nh che^' ddo^. va` tuye^n bo^' chia tay y' thu*'c he^. Co^.ng Sa?n.

c) Ve^` to^.i pha' hoa.i chi'nh sa'ch ddoa`n ke^'t giu*~a to^n gia'o va` chi'nh quye^`n, va` dda~ ke^'t a'n Linh Mu.c Nguye^~n Va+n Ly' 13 na+m tu` na+m 2001 (co^.ng the^m 2 na+m tu` ve^` to^.i vi pha.m quye^'t ddi.nh qua?n che^' ha`nh cha'nh). Na+m 1995 Ho`a Thu*o*.ng Thi'ch Qua?ng DDo^. cu~ng bi. ke^'t a'n 5 na+m tu` ve^` to^.i na`y, chi? vi` Nga`i dda~ to^? chu*'c cu*'u tro*. ca'c na.n nha^n lu~ lu.t ta.i ddo^`ng ba+`ng so^ng Cu*?u Long nha^n danh Gia'o Ho^.i Pha^.t Gia'o Vie^.t Nam Tho^'ng Nha^'t. Cu~ng trong na+m na`y Hoa`ng Minh Chi'nh dda~ bi. ke^'t a'n 1 na+m tu` ve^` to^.i pha' hoa.i chi'nh sa'ch ddoa`n ke^'t giu*~a nha^n da^n va` chi'nh quye^`n.

5) Qua?n che^' ha`nh cha'nh
Vo~ khi' dda`n a'p khu?ng bo^' thu*' na+m la` qua?n che^' ha`nh cha'nh. Tu*` sau vu. a'n Le^ Ho^`ng Ha` (1996), trong 5 na+m (dde^'n 2001) kho^ng tha^'y co' vu. a'n chi'nh tri. na`o. Vi` tu*` 1997 DDa?ng Co^.ng Sa?n dda~ ban ha`nh quy che^' qua?n che^' ha`nh cha'nh dde^? ba+'t giu*~ pho`ng ngu*`a, qua?n thu'c ta.i gia nhu*~ng ngu*o*`i ddo^'i kha'ng, ca^'m ho. kho^ng ddu*o*.c ha`nh nghe^`, kho^ng ddu*o*.c di chuye^?n, kho^ng ddu*o*.c tie^'p xu'c vo*'i qua^`n chu'ng, kho^ng ddu*o*.c tra? lo*`i pho?ng va^'n va` kho^ng ddu*o*.c tham gia chi'nh quye^`n. Ba+`ng chi'nh sa'ch na`y DDa?ng Co^.ng Sa?n dda~ bie^'n dda^'t nu*o*'c tha`nh mo^.t nha` tu` lo*'n, trong ddo' nha` nu*o*'c kho^ng pha?i nuo^i a+n ca'c tu` nha^n.

Sau vu. DDa.i Khu?ng Bo^' nga`y 11- 9-2001, khi Hoa Ky` va` ddo^`ng minh co`n ddang bo^'i ro^'i, DDa?ng Co^.ng Sa?n Vie^.t Nam dda~ lo*.i du.ng tho*`i co*, leo thang khu?ng bo^', tu*` ba^.c 5 (qua?n che^' ha`nh cha'nh) le^n ba^.c 4 (lua^.t pha'p to`a a'n). Qua tha'ng sau, tha'ng 10 na+m 2001, ho. dda~ truy to^' va` ke^'t a'n Linh Mu.c Nguye^~n Va+n Ly' 15 na+m tu` chi? vi` Nga`i dda~ to^' ca'o DDa?ng Co^.ng Sa?n vi pha.m tu*. do to^n gia'o.

Qua na+m 2002, khi Hoa Ky` va` ddo^`ng minh va^~n co`n bo^'i ro^'i ve^` chie^'n tranh cho^'ng khu?ng bo^', chie^'n tranh Iraq, mo^.t la^`n nu*~a, DDa?ng Co^.ng Sa?n la.i lo*.i du.ng tho*`i co* dde^? ba+'t giam nhu*~ng nha` tri' thu*'c tre? trong nho'm Da^n Chu? nhu* Le^ Chi' Quang, Nguye^~n Kha+'c Toa`n, Pha.m Ho^`ng So*n, Nguye^~n Vu~ Bi`nh v...v... Tho*`i gian na`y phong tra`o ddo^'i kha'ng bo^.c pha't ma.nh me~ do nhu*~ng ha`nh vi pha?n quo^'c cu?a phe la~nh dda.o Co^.ng Sa?n trong vie^.c le'n lu't ky' ke^'t ca'c hie^.p u*o*'c nhu*o*.ng dda^'t bie^n gio*'i va` ba'n nu*o*'c Bie^?n DDo^ng cho Trung Quo^'c. Tha'ng 11-2002, ba^'t cha^'p du* lua^.n quo^'c te^' va` quo^'c no^.i, ho. dda~ ke^'t a'n Le^ Chi' Quang 4 na+m tu` ve^` to^.i tuye^n truye^`n cho^'ng nha` nu*o*'c chi? vi` anh dda~ le^n tie^'ng to^' ca'o chu? nghi~a ba' quye^`n Trung Quo^'c.

Qua tha'ng sau, tha'ng 12-2002, ho. la.i tuye^n pha.t Nguye^~n kha+'c Toa`n 12 na+m tu` ve^` to^.i gia'n ddie^.p. Tha'ng 6-2003, ho. la.i tuye^n pha.t Pha.m Ho^`ng So*n 13 na+m tu` cu~ng ve^` to^.i gia'n ddie^.p. Sau na`y, du*o*'i a'p lu*.c quo^'c te^', ho. dda~ gia?m hi`nh pha.t xuo^'ng 5 na+m tu`, nhu*ng va^~n giu*~ nguye^n to^.i danh gia'n ddie^.p.

Tha'ng 9 vu*`a qua, ho. dda~ ca?i to^.i danh gia'n ddie^.p tha`nh to^.i lo*.i du.ng quye^`n tu*. do da^n chu?, va` dda~ ke^'t a'n Nguye^~n Vu~ Vie^.t, Nguye^~n Tru*.c Cu*o*`ng, va` Nguye^~n Thi. Hoa 5 na+m, 4 na+m va` 3 na+m tu`. Tha'ng 11 vu*`a qua, du*o*'i a'p lu*.c quo^'c te^', ho. dda~ gia?m hi`nh pha.t xuo^'ng 2 na+m 8 tha'ng tu` cho Nguye^~n Vu~ Vie^.t va` Nguye^~n Tru*.c Cu*o*`ng, va` 4 tha'ng 8 nga`y tu` cho Nguye^~n Thi. Hoa. Trong tha'ng ddo', ho. dda~ ke^'t a'n Tra^`n Du~ng Tie^'n 10 tha'ng tu` cu~ng ve^` to^.i na`y.

Tha'ng 12 vu*`a qua ho. la.i ke^'t a'n Nguye^~n Vu~ Bi`nh 7 na+m tu` ve^` to^.i gia'n ddie^.p. Kinh nghie^.m cho bie^'t trong giai ddoa.n cao tra`o, DDa?ng Co^.ng Sa?n dda~ su*? du.ng vo~ khi' chie^'n lu*o*.c so^' 1 cu?a ho. la` tuye^n truye^`n do^'i tra' va` gia? nha^n gia? nghi~a, vo*'i ca'c mu.c tie^u ddo^.c la^.p, tho^'ng nha^'t, tu*. do, ha.nh phu'c, co^ng ba+`ng xa~ ho^.i, ngu*o*`i ca`y co' ruo^.ng, ddoa`n ke^'t quo^'c gia, ho`a gia?i va` ho`a ho*.p da^n to^.c.

Tuy nhie^n khi ho. su*? du.ng vo~ khi' chie^'n lu*o*.c so^' 2 la` dda`n a'p khu?ng bo^' vo*'i thu? tie^u ta`n sa't, giam giu*~ ddo^.c ddoa'n, qua?n thu'c ta.i gia, ke^'t a'n oan uo^?ng nhu*~ng co^ng da^n lu*o*ng thie^.n co' lo`ng vo*'i dda^'t nu*o*'c, thi` ddo' la` lu'c ho. bu*o*'c va`o giai ddoa.n thoa'i tra`o.

IV. MA^.T TRA+.N LUA+.T PHA'P TO`A A'N
Nga`y nay, vo*'i tri`nh ddo^. y' thu*'c cu?a qua^`n chu'ng, vo*'i ddie^`u kie^.n kinh te^' xa~ ho^.i cu?a quo^'c gia, vo*'i tra`o lu*u tie^'n ho'a cu?a nha^n loa.i, dda+.c bie^.t vo*'i su*. thie^'t la^.p To`a A'n Hi`nh Su*. Quo^'c Te^', DDa?ng Co^.ng Sa?n Vie^.t Nam kho^ng co`n da'm su*? du.ng 3 vo~ khi' dda`n a'p khu?ng bo^' cu*.c ddoan la` thu? tie^u ca' nha^n, ta`n sa't ta^.p the^? va` ho.c ta^.p ca?i ta.o. Vi` ddo' la` nhu*~ng to^.i cho^'ng nha^n loa.i bi. tru*`ng pha.t bo*?i To`a A'n Hi`nh Su*. Quo^'c Te^'. Va` nga`y nay lua^.t pha'p to`a a'n la` vo~ khi' chie^'n lu*o*.c cu?a Co^.ng Sa?n dde^? dda`n a'p ddo^'i la^.p va` cu?ng co^' chi'nh quye^`n.

Tuy nhie^n Lua^.t Pha'p To`a A'n la.i chi'nh la` kha^u ye^'u nha^'t cu?a Nha` Nu*o*'c Co^.ng Sa?n. Vi` lua^.t pha'p Co^.ng Sa?n la` lua^.t ru*`ng xanh (jungle law), va` to`a a'n Co^.ng Sa?n la` to`a a'n cu?a loa`i dda.i thu*? (kangaroo court). Ngu*o*`i Co^.ng Sa?n kho^ng no'i cu`ng mo^.t ngo^n ngu*~ pha'p ly' nhu* chu'ng ta, ho. kho^ng thu*`a nha^.n co' ca'c tu` nha^n lu*o*ng ta^m, tu` nha^n chi'nh tri.. Do ddo' nhie^`u ngu*o*`i cho ra+`ng no'i chuye^.n lua^.t pha'p vo*'i Co^.ng Sa?n thi` tha` no'i vo*'i dda^`u go^'i co`n ho*n! Chu'ng ta kho^ng the^? chia se? quan ddie^?m na`y.

No'i chuye^.n vo*'i dda^`u go^'i chi? la` mo^.t tha'i ddo^. trie^'t ho.c. Ve^` ma+.t dda^'u tranh chi'nh tri. chu'ng ta pha?i no^~ lu*.c dda^'u ly' dda^'u pha'p dde^? gia`nh u*u tha+'ng tre^n ma+.t tra^.n lua^.t pha'p to`a a'n. Co' u*u tha+'ng tre^n ma+.t tra^.n na`y chu'ng ta se~ la`m hu*ng kho*?i ca'c ma+.t tra^.n kha'c trong 10 ma+.t dda^'u tranh gia?i the^? Co^.ng Sa?n va` xa^y du*.ng Da^n Chu?. DDo' la` SA'CH LDDO*.C THA+.P DIE^.N MAI PHU.C.

So*? di~ chu'ng ta co' u*u tha+'ng vi` chu'ng ta co' chi'nh nghi~a, tu*. do da^n chu?, co' ha^.u thua^~n qua^`n chu'ng va` ha^.u thua^~n quo^'c te^'. Nga`y nay nha^n loa.i va+n minh kho^ng quen bie^'t ve^` 4 vo~ khi' dda`n a'p khu?ng bo^' cu?a Co^.ng Sa?n la` thu? tie^u ca' nha^n, ta`n sa't ta^.p the^?, ho.c ta^.p ca?i ta.o va` qua?n che^' ha`nh cha'nh. Ho. chi? quen thuo^.c vo*'i lua^.t pha'p to`a a'n. Va` trong pha.m vi na`y ho. co' nhu*~ng qui lua^.t to^? chu*'c, nhu*~ng truye^`n tho^'ng sinh hoa.t va` nhu*~ng mu.c tie^u to^n chi?.

DDo^'i vo*'i nha^n loa.i va+n minh, ban ha`nh lua^.t pha'p dde^? la`m gi`, ne^'u kho^ng pha?i dde^? ba?o ve^. sinh ma.ng, tu*. do, danh du*. va` ta`i sa?n cho ngu*o*`i da^n? Thie^'t la^.p to`a a'n dde^? la`m gi`, ne^'u kho^ng pha?i dde^? thu*.c thi co^ng ba+`ng va` ban pha't co^ng ly' cho ta^'t ca? mo.i ngu*o*`i? Ta.i Vie^.t Nam nga`y nay, lua^.t pha'p to`a a'n dda~ sa ddo.a tha`nh mo^.t co^ng cu. dda`n a'p khu?ng bo^' dde^? ba+'t giam ddo^.c ddoa'n nhu*~ng co^ng da^n lu*o*ng thie^.n co' lo`ng vo*'i dda^'t nu*o*'c va` co' du~ng ca?m ddu*'ng le^n pha?n kha'ng ba.o quye^`n ddo`i tu*. do, co^ng ly', da^n chu? va` nha^n quye^`n.
Do ddo' mo^~i khi co' nhu*~ng vu. ba+'t giam ddo^.c ddoa'n ca'c tu` nha^n lu*o*ng ta^m, co^.ng ddo^`ng nha^n loa.i dda~ le^n tie^'ng va` can thie^.p.

Khi nha^.n Gia?i Nobel Ho`a Bi`nh na+m 1986, nha` va+n Elie Wiesel dda~ cam ke^'t nhu* sau:
To^i the^` se~ kho^ng bao gio*` im tie^'ng ne^'u o*? dda^u va` khi na`o con ngu*o*`i co`n bi. ddau kho^? va` dda`y ddo.a. Chu'ng ta pha?i nha^.p cuo^.c. Trung la^.p chi? co' lo*.i cho ke? dda`n a'p. Im la+.ng la` khuye^'n khi'ch ke? a'p bu*'c. Do ddo' chu'ng ta pha?i can thie^.p. Khi ddo*`i so^'ng con ngu*o*`i bi. dde do.a, pha^?m gia' con ngu*o*`i bi. cha` dda.p, ca'c bie^n thu`y quo^'c gia kho^ng co`n quan tro.ng nu*~a. No*i na`o con ngu*o*`i bi. ha`nh ha. vi` ly' do to^n gia'o, chi'nh tri. hay chu?ng to^.c, no*i ddo' la^.p tu*'c tro*? tha`nh trung ta^m cu?a vu~ tru.. Nhu*~ng na.n nha^n na`y chi? ddo`i ho?i mo^.t ddie^`u, la` ho. bie^'t ra+`ng ho. kho^ng bi. co^ ddo*n, kho^ng bi. que^n la~ng. Va` khi ho. kho^ng co`n quye^`n ddu*o*.c no'i nu*~, chu'ng ta se~ no'i thay cho ho....

Ca^u mo*? dda^`u trong Tuye^n Ngo^n Quo^'c Te^' Nha^n Quye^`n ne^u le^n 5 mu.c tie^u cu?a Lie^n Hie^.p Quo^'c la` Nha^n Pha^?m, Bi`nh DDa+?ng, Tu*. Do, Co^ng Ly' va` Ho`a Bi`nh:
Vie^.c thu*`a nha^.n nha^n pha^?m ba^?m sinh va` nhu*~ng quye^`n bi`nh dda+?ng ba^'t kha? chuye^?n nhu*o*.ng cu?a ta^'t ca? nhu*~ng pha^`n tu*? trong dda.i gia ddi`nh nha^n loa.i la` ne^`n ta?ng cu?a tu*. do, co^ng ly' va` ho`a bi`nh the^' gio*'i.
Trong 5 mu.c tie^u na`y, 4 mu.c tie^u dda^`u tie^n ddu*o*.c coi la` to^n chi? cu?a Lua^.t Pha'p va` To`a A'n:

1) To^n tro.ng nha^n pha^?m cu?a bi. can trong giai ddoa.n ddie^`u tra so* va^'n ta.i co^ng an cu~ng nhu* trong giai ddoa.n thu. hi`nh sau khi co' a'n to`a.

2) To^n tro.ng quye^`n bi`nh dda+?ng tru*o*'c pha'p lua^.t cu?a bi. can.

3) To^n tro.ng quye^`n tu*. do tha^n the^? va` an ninh tha^n the^? cu?a ngu*o*`i da^n.

4) Thu*.c thi co^ng ba+`ng va` ban pha't co^ng ly' cho ta^'t ca? mo.i ngu*o*`i

Muo^'n ca^`m ca^n co^ng ly', to`a a'n pha?i ddo^.c la^.p, kho^ng le^. thuo^.c va`o dda?ng hay chi'nh phu?. Pha?i thu*o*.ng to^n lua^.t pha'p, to^n tro.ng ca'c mu.c tie^u to^n chi? va` ca'c truye^`n tho^'ng sinh hoa.t cu?a to`a a'n.

Lua^.t pha'p pha?i quy ddi.nh minh ba.ch nhu*~ng ye^'u to^' ca^'u tha`nh to^.i tra.ng, kho^ng qua' bao qua't va` kho^ng mo* ho^`. DDa+.c bie^.t kho^ng ddu*o*.c vi pha.m hie^'n pha'p quo^'c gia hay co^ng u*o*'c quo^'c te^'.

Tha^?m pha'n pha?i xe't xu*? theo lu*o*ng ta^m va` pha'p lua^.t. Pha?i gia?i thi'ch hi`nh lua^.t cha+.t che~, va` kho^ng xuye^n ta.c. Pha?i to^n tro.ng nhu*~ng quye^`n bie^.n ho^. cu?a bi. can, nhu* quye^`n ddu*o*.c suy ddoa'n la` vo^ to^.i. Chie^'u nguye^n ta+'c su*. nghi va^'n co' lo*.i cho bi. can to`a a'n pha?i theo phu*o*ng cha^m: Tha` tha la^`m 10 ngu*o*`i co`n ho*n pha.t oan mo^.t bi. ca'o.

Tha'ng sa'u vu*`a qua, to`a a'n dda~ pha.t Pha.m Ho^`ng So*n 13 na+m tu` ve^` to^.i gia'n ddie^.p, chi? vi` anh dda~ pho^? bie^'n tre^n internet cuo^'n sa'ch The^' na`o la` Da^n Chu? ?, di.ch tu*` mo^.t ta`i lie^.u tre^n ma.ng lu*o*'i tho^ng tin cu?a Bo^. Ngoa.i Giao Hoa Ky`. DDa^'y la` mo^.t si? nhu.c cho quo^'c gia va` mo^.t xu'c pha.m dde^'n lu*o*ng tri nha^n loa.i.

Le~ ta^'t nhie^n co^.ng ddo^`ng nha^n loa.i dda~ le^n tie^'ng va` can thie^.p. Pha?n u*'ng quo^'c te^' vo^ cu`ng ma.nh me~, kho^ng ke'm su*. pha?n kha'ng vu. dda`n a'p nha` la~nh dda.o da^n chu? Mie^'n DDie^.n Aung San Suu Kyi. Ca'c chi'nh phu? nhu* Hoa Ky` va` U'c DDa.i Lo*.i, ca'c quo^'c ho^.i ke^? ca? Quo^'c Ho^.i A+u Cha^u, va` ca'c hie^.p ho^.i nha^n quye^`n tre^n the^' gio*'i nhu* Ho^.i A+n Xa' Quo^'c Te^', Ho^.i Va+n Bu't Quo^'c Te^', Ho^.i Quan Sa't Nha^n Quye^`n A' Cha^u, Ho^.i Ky' Gia? Kho^ng Bie^n Gio*'i, Ho^.i Ba?o Ve^. Ky' Gia? v...v... dda~ ddo^`ng thanh le^n a'n nha` ca^`m quye^`n Ha` No^.i trong vie^.c du`ng lua^.t pha'p to`a a'n dde^? dda`n a'p ddo^'i la^.p.

Bo^. ma+.t nha` nu*o*'c pha'p quye^`n gia? hie^.u cu?a Co^.ng Sa?n dda~ bi. lo^.t ma+.t na.. Che^' ddo^. ddo^.c ta`i dda?ng tri. dda~ hie^.n nguye^n hi`nh la` mo^.t che^' ddo^. ba.o ta`n. Va` Co^.ng Sa?n dda~ ma^'t chi'nh nghi~a, ma^'t ha^.u thua^~n qua^`n chu'ng va` ha^.u thua^~n quo^'c te^'. Che^' ddo^. na`y la` mo^.t che^' ddo^. man ro*., vo*'i nhu*~ng ke? xe't xu*? vo^ lu*o*ng ta^m va` nhu*~ng ddie^`u lua^.t phi ly', phi pha'p va` phi nghi~a.

Tru*o*'c ddo' 6 tha'ng, tha'ng 12-2002, Nguye^~n Kha+'c Toa`n cu~ng dda~ bi. ke^'t a'n 12 na+m tu` ve^` to^.i gia'n ddie^.p, chi? vi` anh dda~ pho^? bie^'n tre^n Internet nhu*~ng tin tu*'c ve^` phong tra`o khie^'u kie^.n, mi't tinh va` bie^?u ti`nh ta.i Ha` No^.i cu?a no^ng da^n hai mie^`n Nam Ba+'c ddu*'ng le^n ddo`i la.i dda^'t ddai dda~ bi. tu*o*'c ddoa.t.
Tha'ng 12, 2003 Nguye^~n Vu~ Bi`nh cu~ng bi. ke^'t a'n 7 na+m tu` ve`a` to^i gia'n ddie^.p, chi? vi` anh ddo`i tha`nh la^p DDa?ng Tu*. Do Da^n Chu? ddo^'i la^p, va` da~ tho^ng tri cho Quo^'c Ho^.i Hoa Ky` ba?n ddie^`u tra^`n ve^` nhu*~ng vi pha.m nha^n quye^`n ta.i Vie^.t Nam.

Ngoa`i ra nha` ca^`m quye^`n Ha` No^.i co`n ba+'t giu*~ va` la^.p ho^` so* truy to^', cu~ng ve^` to^.i gia'n ddie^.p, mo^.t so^' chie^'n si~ da^n chu? kha'c nhu* Pha.m Que^' Du*o*ng, Tra^`n Khue^, Nguye^~n DDan Que^' v...v...

V. THA+.P DIE^.N MAI PHU.C.
Vi` kho^ng ddu*o*.c quye^`n tranh lua^.n tru*o*'c to`a chu'ng to^i dda~ dde^. tri`nh quo^'c da^n ba?n Tha^'t DDie^`u Tra^`n dde^? bie^.n minh cho ca'c bi. can trong ca'c vu. a'n gia'n ddie^.p la.m pha't no'i tre^n me^.nh danh la` Di.ch Gia'n DDie^.p.

Trong pha^`n ke^'t lua^.n chu'ng to^i nha^.n ddi.nh ra+`ng nga`y nay Co^.ng Sa?n so*. 7 ddie^`u (Co^.ng Sa?n Hu*~u Tha^'t Cu.). 7 ddie^`u Co^.ng Sa?n so*. chi'nh la` 7 ma+.t tra^.n dda^'u tranh cu?a chu'ng ta dde^? gia?i the^? Co^.ng Sa?n va` xa^y du*.ng Da^n Chu?.

1) Co^.ng Sa?n so*. internet, so*. tin tu*'c, so*. y' kie^'n: Chu'ng ta pha't ddo^.ng ma+.t tra^.n truye^`n tho^ng.

2) Co^.ng Sa?n so*. du* lua^.n quo^'c te^', so*. ma^'t chi'nh nghi~a, so*. ma^'t vie^.n tro*. dda^`u tu*: Chu'ng ta pha't ddo^.ng ma+.t tra^.n quo^'c te^' va^.n.

3) Co^.ng Sa?n so*. ddo^'i la^.p chi'nh tri.. Chu'ng ta pha't ddo^.ng phong tra`o to^? chu*'c va` ke^'t ho*.p ca'c lu*.c lu*o*.ng da^n chu? o*? trong nu*o*'c va` ha?i ngoa.i, ddo^`ng tho*`i pho^'i ho*.p dda^'u tranh giu*~a trong va` ngoa`i.

4) Co^.ng Sa?n so*. su*. tha^.t. Ho. so*. su*. tha^.t li.ch su*? vi` ho. kho^ng co' co^ng gia`nh ddo^.c la^.p va` kho^ng co' co^ng tho^'ng nha^'t dda^'t nu*o*'c. Vi` Vie^.t Nam dda~ ddu*o*.c ddo^.c la^.p va` tho^'ng nha^'t tu*` 1949 chie^'u Hie^.p DDi.nh E'lyse'e nga`y 8-3-1949. Ngoa`i ra ho. co`n pha?n bo^.i ddo^`ng ba`o trong ca'c mu.c tie^u tu*. do da^n chu? va` mu*u ca^`u ha.nh phu'c; Co^.ng Sa?n so*. su*. tha^.t xa~ ho^.i, vi` che^' ddo^. cu?a ho. vu*`a ddo^.c ta`i tham nhu~ng vu*`a ba^'t co^ng ba^'t lu*.c: Chu'ng ta pha't ddo^.ng ma+.t tra^.n truye^`n ba' su*. tha^.t, phu.c ho^`i su*. tha^.t li.ch su*? ta.i quo^'c te^' va` quo^'c no^.i, dde^? gia`nh chi'nh nghi~a tu*. do da^n chu? va` ha^.u thua^~n qua^`n chu'ng.

5) Co^.ng Sa?n so*. tu*. do nhu* tu*. do tu* tu*o*?ng, tu*. do ngo^n lua^.n, tu*. do tho^ng tin, tu*. do ho^.i ho.p, tu*. do la^.p ho^.i, tu*. do la^.p dda?ng, tu*. do tuye^?n cu*? v...v... chu'ng ta pha't ddo^.ng ma+.t tra^.n dda^'u tranh ddo`i to^n tro.ng va` thu*.c thi nhu*~ng quye^`n tu*. do ca+n ba?n cu?a ngu*o*`i da^n ddu*o*.c ghi trong hie^'n pha'p quo^'c gia va` ca'c co^ng u*o*'c quo^'c te^'.

6) Co^.ng Sa?n so*. da^n chu?. Tha'ng 8 vu*`a qua, ho. dda~ ke^'t a'n Pha.m Ho^`ng So*n 5 na+m tu` chi? vi` anh dda~ pho^? bie^'n nhu*~ng kie^'n thu*'c da^n chu? cu?a nha^n loa.i va+n minh: Chu'ng ta pha't ddo^.ng ma+.t tra^.n truye^`n ba' da^n chu?, pho^? bie^'n y' thu*'c da^n chu?, va` nhu*~ng ky~ thua^.t pha'p ly' tie^'n to*'i vie^.c thie^'t la^.p mo^.t che^' ddo^. da^n chu? pha'p tri., da^n chu? dda.i nghi., da^n chu? dda dda?ng.

7) Co^.ng Sa?n so*. nha^n quye^`n: Chu'ng ta pha't ddo^.ng ma+.t tra^.n truye^`n ba' nha^n quye^`n, dda^'u tranh ddo`i thu*.c thi nha^n quye^`n va` pha?n kha'ng nhu*~ng vi pha.m nha^n quye^`n.

Ngoa`i 7 ma+.t tra^.n no'i tre^n, chu'ng ta co`n pha't ddo^.ng 3 ma+.t tra^.n: ma+.t tra^.n tu*. do to^n gia'o, ma+.t tra^.n ba?o ve^. chu? quye^`n la~nh tho^? va` ma+.t tra^.n lua^.t pha'p to`a a'n.

8) Ma+.t tra^.n tu*. do to^n gia'o dda^'u tranh ddo`i pho'ng thi'ch ca'c tu` nha^n to^n gia'o dda~ bi. giam giu*~ hay qua?n thu'c ddo^.c ddoa'n, ddo`i la.i quye^`n sinh hoa.t tu*. tri. cho ca'c gia'o ho^.i, va` ddo`i la.i ca'c co* so*? ta`i sa?n cu?a gia'o ho^.i dde^? hoa+`ng du*o*ng dda.o pha'p ve^` va+n ho'a gia'o du.c va` tu*` thie^.n nha^n dda.o.

9) Ma+.t tra^.n ba?o ve^. chu? quye^`n la~nh tho^? to^' ca'o phe la~nh dda.o Co^.ng Sa?n pha?n bo^.i To^? Quo^'c ba+`ng ca'ch nhu*o*.ng dda^'t bie^n gio*'i va` ba'n nu*o*'c Bie^?n DDo^ng cho Trung Quo^'c; phu? nha^.n ca'c Hie^.p DDo*'c Bie^n Gio*'i Vie^.t Trung va` Hie^.p DDo*'c Vi.nh Ba+'c Bo^.; cho^'ng chu? nghi~a ba' quye^`n Trung Quo^'c, va` dda^'u tranh ba?o ve^. chu? quye^`n la~nh ha?i cu?a Vie^.t Nam ta.i ca'c qua^`n dda?o Hoa`ng Sa va` Tru*o*`ng Sa.

10) Ma+.t tra^.n lua^.t pha'p to`a a'n la` trung ta^m pho^'i ho*.p ca'c ma+.t tra^.n dda^'u tranh dde^? ho'a gia?i vo~ khi' dda`n a'p khu?ng bo^' cu?a Co^.ng Sa?n. Vi` nga`y nay lua^.t pha'p to`a a'n chi'nh la` vo~ khi' chie^'n lu*o*.c cu?a Co^.ng Sa?n dde^? dda`n a'p ddo^'i la^.p va` cu?ng co^' chi'nh quye^`n.

Trong ca'c vu. a'n gia'n ddie^.p Pha.m Ho^`ng So*n, Nguye^~n Kha+'c Toa`n va` Nguye^~n Vu~ Bi`nh co' su*. pho^'i ho*.p giu*~a ma+.t tra^.n lua^.t pha'p to`a a'n vo*'i ma+.t tra^.n quo^'c te^' va^.n va` ma+.t tra^.n truye^`n tho^ng.

Trong phong tra`o pha?n kha'ng nhu*~ng vu. giam giu*~ va` qua?n thu'c ddo^.c ddoa'n ca'c nha` la~nh dda.o to^n gia'o nhu* Linh Mu.c Nguye^~n Va+n Ly', Ho`a Thu*o*.ng Thi'ch Huye^`n Quang, Ho`a Thu*o*.ng Thi'ch Qua?ng DDo^., cu. Le^ Quang Lie^m v...v... co' su*. pho^'i ho*.p giu*~a ma+.t tra^.n lua^.t pha'p to`a a'n va` ma+.t tra^.n tu*. do to^n gia'o.

Trong phong tra`o pha?n kha'ng vu. ke^'t a'n Lua^.t Su* Le^ Chi' Quang, co' su*. pho^'i ho*.p giu*~a ma+.t tra^.n lua^.t pha'p to`a a'n va` ma+.t tra^.n ba?o ve^. chu? quye^`n la~nh tho^?, cho^'ng nhu*o*.ng dda^'t ba'n nu*o*'c va` cho^'ng chu? nghi~a ba' quye^`n Trung Quo^'c.

VI. TRANG BI. PHA'P LY.U`
Muo^'n gia`nh u*u tha+'ng tre^n ma+.t tra^.n lua^.t pha'p to`a a'n, chu'ng ta - dda+.c bie^.t la` ca'c ba.n tre? trong va` ngoa`i nu*o*'c - ca^`n trang bi. nhu*~ng kie^'n thu*'c pha'p ly' dde^? dda^'u ly' dda^'u pha'p vo*'i Co^.ng Sa?n. Xin ca'c ba.n ghi nho*' ra+`ng lua^.t pha'p to`a a'n la` kha^u ye^'u nha^'t cu?a Nha` Nu*o*'c Co^.ng Sa?n. Vi` to`a a'n Co^.ng Sa?n chi? gia?i thi'ch xuye^n ta.c lua^.t pha'p, va` lua^.t pha'p Co^.ng Sa?n chi? quy ddi.nh nhu*~ng to^.i tra.ng gia? ta.o va` cu*o*~ng e'p. DDe^? ddo*n gia?n ho'a, chu'ng ta chi? ddo*n cu*? mo^.t thi' du. ddie^?n hi`nh:

Ho^`i giu*~a the^' ky? 19 ta.i Lua^n DDo^n, Ca'c Ma'c co^ng bo^' ba?n Tuye^n Ngo^n DDa?ng Co^.ng Sa?n, ke^u go.i vo^ sa?n toa`n the^' gio*'i ddu*'ng le^n du`ng vo~ trang la^.t ddo^? ca'c che^' ddo^. tu* ba?n.
Trong mo^.t che^' ddo^. ddo^.c ta`i dda?ng tri. nhu* Vie^.t Nam nga`y nay, Ca'c Ma'c co' the^? bi. truy to^' ve^` 6 to^.i dda.i hi`nh sau dda^y:

1) To^.i tuye^n truye^`n cho^'ng che^' ddo^. tu* ba?n, va` se~ co' the^? bi. ke^'t a'n 12 na+m tu` nhu* tru*o*`ng ho*.p Tra^`n Vo.ng Quo^'c hay DDoa`n Thanh Lie^m.

2) To^.i tuye^n truye^`n cho^'ng nha` nu*o*'c, va` se~ co' the^? bi. ke^'t a'n 4 na+m tu` nhu* tru*o*`ng ho*.p Le^ Chi' Quang.

3) To^.i pha' hoa.i chi'nh sa'ch ddoa`n ke^'t quo^'c gia do chu? tru*o*ng chia re~ giai ca^'p, dda^'u tranh giai ca^'p nha+`m tie^u die^.t ca'c giai ca^'p phi vo^ sa?n, va` co' the^? bi. ke^'t a'n 15 na+m tu` nhu* tru*o*`ng ho*.p Linh Mu.c Nguye^~n Va+n Ly'.

4) To^.i lo*.i du.ng quye^`n tu*. do da^n chu?, va` co' the^? bi. ke^'t a'n 32 tha'ng tu` nhu* tru*o*`ng ho*.p Nguye^~n Vu~ Vie^.t hay Nguye^~n Tru*.c Cu*o*`ng.

5) To^.i pha?n nghi.ch hay a^m mu*u la^.t ddo^? chi'nh quye^`n, va` se~ co' the^? bi. ke^'t a'n 20 na+m tu` nhu* tru*o*`ng ho*.p Nguye^~n DDan Que^'.

6) To^.i gia'n ddie^.p, vi` dda~ cung ca^'p ca'c tin tu*'c ta`i lie^.u ra nu*o*'c ngoa`i, dde^? nu*o*'c na`y su*? du.ng cho^'ng la.i Nha` Nu*o*'c, va` se~ co' the^? bi. ke^'t a'n 12 na+m tu` nhu* tru*o*`ng ho*.p Nguye^~n Kha+'c Toa`n.

Tuy nhie^n trong che^' ddo^. da^n chu? pha'p tri., Ca'c Ma'c dda~ kho^ng bi. truy to^' va` ke^'t a'n ve^` 6 to^.i na`y. Vi` ddo' chi? la` nhu*~ng to^.i gia? ta.o hay cu*o*~ng e'p. Nga`y nay DDa?ng Co^.ng Sa?n Vie^.t Nam dda~ vie^.n da^~n 6 to^.i na`y dde^? ba+'t giam ddo^.c ddoa'n nhu*~ng ngu*o*`i dda^'u tranh cho tu*. do to^n gia'o va` tu*. do da^n chu?.

1. Ca'c to^.i tuye^n truye^`n cho^'ng che^' ddo^. va` tuye^n truye^`n cho^'ng nha` nu*o*'c la` nhu*~ng to^.i bi.a dda+.t, gia? ta.o kho^ng tha^'y trong ca'c bo^. hi`nh lua^.t cu?a ca'c quo^'c gia da^n chu? tre^n the^' gio*'i. Tuye^n truye^`n kho^ng pha?i la` mo^.t to^.i hi`nh su*.. Tuye^n truye^`n chi? la` vie^.c ha`nh su*? quye^`n tu*. do tu* tu*o*?ng, tu*. do pha't bie^?u quan ddie^?m ddu*o*.c nha^n loa.i va+n minh thu*`a nha^.n trong hie^'n pha'p quo^'c gia va` co^ng u*o*'c quo^'c te^'. Cu~ng vi` va^.y Ca'c Ma'c dda~ kho^ng bi. To`a A'n Lua^n DDo^n truy to^' va` ke^'t a'n ve^` 2 to^.i na`y.

2. To^.i pha' hoa.i chi'nh sa'ch ddoa`n ke^'t quo^'c gia hay pha' hoa.i chi'nh sa'ch quo^'c gia tho^'ng nha^'t, vie^.n da^~n dde^? ke^'t a'n Linh Mu.c Nguye^~n Va+n Ly' va` Ho`a Thu*o*.ng Thi'ch Qua?ng DDo^. cu~ng la` mo^.t to^.i bi.a dda+.t, gia? ta.o, kho^ng tha^'y trong ca'c Bo^. Hi`nh Lua^.t cu?a ca'c quo^'c gia va+n minh.

Tre^n bi`nh die^.n chi'nh tri., kho^ng the^? va` kho^ng ne^n co' mo^.t chi'nh sa'ch quo^'c gia tho^'ng nha^'t hay duy nha^'t. Vi` ddo' la` da^'u hie^.u cu?a ddo^.c ta`i, ddo^.c to^n. Chie^'u nguye^n ta+'c da^n to^.c tu*. quye^'t, quo^'c da^n ca^`n co' nhie^`u ddu*o*`ng lo^'i, nhie^`u chi'nh sa'ch kha'c nhau, dde^? cu*? tri co' the^? lu*.a cho.n mo^.t chi'nh sa'ch ma` ho. cho la` tu*o*ng ddo^'i phu` ho*.p nha^'t cho xa~ ho^.i va` ba?n tha^n.

Tre^n bi`nh die^.n to^n gia'o cu~ng va^.y. Kho^ng the^? va` kho^ng ne^n co' to^n gia'o nha` nu*o*'c, vi` to^n gia'o ddo^.c to^n la` vi pha.m tu*. do to^n gia'o. Cu~ng kho^ng the^? va` kho^ng ne^n chi? co' mo^.t gia'o ho^.i duy nha^'t dda.i die^.n cho mo^.t to^n gia'o nhu* Pha^.t Gia'o hay Ki To^ Gia'o.

DDo^'i vo*'i nha` ca^`m quye^`n, thie^'t la^.p hay ye^?m tro*. mo^.t to^n gia'o (nha` nu*o*'c) hay mo^.t gia'o ho^.i (quo^'c doanh) la` vi pha.m nguye^n ta+'c Bie^.t La^.p giu*~a To^n Gia'o va` Nha` Nu*o*'c (Separation of Church and State), vi pha.m nguye^n ta+'c Ca^'m Nha` Nu*o*'c Thie^'t La^.p To^n Gia'o hay Gia'o Ho^.i (Establishment of Religion Clause), vi pha.m nguye^n ta+'c Tu*. Tri. Sinh Hoa.t cu?a ca'c gia'o ho^.i va` vi pha.m ca'c quye^`n tu*. do ho^.i ho.p, tu*. do la^.p ho^.i va` tu*. do to^n gia'o.

Kha^?u hie^.u DDa.o Pha'p, Da^n To^.c, va` Xa~ Ho^.i Chu? Nghi~a no'i le^n chi'nh sa'ch can thie^.p cu?a Nha` Nu*o*'c va`o To^n Gia'o. Mu.c ddi'ch dde^? kie^?m soa't va` lu~ng ddoa.n to^n gia'o, ddo^`ng tho*`i tu*o*'c ddoa.t tu* ca'ch pha'p nha^n cu?a ca'c gia'o ho^.i cha^n chi'nh (kho^ng theo Xa~ Ho^.i Chu? Nghi~a), da^`u ra+`ng gia'o ho^.i na`y co' truye^`n tho^'ng sinh hoa.t nga`n na+m ve^` truye^`n gia'o va` ha`nh dda.o nhu* Gia'o Ho^.i Pha^.t Gia'o Vie^.t Nam Tho^'ng Nha^'t.

Tre^n bi`nh die^.n chi'nh tri., DDa?ng Co^.ng Sa?n ngoa`i mie^.ng ho^ ha`o ddoa`n ke^'t giai ca^'p (trong DDie^`u 87 Hi`nh Lua^.t), nhu*ng tre^n chu? thuye^'t dda~ chu? tru*o*ng tie^u die^.t ca'c giai ca^'p phi vo^ sa?n, va` tre^n thu*.c te^' dda~ pha't ddo^.ng dda^'u tranh giai ca^'p trong ca'c Chie^'n Di.ch Ca?i Ca'ch Ruo^.ng DDa^'t va` Ca?i Ta.o Co^ng Thu*o*ng Nghie^.p dde^? vo^ sa?n ho'a giai ca^'p no^ng da^n tie^?u tu* sa?n va` giai ca^'p tu* sa?n tha`nh thi..

Tre^n bi`nh die^.n to^n gia'o cu~ng va^.y. DDa?ng Co^.ng Sa?n ngoa`i ma+.t ho^ ha`o ddoa`n ke^'t to^n gia'o (cu~ng trong DDie^`u 87 Hi`nh Lua^.t), nhu*ng tre^n chu? thuye^'t dda~ chu? tru*o*ng tie^u die^.t to^n gia'o, va` tre^n thu*.c te^' dda~ dda`n a'p to^n gia'o, chia re~ to^n gia'o ba+`ng ca'ch thie^'t la^.p ca'c gia'o ho^.i quo^'c doanh dde^? tu*o*'c ddoa.t tu* ca'ch pha'p nha^n cu?a ca'c Gia'o Ho^.i Pha^.t Gia'o, Cao DDa`i, Ho`a Ha?o, Tin La`nh v...v...

Ngoa.i tru*` Gia'o Ho^.i Co^ng Gia'o thuo^.c he^. tho^'ng Vatican, DDa?ng Co^.ng Sa?n chi? thu*`a nha^.n va` dda+ng ky' ca'c gia'o ho^.i quo^'c doanh (ke^? ca? Ho^.i Co^ng Gia'o Ye^u Nu*o*'c) do ho. thie^'t la^.p trong he^. tho^'ng Ma+.t Tra^.n To^? Quo^'c, dda+.t du*o*'i quye^`n chi? dda.o cu?a Ban To^n Gia'o Nha` Nu*o*'c va` DDa?ng Co^.ng Sa?n.

Ma+.c da^`u dda~ thu*`a nha^.n trong hie^'n pha'p quye^`n tu*. do to^n gia'o, tu*. do la^.p ho^.i (ho^.i da^n su*. va` ho^.i to^n gia'o) va` kho^ng ngu*`ng ke^u go.i ddoa`n ke^'t to^n gia'o, DDa?ng Co^.ng Sa?n dda~ vi pha.m quye^`n tu*. do la^.p ho^.i, tu*. do to^n gia'o, tu*. do truye^`n gia'o va` ha`nh dda.o. Ho. dda~ ca^'m Linh Mu.c Nguye^~n Va+n Ly' kho^ng ddu*o*.c cu*? ha`nh tha'nh le^~. Ngoa`i ra ho. co`n ke^'t a'n Ho`a Thu*o*.ng Thi'ch Qua?ng DDo^. chi? vi` dda~ to^? chu*'c cu*'u tro*. ca'c na.n nha^n lu~ lu.t.

Ba^'t bi`nh ta+'c minh, ca'c nha` la~nh dda.o to^n gia'o dda~ le^n tie^'ng pha?n kha'ng. Ho. to^' ca'o nha` ca^`m quye^`n dda`n a'p to^n gia'o trong ca'c ba?n ddie^`u tra^`n go*?i Quo^'c Ho^.i Hoa Ky`, Quo^'c Ho^.i A+u Cha^u va` ca'c hie^.p ho^.i nha^n quye^`n tre^n the^' gio*'i. DDe^? tra? ddu~a, DDa?ng Co^.ng Sa?n dda~ truy to^' ho. ve^` to^.i pha' hoa.i chi'nh sa'ch ddoa`n ke^'t quo^'c gia, ddoa`n ke^'t to^n gia'o.

DDa?ng Co^.ng Sa?n la` ke? pha' hoa.i ddoa`n ke^'t. Nhu*ng la.i truy to^' ngu*o*`i kha'c ve^` to^.i pha' hoa.i chi'nh sa'ch ddoa`n ke^'t.
Cha+?ng kha'c na`o ke? ddi a+n cu*o*'p la.i ho^ hoa'n ba+'t cu*o*'p, va` ke? sa't nha^n la.i ho^ hoa'n Ta+ng Sa^m gie^'t ngu*o*`u`i!

3. To^.i lo*.i du.ng quye^`n tu*. do da^n chu? cu~ng la` mo^.t to^.i bi.a dda+.t, gia? ta.o. Ve^` ma+.t pha'p ly', lo*.i du.ng co' nghi~a la` hu*o*?ng du.ng, su*? du.ng hay ha`nh su*?. Do ddo', lo*.i du.ng quye^`n tu*. do da^n chu? kho^ng pha?i la` mo^.t to^.i hi`nh su*.. DDo' chi? la` vie^.c ha`nh su*? ho*.p pha'p nhu*~ng quye^`n tu*. do da^n chu? dda~ ddu*o*.c thu*`a nha^.n bo*?i hie^'n pha'p quo^'c gia va` co^ng u*o*'c quo^'c te^':

a) Ve^` ma+.t gia'o du.c, ne^'u co' ddie^`u kie^.n, sinh vie^n co' the^? lo*.i du.ng quye^`n tu*. do ddi la.i, tu*. do xua^'t ngoa.i va` ho^`i hu*o*ng dde^? xua^'t du*o*ng du ho.c, trau gio^`i ca'c kie^'n thu*'c khoa ho.c ky~ thua^.t dde^? mo^.t mai tro*? ve^` phu.ng su*. quo^'c gia.

b) Ve^` ma+.t chi'nh tri., cu*? tri co' the^? lo*.i du.ng quye^`n tu*. do ba^`u cu*?, du`ng la' phie^'u dde^? trua^'t phe^' (trong vo`ng o^n ho`a va` ho*.p pha'p) ca'c chi'nh phu? ddo^.c ta`i, tham nhu~ng, ba^'t co^ng hay ba^'t lu*.c.

c) Ve^` ma+.t ngoa.i giao, tha'ng 3-1949, To^?ng Tho^'ng Pha'p ky' Hie^.p DDi.nh E'lyse'e trao tra? ddo^.c la^.p cho Vie^.t Nam. Tha'ng 4-1949, ddo^`ng ba`o Mie^`n Nam dda~ lo*.i du.ng quye^`n da^n to^.c tu*. quye^'t dde^? gia?i ta'n che^' ddo^. Nam Ky` Tu*. Tri., va` sa't nha^.p Nam Pha^`n va`o la~nh tho^? Quo^'c Gia Vie^.t Nam ddo^.c la^.p va` tho^'ng nha^'t.

Trong nhu*~ng tru*o*`ng ho*.p ke^? tre^n, lo*.i du.ng quye^`n tu*. do da^n chu? cha+?ng nhu*~ng la` quye^`n lo*.i chi'nh dda'ng, ma` co`n la` nghi~a vu. cao quy' cu?a co^ng da^n.
Va? la.i, ta.i Vie^.t Nam nga`y nay, vi` kho^ng co' da^n chu?, ne^n kho^ng co' co* ho^.i dde^? lo*.i du.ng quye^`n da^n chu?!

4. To^.i a^m mu*u la^.t ddo^? chi'nh quye^`n nha^n da^n (hay to^.i pha?n nghi.ch) la` mo^.t to^.i cu*o*~ng e'p lo^' bi.ch. Muo^'n ca^'u tha`nh to^.i pha?n nghi.ch pha?i co' ye^'u to^' kho*?i su* ha`nh ddo^.ng vo~ trang. Trong khi ddo' ca'c bi. can Nguye^~n DDan Que^', DDoa`n Vie^'t Hoa.t, Nguye^~n DDi`nh Huy v...v... chi? la` nhu*~ng thu* sinh ye^'u dduo^'i, tro'i ga` kho^ng cha+.t va` kho^ng co' mo^.t ta^'c sa+'t trong tay. Ho. chi? ke^u go.i nha` ca^`m quye^`n thu*.c thi quye^`n da^n to^.c tu*. quye^'t ba+`ng ca'ch thay the^' che^' ddo^. ddo^.c ta`i dda?ng tri. ba+`ng che^' ddo^. da^n chu? pha'p tri.. Kho^ng ai co' the^? la^.t ddo^? chi'nh quye^`n ddo*n thua^`n ba+`ng nhu*~ng lo*`i ke^u go.i.

5. To^.i gia'n ddie^.p ga'n cho Nguye^~n Kha+'c Toa`n, Pha.m Ho^`ng So*n va` Nguye^~n Vu~ Bi`nh cu~ng la` mo^.t to^.i cu*o*~ng e'p lo^' bi.ch. Trong Bo^. Hi`nh Lua^.t Vie^.t Nam, to^.i gia'n ddie^.p ddu*o*.c xe^'p va`o chu*o*ng ca'c to^.i xa^m pha.m an ninh quo^'c gia dda+.c bie^.t nguy hie^?m nhu* to^.i pha?n quo^'c, ma` hi`nh pha.t co' the^? dde^'n tu*? hi`nh. Do ddo' muo^'n ca^'u tha`nh to^.i gia'n ddie^.p pha?i co' ye^'u to^' xa^m pha.m an ninh quo^'c gia, ba+`ng ca'ch cung ca^'p nhu*~ng tin tu*'c ta`i lie^.u lie^n quan dde^'n an ninh quo^'c gia (nhu* bi' ma^.t qua^n su*., bi' ma^.t quo^'c pho`ng) cho nu*o*'c ngoa`i, dde^? nu*o*'c na`y su*? du.ng cho^'ng la.i quo^'c gia, va` ga^y nguy ha.i cho quo^'c gia.

Trong khi ddo' Nguye^~n Kha+'c Toa`n chi? pho^? bie^'n tre^n internet ca'c tin tu*'c ve^` phong tra`o khie^'u kie^.n, mi't tinh va` bie^?u ti`nh cu?a no^ng da^n. DDa^y la` mo^.t hoa.t ddo^.ng truye^`n tho^ng, kho^ng pha?i la` ha`nh vi gia'n ddie^.p.

Pha.m Ho^`ng So*n chi? pho^? bie^'n tre^n internet ca'c y' kie^'n ve^` da^n chu? cu?a nha^n loa.i va+n minh. DDa^y la` mo^.t hoa.t ddo^.ng co^ng da^n gia'o du.c, kho^ng pha?i la` ha`nh vi gia'n ddie^.p.
Nguye^~n Vu~ Bi`nh chi? pho^? bie^'n ba?n ddie^`u tra^`n cho Quo^'c Ho^.i Hoa Ky` ve^` nhu*~ng vi pha.m nha^n quye^`n o*? Vie^.t Nam. DDa^y chi? la` vie^.c ha`nh su*? quye^`n tu*. do pha't bie^?u, tu*. do tho^ng tin ddu*o*.c thu*`a nha^.n bo*?i Hie^'n Pha'p Quo^'c Gia va` Co^ng DDo*'c Quo^'c Te^'.

Ma+.c da^`u va^.y Nguye^~n Kha+'c Toa`n, Nguye^~n Vu~ Bi`nh va` Pha.m Ho^`ng So*n dda~ bi. ke^'t a'n 12 na+m tu`, 7 na+m tu` va` 5 na+m tu` ve^` to^.i gia'n ddie^.p.
Lua^.t pha'p Co^.ng Sa?n ddu'ng la` lua^.t ru*`ng xanh cu?a loa`i ca^`m thu'. Va` to`a a'n Co^.ng Sa?n chi? la` to`a a'n tro` he^` cu?a loa`i dda.i thu*?.

DDO*'C VO.NG DIE^~N BIE^'N HO`A BI`NH

Trong sa'ch lu*o*.c Tha^.p Die^.n Mai Phu.c chu'ng ta chu? tru*o*ng dda^'u tranh 10 ma+.t dde^? gia?i the^? Co^.ng Sa?n va` xa^y du*.ng Da^n Chu?. Trong sa'ch lu*o*.c na`y chu'ng ta kho^ng dde^` ca^.p dde^'n die^~n bie^'n ho`a bi`nh.

Nga`y nay Hoa Ky` va` ddo^`ng minh muo^'n pha't trie^?n ca'c tu*o*ng quan ngoa.i giao, kinh te^' va` va+n ho'a vo*'i Ha` No^.i dde^? hy vo.ng thu*.c hie^.n lo^. tri`nh die^~n bie^'n ho`a bi`nh, cho Vie^.t Nam ho^.i nha^.p va`o co^.ng ddo^`ng ca'c quo^'c gia da^n chu? tre^n the^' gio*'i.

DDo' cu~ng la` u*o*'c vo.ng cu?a chu'ng ta.

Mo.i ngu*o*`i ky` vo.ng ra+`ng, vo*'i su*. pha't trie^?n kinh te^' thi. tru*o*`ng, su*. giao lu*u va+n ho'a va` trao ddo^?i tin tu*'c y' kie^'n, ro^`i dda^y da^n tri' se~ mo*? mang, ddo*`i so^'ng kinh te^' cu?a ngu*o*`i da^n se~ thoa't kho?i su*. kie^`m to?a cu?a nha` nu*o*'c, va` y' thu*'c da^n chu? se~ khai tho^ng ky? nguye^n ho`a bi`nh va` tie^'n bo^..

Kinh nghie^.m DDo^ng A+u cho bie^'t, nho*` co' trao ddo^?i tin tu*'c y' kie^'n, ngu*o*`i da^n la^`n la^`n hie^?u ro~ ba?n cha^'t cu?a Co^.ng Sa?n. Va` khi ho. dda~ bie^'t ro~ ma+.t tha^.t Co^.ng Sa?n, thi` kho^ng co`n ai tha thie^'t ba?o ve^. che^' ddo^. nu*~a, va` che^' ddo^. dda~ tie^u vong. Ta.i Hung Gia Lo*.i va` Ba?o Gia Lo*.i, che^' ddo^. Co^.ng Sa?n dda~ bi. gia?i the^? ba+`ng die^~n bie^'n ho`a bi`nh.
DDie^`u dda'ng lu*u y' la` ca'c nha` la~nh dda.o Co^.ng Sa?n A+u Cha^u thu*o*`ng co' tinh tha^`n the^? thao phu.c thie^.n. Sau nhu*~ng cuo^.c to^?ng tuye^?n cu*? tu*. do, khi tha^'y ngu*o*`i da^n kho^ng co`n ti'n nhie^.m che^' ddo^. nu*~a thi` ho. dda~ la+.ng le~ ru't lui.

Vie^.c na`y se~ kho^ng xa?y ra ta.i Vie^.t Nam. Vi` nhu*~ng ngu*o*`i la~nh dda.o Co^.ng Sa?n Vie^.t Nam kho^ng suy nghi~ va` ha`nh ddo^.ng nhu* nhu*~ng ngu*o*`i Co^.ng Sa?n A+u Cha^u. Ho. kho^ng bao gio*` da'm to^? chu*'c tuye^?n cu*? tu*. do dde^? bie^'t ro~ nguye^.n vo.ng cu?a ngu*o*`i da^n. Thay vi` co' tinh tha^`n the^? thao phu.c thie^.n, ho. la.i ba^'t phu.c ngoan co^'. Thay vi` ngay tha+?ng bo^.c tru*.c, ho. la.i ngu.y trang do^'i tra'. Thay vi` co^ng ba+`ng tro.ng pha'p, ho. la.i bao che tham nhu~ng. Ho. kho^ng pha?i la` nhu*~ng ngu*o*`i ye^u nu*o*'c va` kho^ng dda+.t quye^`n lo*.i quo^'c gia le^n tre^n quye^`n lo*.i cu?a phe dda?ng. Ho. chi? gia? nha^n gia? nghi~a, lo*.i du.ng ca'c nga^n khoa?n vie^.n tro*. dde^? trang bi. bo^. ma'y co^ng an nha+`m dda`n a'p ddo^'i la^.p va` cu?ng co^' chi'nh quye^`n.

Ho*n nu*~a ho. kho^ng bao gio*` to^n tro.ng giao lu*u va+n ho'a va` trao ddo^?i tin tu*'c y' kie^'n vo*'i the^' gio*'i da^n chu?. Ho. chi? lo*.i du.ng giao lu*u va+n ho'a mo^.t chie^`u dde^? tuye^n truye^`n do^'i tra', bo'p me'o su*. tha^.t, nha+`m ta.o huye^`n thoa.i cho Ho^` Chi' Minh, va` ga^y uy ti'n cho DDa?ng Co^.ng Sa?n ddu*o*.c ddo^.c quye^`n la~nh dda.o quo^'c gia.

Nhu* va^.y ne^'u co' ddo^?i mo*'i thi` cu~ng chi? la` thay ddo^?i ve^` hi`nh thu*'c, chu*' kho^ng thay ddo^?i ve^` thu*.c cha^'t. Trong ddie^`u kie^.n na`y, ne^'u chu'ng ta chi? ky` vo.ng va`o die^~n bie^'n ho`a bi`nh, ma` kho^ng hy sinh tranh dda^'u, thi` dde^'n na+m 2045 - nghi~a la` 100 na+m sau khi Co^.ng Sa?n cu*o*'p chi'nh quye^`n - xa~ ho^.i cu?a chu'ng ta cu~ng se~ kho^ng ba+`ng xa~ ho^.i Mie^`n Nam na+m 1975 tho*`i Vie^.t Nam Co^.ng Ho`a.

Do ddo' phu*o*ng cha^m ha`nh ddo^.ng cu?a chu'ng ta va^~n la`:
Ha~y tu*. giu'p mi`nh ro^`i Tro*`i se~ giu'p ta.
Ha~y hy sinh va` chie^'n dda^'u ro^`i ddo^`ng minh se~ giu'p ta.
Die^~n bie^'n ho`a bi`nh chi? la` mo^.t u*o*'c vo.ng, kho^ng pha?i la` sa'ch lu*o*.c.

Lua^.t Su* Nguye^~n Hu*~u Tho^'ng
Trong Ca^u La.c Bo^. Va+n ho'a Vie^.t Nam